Konflikt o Górski Karabach: Zaangażowanie społeczności międzynarodowej.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.01.2024 o 16:49

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 13.01.2024 o 6:22

Konflikt o Górski Karabach, znany również jako konflikt armeńsko-azerski, jest jednym z najbardziej złożonych i tragicznych konfliktów w regionie Kaukazu. Począwszy od schyłku Związku Radzieckiego, spór ten ma głębokie korzenie historyczne oraz etniczne. Chociaż Górski Karabach jest międzynarodowo uznawany za część Azerbejdżanu, jego populacja składa się głównie z Ormian. Począwszy od 1988 roku, próby samostanowienia regionu doprowadziły do otwartych walk, które przerodziły się w pełnoskalową wojnę w latach 1992-1994, zbrojnego starcia w kwietniu 2016 roku oraz kolejnej wojny toczonej od września do listopada 2020 roku. Społeczność międzynarodowa, mimo licznych wysiłków, nie zdołała do tej pory wynegocjować trwałego i akceptowalnego dla obu stron rozwiązania.

Zaangażowanie społeczności międzynarodowej w konflikt o Górski Karabach objawia się przede wszystkim poprzez działania Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), która stoi za Minską Grupą. Minska Grupa została powołana w 1992 roku z celem znalezienia pokojowego rozwiązania konfliktu. Na przestrzeni lat różnie oceniano efektywność jej działań, jednak pomimo licznych spotkań i negocjacji, nie udało się osiągnąć przełomu w pełni satysfakcjonującego dla wszystkich stron. To, co Minska Grupa zdziałała, to zapobieganie eskalacji konfliktu na szerszą skalę oraz międzynarodowe uznania NKR (Nagorno-Karabakh Republic) jako de facto niezależnego państwa, mimo że nie jest ono uznane oficjalnie przez żadne państwo ONZ, łącznie z Armenią.

Społeczność międzynarodowa zaangażowała się również poprzez Radę Bezpieczeństwa ONZ, która przyjęła cztery rezolucje (rezolucje 822, 853, 874 i 884) w 1993 roku wzywające do natychmiastowego przerwania walk i wycofania sił okupacyjnych z terytoriów Azerbejdżanu m.in. z Kelbadżaru, Aghdamu i Fuzulu. Te rezolucje nałożyły obowiązek na strony konfliktu do poszukiwania rozwiązania pokojowego, ale nie zawierały mechanizmów egzekwowania. Niemniej jednak, brak jest konsensusu w podejściu społeczności międzynarodowej, głównie z powodu zróżnicowanych interesów strategicznych poszczególnych krajów, jak np. Rosji, Stanów Zjednoczonych, Turcji czy Iranu.

Szczególne miejsce w konflikcie zajmuje Rosja, która z jednej strony działała w charakterze mediatora i wchodziła w skład Minskiej Grupy, a z drugiej – miała swoje własne interesy polityczne i militarne w regionie. Rosja utrzymywała stosunki zarówno z Armenią, którą wiązał układ o współpracy wojskowej, jak i z Azerbejdżanem, będąc równocześnie jednym z głównych dostawców broni dla obu krajów. To pokazuje złożoność roli, jaką odgrywa Rosja w procesie rozwiązywania konfliktu.

Konflikt ponownie rozgorzał we wrześniu 2020 roku, kiedy doszło do krwawych walk na nieprzeciętną skalę od czasu zawieszenia broni w 1994 roku. Po sześciu tygodniach konfliktu, przy aktywnym wsparciu Turcji dla Azerbejdżanu, osiągnięto zawieszenie broni za pośrednictwem Rosji, której przywódca Władimir Putin ogłosił nowe porozumienie 10 listopada 202 roku. Zawarte porozumienie przewidywało przerwanie działań wojennych, wymianę jeńców wojennych i zwłok zabitych oraz rozmieszczenie rosyjskich sił pokojowych wzdłuż linii kontaktowej w Górskim Karabachu oraz wzdłuż korytarza łączącego Karabach z Armenią. Pomimo tego, wypracowanie długoterminowego i trwałego rozwiązania pozostaje nierozwiązane.

Wniosek z analizy zaangażowania społeczności międzynarodowej w konflikt o Górski Karabach jest taki, że pomimo licznych prób interwencji i negocjacji, nie udało się wyeliminować napięć ani znaleźć trwałego rozwiązania na drodze pokojowej. Wciąż niepewna sytuacja w regionie wymaga uwagi i działań ze strony społeczności międzynarodowej, które będą jednocześnie respektować zasadę integralności terytorialnej Azerbejdżanu i prawa do samostanowienia narodu ormiańskiego.