Obraz stosunków polsko – rosyjskich w twórczości Adama Mickiewicza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.02.2024 o 18:30

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 8.02.2024 o 21:19

W romantyzmie, epoce burzliwych przemian społecznych i narodowych, literatura stawała się narzędziem walki o wolność i tożsamość. Adam Mickiewicz, zaangażowany poeta i patriotyczny myśliciel, nie był obojętny na losy swojego narodu, co znalazło wyraz w jego twórczości, w tym w portretowaniu stosunków polsko-rosyjskich.

Życie Mickiewicza było naznaczone osobistymi doświadczeniami związanymi z Rosją. Jako jeden z filomatów doświadczył przesłuchania, aresztowania i zesłania na Wschód. Pomimo represji, w Rosji zetknął się z osobami, które mimo rosyjskiego pochodzenia, dzieliły z nim ideały wolnościowe, takie jak Rylejew.

W swojej twórczości Mickiewicz rozgraniczał dwie sfery: represyjną władzę rosyjską i lud rosyjski. Stworzył obraz władzy opresyjnej, despotycznej, którą reprezentował car, podczas gdy do Rosjan odnosił się z ciepłem i sympatią. W wydźwięku utworów takich jak "Do przyjaciół Moskali" odnaleźć można tę dualność ocen. Poeta dostrzegał w narodzie rosyjskim ofiarę opresji, co wyrażał w słynnym haśle "za wolność waszą i naszą".

Mickiewicz był bezlitosny dla despotyzmu carskiego, rysując w "Dziadach" czarny obraz tyrana w "Ustępie" z III części dramatu. Scena przeglądu wojska stanowiła nie tylko krytykę, ale również symboliczne przedstawienie opresyjnego systemu, który dehumanizuje i poniża. Z kolei w utworze "Do przyjaciół Moskali" poeta wprawdzie wykazuje solidarność z Rosjanami, lecz równie mocno potępia krzywdzący system władzy.

W swojej poezji Mickiewicz zauważał również problem niewoli mentalnej narodu rosyjskiego, który przyzwyczaił się do życia w despotyzmie jak pies do obroży. Poruszał kwestie potrzeby edukacji i wyzwolenia myślowego, by Rosjanie mogli zrozumieć i zaakceptować idee wolności. Poeta wiedział, że bez mentalnej zmiany walka o niepodległość była jedynie odległym marzeniem.

Nie zabrakło w jego przekazie optymistycznej wizji przyszłości, gdzie zarówno Polacy, jak i Rosjanie mogą żyć w wolnych, niezależnych państwach. Mickiewicz nie tracił wiary w potęgę idei i siłę słowa pisane, która edukować i mobilizować miała do walki z tyranią. Niosąc przesłanie solidarności narodów, zwracał się do przyszłych pokoleń, aby nie zapominały o wartości wolności.

Podsumowując, w twórczości Mickiewicza dominuje kontrastowe przedstawienie stosunków polsko-rosyjskich: od spętanej, uciskanej Rosji pod jarzmem tyrana, po wyidealizowany obraz wspólnego dążenia do wolności. Jego dzieła są testamentem ducha romantycznej epoki i wciąż pozostają aktualne, przypominając o wartości wolnościowej walki oraz o znaczeniu dążenia do pojednania narodów, które wspólne ideały łączą. Obraz stosunków polsko-rosyjskich w twórczości Mickiewicza to przede wszystkim głos w sprawie wolności i godności każdego człowieka, niezależnie od pochodzenia - przesłanie ponadczasowe i uniwersalne, szczególnie ważne i wciąż aktualne.