"Makbet" - szczegółowe opracowanie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.08.2024 o 11:33

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 1.08.2024 o 11:05

I. Wstęp

II. Rozwinięcie

A. "Makbet" Williama Szekspira

"Makbet" Williama Szekspira to tragedia, której akcja osadzona jest w średniowiecznej Szkocji. Głównym bohaterem jest tytułowy Makbet, szlachetny rycerz i wierny poddany króla Duncana, który, pod wpływem proroctw trzech wiedźm i namów swojej ambitnej żony Lady Makbet, decyduje się na morderstwo króla, aby samemu zasiąść na tronie. Szekspirowski dramat bada nie tylko temat zdrady i ambicji, ale także moralnych dylematów i skutków żądzy władzy. Centralnymi postaciami w "Makbecie" są więc Makbet i jego żona Lady Makbet, których relacja odgrywa kluczową rolę w rozwoju fabuły oraz ewolucji ich charakterów.

2. Analiza relacji między Makbetem a Lady Makbet

Początkowa dynamika relacji między Makbetem a Lady Makbet ukazuje mężczyznę jako lojalnego i szlachetnego rycerza oraz kobietę jako ambitną i zdeterminowaną. Makbet jest postacią honorową, jednak jego charakter ulega zmianie pod wpływem żony, która otwarcie kwestionuje jego męskość i odwagę, manipulując nim i wzmacniając jego ambicje. Przykładem jest scena, w której Lady Makbet namawia męża do zabicia króla Duncana, zarzucając mu brak odwagi i determinacji (Akt I, Scena VII).

Lady Makbet wywiera niezwykle silny wpływ na decyzje Makbeta. Jej manipulative działania są główną siłą napędową, która popycha mężczyznę ku zbrodni. Warto podkreślić, że Lady Makbet używa zarówno argumentów logicznych, jak i emocjonalnych, aby nakłonić męża do spełnienia proroctwa wiedźm. W miarę rozwoju fabuły można dostrzec, że początkowa niezłomność Lady Makbet zaczyna kruszyć się pod naporem konsekwencji jej działań. Jej ambicja i determinacja, które na początku były tak potężne, stopniowo prowadzą ją do obłędu, co jest widoczne w scenie lunatycznej, gdy próbując zmyć wyimaginowaną krew z rąk woła: "Jeszcze tyle zapachu krwi, że się nie pozbędę tej plamy" (Akt V, Scena I).

Relacja pomiędzy Makbetem a Lady Makbet jest dynamiczna i pełna napięć, co prowadzi do poważnych konsekwencji zarówno na poziomie fabularnym, jak i charakterologicznym. Makbet, który na początku jest pełen wątpliwości co do zabicia Duncana, stopniowo przechodzi proces moralnego upadku, stając się coraz bardziej brutalnym i bezlitosnym. Jego wewnętrzny konflikt — pomiędzy ambicją a moralnością — stopniowo prowadzi go na skraj szaleństwa.

Lady Makbet, z kolei, z ambitnej i zdeterminowanej kobiety zmienia się w postać trawioną przez poczucie winy i obłęd. Jej powolne zanurzenie w szaleństwie izoluje ją od Makbeta, którzy zaczyna postępować samodzielnie, coraz bardziej odrywa się od moralnych dylematów i staje się tyranem. Finał tragedii, w którym Lady Makbet popełnia samobójstwo, a Makbet ginie w walce, jest ostatecznym dowodem na niszczący wpływ ich wzajemnych relacji.

3. Skutki relacji na rozwój fabuły i charakter bohaterów

Przemiana Makbeta z lojalnego rycerza w brutalnego tyrana oraz upadek Lady Makbet z ambitnej kobiety do stanu obłędu są wyraźnymi przykładami, jak ich relacja kształtuje zarówno fabułę, jak i osobowości bohaterów. Wspólna ambicja Makbeta i Lady Makbet prowadzi do serii brutalnych decyzji, które stopniowo zniszczą ich życie i dusze. Proces moralnego upadku Makbeta jest szczególnie widoczny w jego coraz bardziej przerażających decyzjach, takich jak mordowanie Banqua i rodziny Macduffa. Lady Makbet, która na początku była ostoją determinacji i siły, nie potrafi znieść ciężaru własnych działań, co prowadzi ją do szaleństwa i ostatecznie do samobójstwa.

B. Przykład innego utworu literackiego

"Wesele" Stanisława Wyspiańskiego to dramat, w którym również ogromne znaczenie mają relacje międzyludzkie. Akcja utworu toczy się w podkrakowskiej wsi Bronowice, w czasie rzeczywistym wesela poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną. Utwór ten jest pełen symboli, a postacie — zarówno te rzeczywiste, jak i fantastyczne — oddają polskie realia społeczne końca XIX wieku.

2. Relacje między postaciami w "Weselu"

Relacje międzyludzkie w "Weselu" są ukazane przede wszystkim poprzez zderzenie dwóch warstw społecznych: inteligencji oraz chłopstwa. Wyspiański bada problemy narodowe i społeczne, takie jak podziały klasowe, marazm moralny i brak jedności narodu. Przykładem może być relacja między Gospodarzem a Czepcem, która symbolizuje napięcia na linii inteligencji i chłopstwa. Gospodarz, będący przykładem inteligenta, który pragnie zbliżyć się do tradycji ludowej, jest jednocześnie pełen ironii wobec chłopa. Czepiec z kolei, chłop, jest pełen gniewu na zbyt wygórowane i abstrakcyjne idee inteligencji.

