Dwa sposoby literackiego kreowania bohatera - analiza i interpretacja porównawcza fragmentów "Gloria victis" Elizy Orzeszkowej i "Kompleksu polskiego" Tadeusza Konwickiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.05.2024 o 17:09

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 14.05.2024 o 11:03

Romuald Traugutt, choć postać historyczna, wielokrotnie stał się bohaterem literackim, a sposób jego przedstawienia w literaturze znacznie wpłynął na percepcję jego osoby przez czytelników. W niniejszej analizie porównam dwa różne podejścia do kreowania jego postaci, jakie znaleźć można w "Glorii Victis" Elizy Orzeszkowej oraz "Kompleksie polskim" Tadeusza Konwickiego. Celem analizy jest ukazanie, w jaki sposób różne style literackie wpływają na interpretację postaci historycznych oraz ich postrzeganie przez czytelnika.

Eliza Orzeszkowa w swojej noweli "Gloria Victis", osadzonej w czasach powstania styczniowego, kreuje Traugutta jako bohatera niemal mitycznego. Styl Orzeszkowej charakteryzuje się patosem oraz wykorzystaniem licznych metafor i epitetów, co przekłada się na idealizację przedstawianej postaci. Traugutt jest porównywany do postaci o niekwestionowanej odwadze i męstwie, jak choćby Leonidas. Aspekt mesjanistyczny i męczeński postaci Traugutta zostaje podkreślony, co w efekcie sprawia, że jawi się on jako postać o niezwykłej sile moralnej i duchowej, będąca ofiarą wyżej stojących idei. Orzeszkowa buduje obraz Traugutta jako bohatera-narodowca, co ma na celu wywołanie silnych emocji i empatii w czytelniku.

Zupełnie innym podejściem charakteryzuje się "Kompleks polski" Tadeusza Konwickiego, który opisuje momenty z życia Traugutta w sposób znacznie bardziej realistyczny i pozbawiony patosu. Konwicki skupia się na codzienności i prywatnych momentach bohatera, pokazując go podczas rozmowy z żoną. W tej scenie Traugutt jawi się jako człowiek mający wątpliwości, obarczony trudami życia codziennego. Styl Konwickiego, charakteryzujący się prostotą i bezpośredniością, pozbawia postać Traugutta idealizacji, ukazując go jako zwykłego człowieka, co zmniejsza dystans między bohaterem a czytelnikiem. Realistyczne przedstawienie postaci wzmacnia wrażenie, że bohaterowie historyczni również byli osobami z krwi i kości, zmagającymi się z wieloma ludzkimi problemami.

Porównując te dwa podejścia, widzimy kontrast między idealizacją a realizmem. Orzeszkowa tworzy Traugutta niedostępnego, niemal świętego, podczas gdy Konwicki prezentuje go jako postać bliską każdemu człowiekowi. Te różnice w postrzeganiu bohatera wpływają na relację czytelnika z postacią; w przypadku Orzeszkowej budzą podziw i szacunek dla duchowej wielkości, natomiast Konwicki pozwala na identyfikację i zrozumienie ludzkich aspektów jego osobowości.

Ostatecznie, różnorodność metod literackiego przedstawiania postaci historycznych jest niezmiernie ważna, ponieważ oferuje czytelnikowi bogactwo perspektyw i głębsze zrozumienie przeszłości oraz tożsamości narodowej. Zarówno Orzeszkowa, jak i Konwicki, choć w różny sposób, przyczyniają się do kształtowania literackiego obrazu Romualda Traugutta, co z kolei wpływa na nasze rozumienie historii i bohaterów narodowych, pokazując przenikanie się elementów heroizmu i ludzkiej słabości.

Podsumowując, obie analizowane metody kreacji postaci historycznych w literaturze polskiej mają swoje wartości i mogą być wykorzystywane w edukacji oraz kulturze, aby lepiej zrozumieć wartości i cechy bohaterów narodowych oraz wpływ literatury na kształtowanie tożsamości indywidualnej i narodowej.