Podobieństwo postaw wobec walki w wierszu "Do młodych" Adama Asnyka i "Glorii victis" Orzeszkowej

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.01.2024 o 13:46

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 20.01.2024 o 8:28

Analiza postaw wobec walki jest ważnym tematem, który przewija się przez wiele dzieł literackich. Dziś spojrzymy na ten temat poprzez pryzmat dwóch utworów: wiersza Adama Asnyka "Do młodych" oraz opowiadania "Gloria victis" Elizy Orzeszkowej. Oba te teksty w różny sposób nawiązują do idei walki oraz jej znaczenia dla jednostki i narodu.

Adam Asnyk w swojej liryce często poruszał tematy związane z patriotyzmem, postawą wobec przeciwności losu oraz wewnętrzną siłą, jaką należy wykazać się w obliczu wyzwań. W wierszu "Do młodych" poeta zwraca się bezpośrednio do młodzieży, apelując o to, by nie poddawała się w walce z przeciwnościami i nie zrażała się trudnościami. Asnyk podkreśla, że w życiu liczy się nie tylko bezpośredni sukces, ale także sam proces walki, który kształtuje charakter. Poetę można interpretować jako głoszącego przekonanie, iż walka, nawet jeśli jest skazana na niepowodzenie, ma sens, ponieważ pozwala umocnić ducha i wyzwolić w człowieku to, co najlepsze. Asnyk nie idealizuje walki jako takiej, lecz wskazuje na jej wartość edukacyjną i formatywną. Jest to postawa po części stoicka – ceniona jest wytrwałość oraz postawa moralna, a niekoniecznie zwycięstwo materialne.

Z kolei opowiadanie "Gloria victis" Elizy Orzeszkowej ma mocno osadzone tło historyczne – opisuje ono wydarzenia związane z powstaniem styczniowym i jego konsekwencjami. Postawa bohaterów opowiadania wobec walki jest tutaj zdecydowanie wyidealizowana. Powstańcy, pomimo świadomości zbliżającej się klęski, wciąż walczą z zaborcą. Ich walka, choć przegrana, ukazana jest jako pełna honoru i godności. Orzeszkowa zwraca uwagę na heroizm walczących, na siłę ich ducha i oddania sprawie ojczyzny. Pomimo klęski, bohaterowie "Glorii victis" nie tracą swojej moralnej wielkości, a ich walka staje się symbolem patriotycznego poświęcenia.

Porównując oba utwory, można dostrzec podobieństwo w kładzeniu nacisku na wartość wewnętrzną walki, niezależnie od jej ostatecznych rezultatów. Zarówno Asnyk, jak i Orzeszkowa sugerują, że walka ma wartość samej w sobie, ponieważ wydobywa z człowieka jego najlepsze cechy, takie jak odwaga, wytrwałość i wierność ideałom. Jednakże są różnice w prezentacji tej walki – u Asnyka ma ona charakter bardziej uniwersalny i ponadczasowy, podczas gdy w "Glorii victis" walka ma wymiar narodowo-historyczny, jest osadzona w realiach powstania styczniowego.

W przypadku Asnyka nie znajdujemy konkretnych odniesień do konkretnego zrywu narodowego, poeta skupia się raczej na uniwersalnym przesłaniu kierowanym do młodych ludzi, aby nie tracili wiary w sens działania. O ile Asnyk koncentruje się na aspekcie moralnym i indywidualnym rozwoju, o tyle Orzeszkowa podkreśla zbiorowy wymiar walki oraz jej patriotyczne konotacje.

Podsumowując, zarówno w wierszu Asnyka, jak i w "Glorii victis" Orzeszkowej postawa wobec walki jest ukazana jako ważna i godna podziwu, niezależnie od tego, czy prowadzi do zwycięstwa, czy klęski. W obu przypadkach widać głębokie przekonanie, że to, jak walczy się w życiu – z trudnościami, z przeciwnościami losu oraz w obronie wyższych wartości – jest wyznacznikiem charakteru człowieka i narodu. Różnica polega głównie na perspektywie i kontekście, w jakim dany autor rozpatruje pojęcie walki oraz na stopniu jej idealizacji.