Analiza motywu i wartości pracy w "Kandydzie" Woltera oraz "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.05.2024 o 20:02

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 18.05.2024 o 19:19

Motyw pracy, jej wartości oraz roli w życiu człowieka, jest powszechny w literaturze, ponieważ odzwierciedla fundamentalną część ludzkiego doświadczenia. W literaturze europejskiej, dzieła takie jak "Kandyd" Woltera i "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego w nieoczywisty sposób ukazują, jak praca kształtuje losy bohaterów i wpływa na ich rozwój moralny oraz intelektualny. Obydwie powieści ujawniają, że praca może być narzędziem samorealizacji lub źródłem egzystencjalnego cierpienia, w zależności od kontekstu i nastawienia postaci.

W "Kandydzie" Woltera, motyw pracy pojawia się przede wszystkim w zakończeniu powieści, kiedy tytułowy bohater po licznych przygodach i kataklizmach, zadomawia się na niewielkim gospodarstwie. Kandyd i jego towarzysze decydują, że aby urządzić sobie życie zgodne z ich marzeniami o szczęściu, muszą skupić się na prostych, codziennych obowiązkach. Wolter używa metafory pracy w ogrodzie, by wyrazić filozofię aktywnego kształtowania własnego życia i przeznaczenia: “trzeba uprawiać nasz ogród”. Praca staje się tutaj symbolem nie tylko fizycznego wysiłku, ale także moralnej i duchowej samodyscypliny.

Praca w “Kandydzie” Woltera jest zatem przedstawiona jako sposób na osiągnięcie harmonii i spokoju, przeciwstawiając się bezczynności i spekulacjom filozoficznym, które prowadzą do nieszczęścia i chaosu. W kontekście oświeceniowego przekonania o mocy rozumu i ludzkiej determinacji, praca jest drogą do autentycznego szczęścia. Poprzez prostotę i regularność pracy, bohaterowie osiągają coś, co nie było możliwe przez intelektualne poszukiwania ani społeczne ambicje. Dla Woltera, praca jest antidotum na nonsens i cierpienie, jest narzędziem budowy wartościowego i stabilnego życia.

Z kolei w "Zbrodni i karze" Dostojewskiego, motyw pracy jest złożony i wielowymiarowy, łącząc się bezpośrednio z psychologicznym oraz moralnym upadkiem głównego bohatera, Rodiona Raskolnikowa. Raskolnikow, były student, który popada w skrajną biedę, decyduje się na popełnienie morderstwa lichwiarki, wierząc, że jest ponad moralnymi prawami, które obowiązują zwykłych ludzi. Jego teorie o “ludziach wybitnych” sugerują, że pewni ludzie mają prawo do naruszania zasad moralnych, jeśli ich działania mają przynieść większe dobro dla ludzkości.

Praca zarobkowa jest dla Raskolnikowa czymś poniżającym i niegodnym człowieka jego inteligencji i ambicji. Jednakże, poprzez cały dramat wewnętrzny bohatera, Dostojewski ukazuje, że unikanie uczciwej pracy i dążenie do łatwego rozwiązania swoich problemów prowadzi do duchowej degradacji. W finale powieści, kiedy Raskolnikow zostaje zesłany na Syberię, spotykamy się z niespodziewanym przeobrażeniem jego bohatera. Nagle, w pracy fizycznej na zesłaniu, odnajduje on pewien rodzaj oczyszczenia i moralnego odrodzenia. Tak jak w “Kandydzie”, praca staje się instrumentem odzyskania ludzkiej godności i równowagi.

Rodion, kiedy zaczyna uczciwie pracować, doznaje przemiany, a jego relacja z Sonią, pełną miłości i poświęcenia, ostatecznie przywraca mu wiarę w sens życia. Dostojewski poprzez losy swoich bohaterów przekazuje ideę, że nawet najbardziej zhańbiony człowiek może odnaleźć drogę do moralnego odrodzenia, a kluczem do tego jest uczciwa praca, która pozwala na wewnętrzną przemianę i zrozumienie własnych błędów.

Analizując motyw pracy w obu utworach, możemy zatem dostrzec różnice i podobieństwa. Dla Woltera, praca jest kluczem do pogodzenia się ze światem, narzędziem osobistego i społecznego spokoju. Dla Dostojewskiego, jest ona drogą do odkrycia prawdziwego sensu życia i moralnej regeneracji. W obu przypadkach, praca wykracza poza materialne korzyści i staje się kwestią duchowego i moralnego rozwoju, stanowiąc kluczowy element w dążeniu bohaterów do szczęścia i równowagi życiowej.

Praca, zarówno u Woltera, jak i u Dostojewskiego, jest przedstawiona jako fundamentalny element ludzkiego doświadczenia, który determinuje nie tylko losy bohaterów, ale i ich duchową kondycję. Praca, jako motyw literacki, ujawnia wartości trwałe i uniwersalne, które uczą nas o szlachetności oraz autentycznym sensie życia.