"Żołnierz" - interpretacja

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.06.2024 o 11:22

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 16.06.2024 o 10:28

I. Wprowadzenie

2. _Geneza utworu „Żołnierz”_ Wiersz „Żołnierz” został opublikowany w 1920 roku w tomie „Łąka”. Utwór ten powstał w trudnym okresie po I wojnie światowej, kiedy Europa boleśnie odczuła skutki wojny. Na ten moment historyczny, pełen tragicznych doświadczeń ludzi wracających z frontów wojny, nałożył się okres niepewności i transformacji. Wielu żołnierzy wracało do domów zranionych fizycznie i psychicznie, zmuszonych do przystosowania się do nowego życia po przeżytym horrorze. Leśmian w swoim wierszu podejmuje temat powrotu kalekiego żołnierza do rodzinnej wsi, który spotyka się z odrzuceniem i niezrozumieniem bliskich i społeczności. Utwór jest pełen goryczy, ale i głębokiej refleksji nad sensem życia, cierpienia i ludzkiej empatii.

II. Analiza utworu

Utwór jest podzielony na strofy, które są rymowane według schematu aabb, a każda z nich jest trzynastozgłoskowcem. Taki układ nadaje tekstowi pewną melodyjność, która kontrastuje z trudnym i bolesnym tematem.

2. _Środki stylistyczne_ Bolesław Leśmian w mistrzowski sposób posługuje się środkami stylistycznymi, tworząc tym samym unikalny i wielowymiarowy obraz świata przedstawionego w wierszu. W tekście znajdujemy liczne epitety, takie jak „kalekie”, „wojenna” czy „koślawy”, które dodają tekstowi emocjonalnej intensywności.

Poeta obficie korzysta z metafor, na przykład w wersie: „ani my­ślę war­ga­mi sy­piać na twym wą­sie”. Metafory te wydobywają głębszy sens i nadają wierszowi filozoficznego charakteru.

Neologizmy, takie jak „nie­do­plą­sie” oraz „bez­ża­ło­bie”, demonstrują kreatywność językową Leśmiana, który poprzez tworzenie nowych słów wzbogaca swój poetycki świat.

Antytezy, jak np. „stał się smut­ku we­soł­kiem”, potęgują kontrast między różnymi stanami emocjonalnymi i moralnymi postaci.

Wykrzyknienia i powtórzenia, jak np. „Cia­ła le­d­wo ćwierć mia­ry, a sko­ków – trzy ćwier­ci!” oraz „masz ka­le­kie ko­la­na”, wzmacniają dramatyzm i napięcie wewnętrzne wiersza.

III. Interpretacja utworu

Jego kalectwo sprawia, że staje się dla nich nieprzydatny, co w prowadzi do smutnej konkluzji, że wartość człowieka w społeczeństwie jest definiowana przez jego fizyczną i społeczną przydatność. Leśmian kontrastuje bolesne doświadczenia wojenne żołnierza z codziennym, spokojnym życiem jego bliskich.

2. _Tematyka_ Tematem wiersza jest refleksja nad wartością człowieka oraz wpływem cierpienia na rozwój duchowy i nową perspektywę. Żołnierz, który wrócił z wojny, wnosi doświadczenie cierpienia, które zmienia go na zawsze. Z drugiej strony, jego bliscy, nie rozumieją jego bólu, traktują go z obojętnością i wykluczeniem.

Wiersz porusza także kwestię okrucieństwa osób, które nie doświadczyły nieszczęścia oraz powierzchowności ludzkich uczuć. W relacjach ukazanych przez Leśmiana dominuje fałsz i obojętność, która nie jest w stanie przetrwać próby cierpienia i odrzucenia.

Ostatecznie utwór każe nam pamiętać o śmiertelności i nieprzewidywalności ludzkiego losu.

3. _Motyw religijny_ Żołnierz, który jest głównym bohaterem wiersza, zwraca się do Chrystusa. W dialogu z Chrystusem, który staje się jego towarzyszem cierpienia, żołnierz odnajduje pocieszenie i wsparcie. Ten motyw religijny przedstawia głęboką relację człowieka z Bogiem w chwilach cierpienia i zwątpienia.

Chrystus ukazuje się jako ucieleśnienie miłosierdzia, zrozumienia i ludzkości. Odpowiedź na modlitwy żołnierza staje się duchowym uwzniośleniem i nadzieją na przetrwanie w trudnych chwilach. Interpretacja biblijnego „stworzenia człowieka na obraz i podobieństwo Boga” w utworze Leśmiana pozwala dostrzec głębszy sens ludzkiego cierpienia i boskiego współczucia.

4. _Religia jako oparcie_ Wiara i Bóg, mimo braku empatii ze strony ludzi, stanowią dla żołnierza źródło pocieszenia i wsparcia. W przeciwieństwie do ludzkiej obojętności, Boże miłosierdzie ukazane w wierszu przynosi wewnętrzne uzdrowienie i duchową siłę.

Żołnierz nie prosi o uzdrowienie fizyczne, lecz o wsparcie w noszeniu krzyża życia, co wskazuje na głębokie uznanie religii jako oparcia w najtrudniejszych chwilach. W tym sensie Leśmian sugeruje, że duchowe uzdrowienie i wewnętrzna siła są możliwe dzięki wierze, nawet jeśli fizyczne cierpienie pozostaje niezmienione.

IV. Podsumowanie

Lekcja z tego utworu mówi o kruchości międzyludzkich relacji, które często nie wytrzymują próby cierpienia i odrzucenia. Religia staje się dla żołnierza ostatecznym źródłem pocieszenia i wsparcia.

2. _Wnioski_ Wiersz „Żołnierz” Bolesława Leśmiana niesie ze sobą głębokie przesłanie o roli wiary jako największej opory dla człowieka w chwilach cierpienia. Odrzucenie przez społeczeństwo, w którym wartość człowieka jest mierzona przez jego fizyczną i społeczną przydatność, kontrastuje z wsparciem boskim, które daje żołnierzowi duchową siłę i nadzieję.

Leśmian sugeruje, że mimo ciężaru fizycznego cierpienia, przez religię możliwe jest uzdrowienie duchowe i odnalezienie wewnętrznego spokoju. W ten sposób poezja Leśmiana staje się głosem w obronie najbardziej nieznaczących, wykluczonych i cierpiących, oferując im nadzieję i pocieszenie w boskiej miłości.