"Cieśle" - interpretacja

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 29.08.2024 o 21:06

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 28.08.2024 o 6:19

Kiedy przyglądamy się sylwetce Juliana Przybosia, nie sposób nie zauważyć, jak istotna była dla niego praca oraz jej efekty. Julian Przyboś (1901-1970) był jednym z czołowych przedstawicieli polskiej Awangardy Krakowskiej. Ta awangardowa grupa literacka, której serce stanowiło czasopismo „Zwrotnica”, była silnie związana z ideami rewolucji artystycznej oraz modernizacji. Na Przybosia ogromny wpływ wywarł Tadeusz Peiper, który promował ideę poezji nowoczesnej, skoncentrowanej na dynamice współczesnego świata. W jego twórczości widać fascynację technologią, industrializacją oraz pracą — zarówno fizyczną, jak i artystyczną. Te motywy znajdujemy również w wierszu „Cieśle”, opublikowanym w debiutanckim tomie Przybosia „Śruby” w 1925 roku, choć sam utwór powstał jeszcze w 1921 roku.

Rozwinięcie

1. Analiza formalna i środki stylistyczne

Wiersz „Cieśle” należy do liryki pośredniej, co oznacza, że tożsamość podmiotu lirycznego jest tutaj niejasna, a sam narrator zdaje się być zdystansowany i wszechwiedzący. Przyboś używa trzeciej osoby liczby pojedynczej, co podkreśla obiektywizm i uniwersalność przedstawionego obrazu. Brak bezpośredniego zaangażowania narratora pozwala czytelnikowi skupić się na opisywanych działaniach i emocjach.

1.2. Budowa utworu

Struktura wiersza jest nieregularna. Składa się z 10 strof o różnej liczbie wersów, od 2 do 9, co nadaje utworowi pewną dynamikę i chaotyczność, być może symbolizującą złożoność i intensywność pracy rzemieślniczej. Rymy są nieregularne, występują zarówno rymy parzyste (aabb), jak i krzyżowe (abab). Taka różnorodność form podkreśla indywidualność poszczególnych fragmentów, a jednocześnie wpisuje się w awangardowy charakter poezji Przybosia, łamiący tradycyjne konwencje literackie.

1.3. Środki stylistyczne

Przyboś w „Cieślach” używa szeregu środków stylistycznych, które wzbogacają obraz i znaczenie utworu.

- Wyliczenia są kluczowe w technice opisu pracy cieśli. Pojawiają się liczne wyrazy odnoszące się do szczegółów technicznych i fizycznych aspektów pracy, np. „pęknięcia cięć, krzywizny, blizny”. Taka technika pozwala na dokładne pokazanie procesu twórczego.

- Epitety pomagają w plastycznym opisie świata przedstawionego. Występują przymiotniki podkreślające cechy poszczególnych elementów, takie jak „prężne, kanciaste, zaciekły, wściekłe”. Dzięki nim czytelnik może lepiej wyobrazić sobie przedmioty i emocje towarzyszące pracy cieśli.

- Porównania są używane, aby jeszcze bardziej uwidocznić dynamiczny i trudny charakter pracy, np. „jak ogromna, pionowa, chybliwa libella”. Porównania te dodają obrazom głębi i dynamiki.

- Hiperbole umożliwiają wyolbrzymienia, które podkreślają ciężar i intensywność opisywanych działań, np. „w zaciekłym, martwym uporze”. Tym samym budują emocjonalne napięcie.

- Przerzutnie zaburzają rytm czytelnika, co odzwierciedla nieliniową, złożoną naturę pracy cieśli, np. „Ciosają w roboczej dwójce / rytmiczne, dębowe Ojce”.

- Powtórzenia zwracają uwagę na detale i zwiększają intensywność opisywanych sytuacji, np. „zbiegły”. Powtórzenia stwarzają rytm i strukturę w chaotycznej pracy.

2. Interpretacja utworu

Podmiot liryczny pełni rolę obserwatora, który z boku przygląda się pracy cieśli. Szczegółowy opis fizycznej pracy cieśli, jakie Przyboś przedstawia, jest pełen wyolbrzymień, co podkreśla wymagania fizyczne i techniczne tego zawodu. Skupienie na fachowości i fizycznych warunkach pracy cieśli pokazuje, jak ważna jest precyzja i wysiłek w ich działaniach.

2.2. Fascynacja pracą i technologią

W utworze widać fascynację Przybosia pracą rzemieślników, którzy symbolizują rozwój technologiczny i nowoczesność. Cieśle to nie tylko pracownicy fizyczni, ale też artyści, którzy przyczyniają się do budowy nowego, nowoczesnego społeczeństwa. Kula, jako bryła idealna, pojawiająca się w wierszu, staje się symbolem perfekcji i doskonałości, do której dążą cieśle w swojej pracy.

2.3. Metafora pracy poety

Przyboś porównuje pracę cieśli do pracy poety. Poeta staje się tutaj rzemieślnikiem, którego praca, choć umysłowa, jest równie trudna i męcząca jak fizyczna praca rzemieślników. Efekt pracy poety, podobnie jak efekt pracy cieśli, jest wartościową i piękną spuścizną dla potomnych. Takie porównanie pokazuje, że poezja wymaga precyzji i wysiłku, podobnie jak praca rzemieślnicza.

Zakończenie

Wiersz „Cieśle” w kontekście twórczości Przybosia jest przykładem wpływu Awangardy Krakowskiej, która promowała wartość pracy i technologii. Przyboś, wierny ideom tej grupy literackiej, oddaje hołd rzemieślnikom i poecie jako twórcom nowoczesnego świata. Jego twórczość i ten konkretny utwór mają długotrwały wpływ na postrzeganie pracy artystycznej i rzemieślniczej jako dążenia do doskonałości i wartościowego wkładu w rozwój społeczeństwa.

„Cieśle” to także uniwersalna refleksja nad znaczeniem pracy i kreatywności w życiu każdego człowieka. Czytelnik, zanurzając się w opisywane obrazy, może dostrzec, jak ważne jest zarówno fachowe podejście do pracy, jak i pasja oraz zaangażowanie, które prowadzą do tworzenia wartościowych i trwałych dzieł, bez względu na ich charakter. W ten sposób Przyboś nie tylko oddaje hołd pracy rzemieślniczej, ale również podkreśla znaczenie poświęcenia i precyzji w każdej formie twórczości, łącząc w ten sposób tradycję z nowoczesnością i przemawiając do kolejnych pokoleń.