Analiza wiersza: „Wysokie drzewa” L. Staffa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.04.2024 o 9:31

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Leopold Staff jest postacią niezwykle istotną w historii literatury polskiej. Uznawany za jednego z najwybitniejszych poetów polskiego modernizmu, swoje twórczość rozwijał na styku wielu epok, co pozwoliło mu na łączenie tradycji z nowymi trendami i koncepcjami. Wiersz „Wysokie drzewa” pochodzi z tomu „Gałąź kwitnąca” i powstał na początku XX wieku, periody gwałtownych zmian społecznych i kulturalnych. W związku z tym można odnajdywać w nim echa poszukiwań estetycznych oraz refleksji nad rolą człowieka w przyrodzie.

W analizie formalnej utworu warto zwrócić uwagę na jego strukturę: wiersz napisany jest trzynastozgłoskowcem, odznaczającym się regularnym rytmem i parzystymi rymami, co nadaje mu harmonii i muzykalności. Jego kompozycja jest pierścieniowa – wykrzyknik na początku i na końcu wiersza tworzy rodzaj ramy, która otacza główną narrację utworu. Ta konstrukcja podkreśla zamknięty charakter kontemplacji poetyckiej, jakby obraz był dziełem sztuki w ramie.

Styl Staffa w tym wierszu cechuje się podniosłością i uroczystością, a jednocześnie wyrafinowaniem artystycznym, które wydobywa piękno przyrody. Zastosowane synestezje, np. łączenie zapachów z kolorem ("zapach wody, zielony w cieniu, złoty w słońcu"), prowadzą do rozbudzenia u czytelnika zmysłów i wyobraźni. Oniryczne elementy, przywodzące na myśl senne wizje, potęgują wrażenie niedościgłego piękna i tajemniczości świata natury.

W kontekście obrazu drzew Staff przedstawia je jako niezwykłe elementy przyrody, sugestywnie potrafiące wpływać na zmysły. Drzewa mają tu walory dzieł sztuki – są niczym rzeźby ukształtowane przez rzeźbiarkę, jaką jest przyroda. Użycie metafor, takich jak "brąz zachodu" czy "wieczorny promień", pozwala na odczytanie drzew jako elementów posiadających estetyczny i niemal sakralny wymiar. Człowiek, stając przed takim dziełem natury, doświadcza uczucia bycia świadkiem czegoś wspaniałego, co nasuwa skojarzenia z wizytą w świątyni, z czym wiąże się również obraz kolumnady.

Symbolicznie, drzewa są tu wyrazem życia, siły, doskonałości czy choćby zakorzenienia w miejscu, ale również akcentują ideę rozwoju i dążenia ku wyższym sferom. Taka interpretacja znajduje odzwierciedlenie w wielu innych utworach literackich, gdzie drzewo często stanowi metaforę rozwoju duchowego i moralnego.

Staff, wybijając się na tle swojej epoki, prezentuje w wierszu "Wysokie drzewa" pojęcie piękna przyrody, które wpisuje się w koncepcje humanistyczne. Włączenie do poezji filozoficznego aspektu, odniesień do myśli antycznej dotyczącej jedności człowieka z naturą, a także moralnych i egzystencjonalnych problemów, sprawia, że tekst nabiera uniwersalnego charakteru i wykracza poza bieżące zjawiska społeczne. Pomimo futurystycznego uwielbienia dla urbanistycznego krajobrazu, które zdominowało tamte lata, Staff podkreśla wartość kontemplacji nad wieczną i niezmienną przyrodą.

W podsumowaniu warto odnieść się do tego, jak Staff przyczynił się do ukształtowania obrazu poety jako obserwatora, kochanka i interpretatora przyrody. Jego wiersz "Wysokie drzewa" zdaje się być nierozerwalną częścią polskiej literatury, która z jednej strony stanowi hołd dla piękna przyrody, a z drugiej strony – refleksję nad odpowiedzialnością człowieka wobec otaczającego go świata. To dzieło stanowi ważną część spuścizny literackiej Staffa i jest szanowane nie tylko za walory artystyczne, ale również za swój wkład w rozwój poetyckiej myśli o relacji człowieka z przyrodą.