"N.N. przekręca gałkę radia" - interpretacja

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.06.2024 o 10:19

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 1.06.2024 o 10:07

Stanisław Barańczak, jeden z najwybitniejszych współczesnych poetów polskich, był związany z okresem PRL-u i ruchem literackim Nowa Fala. Jego twórczość, charakteryzująca się mocnym zaangażowaniem politycznym i społecznym, często skupiała się na krytyce rzeczywistości Polski Ludowej. Poeta, z uwagi na swoje poglądy, w 1981 roku wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. "N.N. przekręca gałkę radia" z tomu „Sztuczne oddychanie” (1978) jest jednym z wierszy Barańczaka, który ukazuje umiejętność poety w kreowaniu wielowymiarowych obrazów rzeczywistości za pomocą poezji.

Celem tego wypracowania jest dogłębna analiza i interpretacja wspomnianego wiersza, skupiając się na sposobie, w jaki Barańczak przedstawia rzeczywistość kreowaną przez władze PRL-u.

Wiersz "N.N. przekręca gałkę radia" można zaliczyć do liryki pośredniej. Utwór jest stylizowany na opowieść, w którą wpleciony jest komunikat radiowy. Autor, mimo zastosowania różnych form narracji, przemyca osobiste doświadczenia, co jest typowe dla jego twórczości. Wiersz charakteryzuje się wolnym i białym wierszem, co oznacza brak strof, rymów oraz nieregularną liczbę sylab w wersach. Utwór można podzielić na dwie części: komunikat radiowy oraz opis osobistego doświadczenia.

Komunikat radiowy w wierszu jest przedstawiony w formie formalnej i rzeczowej. Styl propagandowy, jaki wprowadza Barańczak, odzwierciedla retorykę PRL-owskich środków masowego przekazu. Epitety takie jak "piersiowy głos", "katastrofalne opady" czy "płynnym betonem" tworzą szczegółowy obraz świata przedstawionego. Przykłady te świadczą o atmosferze i presji, pod jaką znajdowali się obywatele.

Z kolei opis osobistego doświadczenia jest subiektywny i emocjonalny. Autor używa metafor, takich jak "Te słupy wbijane młotem nieba w każdą głowę...", aby zilustrować ciężar codziennego życia w PRL-u. Wyliczenia, takie jak wymienianie katastrof oraz idealnych przeżyć, kontrastują z rzeczywistością, podkreślając nieprawdziwość propagandy. Przerzutnie i urywane zdania wpływają na rytm i dynamikę wiersza, a hiperbolizacja i ironia służą wyśmiewaniu propagandy.

Analizując wiersz, można stwierdzić, że codzienny komunikat radiowy jest metaforą życia w systemie PRL-u. Władza starała się kreować sztuczny optymizm i manipulować informacją, aby zniekształcić obraz rzeczywistości. Przytoczony w wierszu fragment radiowego komunikatu pokazuje, jak propaganda próbowała wybielać istniejące problemy i odwrócić uwagę od realnych trudności.

Utwór stanowi kontrast pomiędzy rzeczywistością Polski a idealizowaną rzeczywistością. Wiersz zestawia straszne wydarzenia ze świata z wyidealizowanym obrazem Polski, pokazując absurd i fałsz propagandy. Zwroty propagandowe, używane ironicznie, mają na celu demaskowanie kłamstw władzy i podkreślenie realnych problemów społecznych.

Podmiot liryczny w wierszu doświadcza głębokiego wewnętrznego zagubienia, przytłoczenia, zmęczenia i frustracji. Uczucia te są efektem tłamszącego wpływu propagandy. Podmiot czuje się odizolowany i niezdolny do prowadzenia swobodnego życia, co jest metaforycznie ukazane przez „płynny beton”. Świadomość propagandy i konieczność zachowania krytycznego myślenia wywołuje w nim niepokój i wewnętrzny opór.

Jednocześnie wiersz może być odczytywany jako krytyka społecznej reakcji na propagandę. Barańczak pokazuje, że obywatele rozpoznają fałszywą narrację, co powoduje ich niepokój i opór. Jednak przez zasłonę krytyki widać równocześnie bezsilność jednostki wobec systemu, który narzuca swoją wizję rzeczywistości.

Podsumowując, wiersz "N.N. przekręca gałkę radia" jest przykładem politycznego zaangażowania Stanisława Barańczaka. Poeta punktuje absurdy i fałsz propagandy PRL-u, kontrastując ją z rzeczywistym życiem obywateli. Utwór ma wartość dokumentalną i artystyczną, pomagając zrozumieć rzeczywistość PRL-u oraz ukazując, jak propaganda wpływała na życie codzienne i samopoczucie społeczeństwa. Wiersz Barańczaka przypomina nam o sile i znaczeniu poezji politycznie zaangażowanej oraz jej roli w budowaniu świadomości społecznej. Poeta poprzez swoje wiersze pokazuje, że poezja może być narzędziem w walce z manipulacją i kłamstwem, zarówno w kontekście historycznym, jak i współczesnym.