„Laura i Filon” – jak widział swych bohaterów Karpiński, a jak Pawlikowska-Jasnorzewska?

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 24.07.2024 o 11:50

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 23.07.2024 o 19:35

I. Wstęp

2. Krótkie wprowadzenie do sentymentalizmu Karpińskiego Franciszek Karpiński to jeden z najważniejszych twórców polskiego sentymentalizmu, który rozwijał się w opozycji do klasycyzmu. Sentymentalizm charakteryzował się podkreślaniem emocji, uczuć i bliskości z naturą. Utwory sentymentalne były często proste, ale pełne uczuć i opisów przyrody. Utwór „Laura i Filon” Karpińskiego jest typowym przykładem sentymentalnej sielanki, gdzie naturalne piękno przyrody i ludzkie uczucia są centralnymi motywami.

3. Wprowadzenie do poezji Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, związana z grupą Skamander, tworzyła w okresie międzywojnia. Jej poezja jest znana z różnorodności podejścia do tematu miłości, który postrzegała przez pryzmat nowoczesnych dylematów i emocji. W jej twórczości miłość przybiera różne oblicza, od romantycznej idealizacji po cyniczne, krytyczne spojrzenie. Jej wersja „Laury i Filona” to swoista dekonstrukcja sentymentalistycznych wzorców, mająca na celu ukazanie sztuczności i powierzchowności dawnych ideałów.

II. Analiza utworu „Laura i Filon” Karpińskiego

2. Charakterystyka bohaterów Laura jest typową sentymentalną bohaterką – szaleńczo zakochaną, pełną emocji i uczuć. Jej miłość do Filona jest przepełniona nadzieją, ale także zazdrością i niepewnością. Uczucia te są przedstawione w sposób bardzo emocjonalny i naturalistyczny. Filon również jest ukazany jako młodzieniec zakochany, czuły i namiętny, jego postać emanuje szczerością i głębokim zaangażowaniem w miłość do Laury.

3. Tematyka i symbole Miłość w utworze Karpińskiego jest centralnym tematem, a towarzyszą jej uczucia takie jak zazdrość i nadzieja. Symbolika jaworu, jako miejsca spotkań zakochanych, stanowi oazę nadziei i schronienia. Styl poetycki Karpińskiego pełen jest czułostkowych opisów i licznych epitetów, które podkreślają intensywność emocji bohaterów oraz ich związek z naturą.

4. Analiza kluczowej sceny Jedną z kluczowych scen jest ta, w której Laura spóźnia się na spotkanie. Jej reakcje emocjonalne, pełne niepokoju i obaw, odzwierciedlają głębokość jej uczuć. Kiedy Filon ukrywa się, aby przetestować miłość Laury, scena ta staje się punktem kulminacyjnym, ukazującym nie tylko siłę ich uczuć, ale także ich autentyczność i prawdziwość.

III. Analiza utworu „Laura i Filon” Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej

2. Charakterystyka bohaterów W wersji Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej Laura jest postacią eteryczną i smutną, ukazaną niemalże jako karykatura sentymentalnej dziewczyny. Filon z kolei jest przerysowany, sztuczny i pozbawiony autentyczności. Bohaterowie są pokazani jako figury nieszczere, a ich uczucia wydają się być powierzchowne i fałszywe w swoim dramatyzmie. 3. Tematyka i symbole Miłość w wersji Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej jest ukazana jako uczucie pozbawione głębi, sztuczne i przerysowane. Drzewo, które w utworze Karpińskiego było symbolem nadziei i schronienia, tutaj staje się elementem odpychającym i karykaturalnym. Dominacja sztuczności i krytyka sentymentalizmu jest wyraźnie zaznaczona, a każda scena ma na celu ukazać płytkość i pozorność dawnych ideałów miłości.

4. Analiza kluczowej sceny Kluczowa scena, w której bohaterowie reagują na swoje niepowodzenia i problemy w miłości, jest przesycona sztucznością. Parodie gestów i zachowań sentymentalnych bohaterów Karpińskiego pozwalają na ukazanie płycizny i nieszczerości w ich emocjach i działaniach. Scena ta w sposób krytyczny odnosi się do dawnych wzorców literackich, demistyfikując ich romantyczność.

IV. Kontrastowa analiza obu utworów

2. Interpretacja intencji autorów Intencją Karpińskiego było idealizowanie miłości i ucieczki w świat przyrody, co można odczytać jako afirmację uczuć i wartości sentymentalnych. Pawlikowska-Jasnorzewska natomiast chciała zdemaskować sztuczność i powierzchowność tych samych ideałów, co wynikało z jej krytycznego spojrzenia na dawne wzorce literackie i ich przekształcenie w nowoczesny kontekst.

3. Wpływ kontekstu historycznego na twórczość Karpiński, tworzący w okresie sentymentalizmu, był częścią nurtu literackiego, który podkreślał emocje, indywidualizm i bliskość z naturą, w opozycji do klasycystycznych form i tematów. Pawlikowska-Jasnorzewska, jako przedstawicielka epoki międzywojnia, należała do grupy Skamandra, która w swojej twórczości analizowała i często krytykowała dawne ideały, szukając autentyczności i świeżości w literaturze.

V. Zakończenie

2. Znaczenie obu utworów w kontekście literatury polskiej Utwór Karpińskiego, jako reprezentatywny przykład sentymentalizmu, jest ważnym ogniwem w historii polskiej literatury, ukazującym dominujące w XVIII wieku idee i emocje. Pawlikowska-Jasnorzewska, przekształcając ten sam temat w okresie międzywojnia, wprowadza krytyczne i nowoczesne spojrzenie na literaturę, dekonstruując dawne wzorce i oferując nową perspektywę.

3. Refleksja na temat uniwersalności tematów poruszanych w obu utworach Temat miłości, jako trwały i uniwersalny motyw literacki, jest przedstawiany na różne sposoby w różnych epokach. Oba utwory ukazują, jak różnorodnie ten sam temat może być interpretowany i jakie różnice mogą wynikać z kontekstu historyczno-literackiego. Krytyka literacka pozwala nam lepiej zrozumieć te różnorodne podejścia, ukazując bogactwo i złożoność literatury.

VI. Bibliografia