"Co się stać musi" - interpretacja

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 17.06.2024 o 11:51

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 17.06.2024 o 9:27

Kazimiera Iłłakowiczówna to jedna z najbardziej wyrazistych postaci polskiej literatury dwudziestolecia międzywojennego. Jej twórczość, przez krytyków i literaturoznawców ceniona za bogactwo wyobraźni, malarskość opisów oraz wyczucie rytmu i symboliki, stanowi doskonały przykład poezji głęboko emocjonalnej, nasyconej obrazami i nastrojami. Wiersz „Co się stać musi” wpisuje się w ten kanon i jest jednym z utworów, które doskonale oddają atmosferę jej twórczości. Jego analiza i interpretacja daje możliwość głębszego zrozumienia, jak poetka konstruuje swoje wiersze, a także jakie motywy i tematy są dla niej kluczowe.

W prezentowanej analizie genezy oraz struktury wiersza, szczególną uwagę skieruję na środki stylistyczne, które Iłłakowiczówna zastosowała, a także na tematykę i treść utworu. W dalszej części pracy postaram się zinterpretować głębsze przesłanie wiersza oraz jego miejsce w całokształcie twórczości autorki.

„Co się stać musi” to wiersz zbudowany z czterech strof: trzy pierwsze liczą po osiem wersów, podczas gdy ostatnia zawiera dziesięć wersów, co samo w sobie jest już niezwykle interesujące, gdyż sugeruje zwiększoną intensywność emocjonalną w końcowej części utworu. Regularny układ rymów (aabb) oraz dominujące jedenasto- i dwunastozgłoskowe wersy dodają rytmiczności i pewnej harmonii, która współgra z treścią utworu, mimo że opowiada o trudnym i skomplikowanym uczuciu.

Podmiot liryczny występuje w formie bezpośredniej, używając pierwszej osoby liczby pojedynczej i zbiorowej („ku mnie”, „będziemy ze sobą mówili”). Tym sposobem czytelnik czuje, że zanurza się w osobiste doświadczenia podmiotu lirycznego, jakby uczestniczył w jego uczuciach i przeżyciach. Jest to forma nadzwyczaj intymna, która pozwala odbiorcy na bliższe utożsamienie się z podmiotem lirycznym. Zastosowanie tej formy podkreśla także autobiograficzne zabarwienie wiersza, sugerujące, że autorka mogła czerpać z własnych doświadczeń.

W wierszu Iłłakowiczówna obficie korzysta z różnorodnych środków stylistycznych. Epitety takie jak „czarne”, „zwodzone”, „śmiertelna”, „urywane” tworzą bogaty, barwny obraz świata przedstawionego, pełnego emocji i dramatyzmu. Metafory, m.in. „Jeszcze się płomień rozpali ostatni” czy „na jednym stosie do krzyża przybici”, dodają głębi emocjonalnej i poetyckości, a także wprowadzają elementy mistycyzmu i sakralności do wiersza. Anafora, czyli powtórzenia słowa „Jeszcze” w początkach wersów, wzmacnia dramatyzm i intensywność przeżywanych emocji, podkreślając ich nieuchronność i nasilenie. Personifikacja np.: „gdzie co wieczora słońce kryje głowę” wzbogaca utwór, nadając mu bardziej osobisty i intymny charakter, jakby cały świat uczestniczył w emocjach podmiotu lirycznego. Porównania jak „jak potępieńcy do siebie tęsknili” czy „gdzie się jak węże czają wodorosty” przywodzą na myśl obrazy głęboko zakorzenione w ludzkiej percepcji cierpienia i tęsknoty, wzmacniając wizualność i obrazowość wiersza. Wykrzyknienia, np.: „wiecznie pragnący i nigdy nie syci!” zdecydowanie akcentują końcowe emocje, dodając dynamiki i pasji utworowi.

Miłość stanowi główny temat wiersza „Co się stać musi”. Poetka subtelnie wyraża emocje podmiotu lirycznego, ukazując skomplikowane uczucia i relacje miłosne. Utwór opisuje tęsknotę, pragnienia i oddzielenie zakochanych, którzy marzą o wspólnej przyszłości, co jest dominującym motywem w poezji Iłłakowiczówny. Tajemnicze miasto, które jest centralnym elementem wiersza, symbolizuje niespełnione pragnienia i marzenia o idealnym miejscu dla zakochanych. Idylla miasta i schadzki zakochanych wprowadza przestrzeń romantyczną, sprzyjająca uczuciom i marzeniom, ale jednocześnie niedostępną.

Silna więź emocjonalna łączy podmiot liryczny i jego kochanka, co sugerują liczne wskazówki dotyczące ich relacji. Wspólne milczenie, rozumienie bez słów, spojrzenia narodzone z sekretności i konspiracyjności ich miłości, wprowadza dodatkową głębię w ich relacji, unikanie dłuższych dotknięć podkreśla ich wzajemną tęsknotę i nieuchronność rozdzielenia, którą tragicznie akcentuje ostateczne ujawnienie się podmiotu lirycznego w ostatniej strofie. Miłość romantyczna i fizyczne pragnienie współistnieją w ich relacji, tworząc nierozerwalną całość, pełną napięcia emocjonalnego.

Podsumowując analizę, ważnym wnioskiem jest umiejętność Iłłakowiczówny w tworzeniu struktur literackich, które idealnie oddają subtelności uczuć. Techniki literackie, takie jak epitet, metafora, anafora, personifikacja, porównanie czy wykrzyknienie, stosowane przez poetkę, są nie tylko skutecznymi narzędziami do oddania emocji, ale także budują głębię i wielowymiarowość wiersza, co sprawia, że jest on tak intensywnie oddziałujący na czytelnika.

Interpretacja wiersza „Co się stać musi” wskazuje na bogactwo tematyczne i emocjonalne, które Iłłakowiczówna potrafiła w nim zawrzeć. Miłość, tęsknota, niespełnione pragnienia i niespełnione marzenia tworzą nierozerwalną, silną więź emocjonalną pomiędzy zakochanymi. W kontekście całej twórczości poetki można dostrzec, że wiersz ten wpisuje się w jej ciągłe poszukiwanie idealnych form wyrazu dla skomplikowanych i nierzadko sprzecznych emocji, które towarzyszą ludzkiej egzystencji.

Zakończenie analizy zwraca uwagę na głęboką refleksję nad znaczeniem wiersza „Co się stać musi” w kontekście twórczości Kazimiery Iłłakowiczówny. Autorka zręcznie balansuje między różnymi formami i technikami literackimi, by oddać złożoność relacji międzyludzkich. Wiersz ten jest nie tylko świadectwem jej wielkiego talentu poetyckiego, ale także głębokiej wrażliwości na subtelności uczuć.