Innym istotnym elementem "Wesela" są relacje między postaciami a widmami i zjawami. Widma pojawiające się podczas wesela, takie jak chochoł, Stańczyk, czy Wernyhora, odgrywają rolę przypominających bohaterom o zaniedbanych narodowych obowiązkach i historycznych winach. Na przykład, Stańczyk (duch błazna królewskiego) z ironią i sarkazmem ukazuje wyzwania, przed jakimi stoi polska inteligencja, a Wernyhora, legendarny wieszcz, przypomina o nadziei na narodowe zjednoczenie i wyzwolenie.

3. Porównanie z "Makbetem"

Oba utwory, "Makbet" i "Wesele", poruszają wspólne motywy takie jak manipulacja, ambicja, oraz wpływ relacji międzyludzkich na rozwój fabuły i charakterów bohaterów. W "Makbecie" główną rolę odgrywa manipulacja Lady Makbet i jej wpływ na Makbeta, prowadzący do tragedii. W "Weselu" mamy do czynienia z subtelniejszą manipulacją społeczną i duchową, gdzie postacie borykają się z wewnętrznymi i zewnętrznymi konfliktami prowadzonymi przez narodowe widma.

W obu utworach ambicja jest siłą napędową działań bohaterów, choć w różny sposób. W "Makbecie" ambicja Makbeta do zdobycia władzy prowadzi do jego moralnego upadku i destrukcji, podczas gdy w "Weselu" ambicje społeczne i narodowe zostają ukazane jako zderzenie marazmu i nadziei na przyszłość. Relacje międzyludzkie w obu utworach ukazują, jak interakcje mogą prowadzić do samopoznania, ale również do destrukcji.

C. Konteksty literackie

Lady Makbet jest klasycznym przykładem femme fatale, bohaterki, która manipuluje mężczyzną, prowadząc go do zguby. Jej postać można porównać do innych literackich femmes fatales, takich jak Balladyna z dramatu Juliusza Słowackiego. Tak jak Lady Makbet, Balladyna jest postacią ambitną, która dąży do władzy kosztem moralności i etyki. Femme fatale, jako motyw literacki, ukazuje destrukcyjny wpływ, jaki może wywierać kobieta na mężczyznę, zarówno w kontekście emocjonalnym, jak i moralnym.

2. Motyw ambicji

Ambicja jest centralnym motywem w "Makbecie" i wielokrotnie pojawia się w literaturze. W dramacie Szekspira ambicja Makbeta, podsycana przez jego żonę i proroctwa wiedźm, prowadzi go do morderstwa, coraz bardziej brutalnych czynów i ostatecznej zguby. Podobny motyw znajdujemy w "Balladynie" – tytułowa bohaterka, napędzana ambicją zdobycia władzy, nie waha się popełniać kolejnych zbrodni, co również prowadzi ją do tragicznego końca.

3. Motyw władzy

Kwestia władzy i jej wpływu na postacie literackie jest istotnym elementem zarówno w "Makbecie", jak i w innych dziełach literackich. Władza w "Makbecie" jest osią, wokół której rozwija się fabuła — jest to jednocześnie cel i siła napędowa, która prowadzi do moralnego upadku. Motyw władzy pojawia się również w kontekstach literatury historycznej i dramatów, gdzie relacje z innymi postaciami często decydują o losach bohaterów. Kryzys moralny i destrukcyjne decyzje wynikające z dążenia do władzy są uniwersalnymi tematami w literaturze, co czyni je aktualnymi i w dzisiejszych czasach.

D. Analiza wpływu relacji na charakter człowieka

Literatura ukazuje, że relacje międzyludzkie mają decydujący wpływ na kształtowanie charakteru i decyzji bohaterów. W "Makbecie" relacja między Makbetem a Lady Makbet prowadzi do przekształcenia szlachetnego rycerza w brutalnego tyrana oraz ambitnej kobiety w szalejącą z rozpaczy. W "Weselu" relacje między postaciami oraz widmami i zjawami ukazują społeczne i narodowe napięcia oraz dylematy, które rodzą się z interakcji międzyludzkich.

2. Przykłady z innych dzieł literackich

Motyw wpływu relacji międzyludzkich na charakter i decyzje bohaterów można znaleźć w wielu innych dziełach literackich. W "Dziadach części II" Adama Mickiewicza interakcje z duchami i zjawami mają głębokie znaczenie dla postaci i ich losów. Świat nadprzyrodzony wprawdzie nie jest bezpośrednio międzyludzki, jednak wpływa na bohaterów w sposób transformacyjny. Podobnie jak w "Makbecie", gdzie proroctwa wiedźm mają kluczowy wpływ na decyzje Makbeta.

III. Zakończenie

A. Podsumowanie głównych wątków

B. Wnioski

C. Zakończenie