Sztuczna inteligencja jako współautor: Przyszłość dziennikarstwa czy zagrożenie dla rzetelności?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.10.2025 o 20:11

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 29.09.2025 o 19:46

Współpraca dziennikarzy i sztucznej inteligencji (SI) stała się jednym z najgorętszych tematów ostatnich lat. W obliczu dynamicznego rozwoju technologii pojawia się pytanie: czy SI stanie się wsparciem dla dziennikarzy, czy zagrożeniem dla rzetelności dziennikarskiej? Analizując zarówno pozytywne aspekty, jak i potencjalne zagrożenia, warto przyjrzeć się faktycznym wydarzeniom z literatury tematu oraz rzeczywistości współczesnych mediów.

Zastosowanie SI w dziennikarstwie można zaobserwować w licznych przykładach. Jednym z pierwszych i najbardziej znanych przypadków jest wykorzystanie algorytmów przez "The Washington Post". Tamtejszy system o nazwie Heliograf został z powodzeniem zastosowany podczas olimpiady w Rio de Janeiro w 2016 roku. Algorytm ten był odpowiedzialny za generowanie krótkich, informacyjnych tekstów – przede wszystkim relacji z wydarzeń sportowych. Dzięki swojej zdolności do szybkiej analizy danych, Heliograf umożliwił redakcji dostarczenie informacji w czasie rzeczywistym, podnosząc efektywność pracy dziennikarzy.

Podobne zastosowania można zauważyć w agencjach prasowych, takich jak Associated Press, która korzysta z technologii Automated Insights. Algorytmy generują tam raporty finansowe na podstawie dostarczonych danych. Dzięki temu dziennikarze mogą skupić się na bardziej skomplikowanych projektach wymagających analizy i kontekstu, pozostawiając mechaniczne przetwarzanie danych maszynie. To pokazuje, że SI może być narzędziem, które upraszcza pracę dziennikarzy, pozwalając na głębsze zajęcie się tematami wymagającymi ludzkiej intuicji i doświadczenia.

Jednak obecność SI w dziennikarstwie niesie ze sobą również zagrożenia, które mogą wpłynąć na rzetelność przekazywanych informacji. Jednym z kluczowych problemów jest dezinformacja i tzw. deepfake’i, czyli fałszywe nagrania wideo generowane przez zaawansowane algorytmy. Przykład ten można zaobserwować w czasie wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych w 202 roku. Wtedy to fałszywe nagrania, często przedstawiające znanych polityków w spreparowanych sytuacjach, były szeroko rozpowszechniane, wprowadzając w błąd znaczną część społeczeństwa. Takie materiały utrudniają odbiorcom odróżnienie prawdy od fałszu, co może prowadzić do istotnych zagrożeń dla demokracji i społeczeństwa obywatelskiego.

Ponadto wykorzystanie algorytmów w mediach społecznościowych, takich jak Facebook czy Twitter, do rozdzielania treści i personalizacji informacji, może prowadzić do powstania tzw. baniek informacyjnych. Algorytmy te analizują preferencje użytkowników, co sprawia, że dostarczają im treści zgodnych z ich wcześniejszymi zainteresowaniami. Zjawisko to sprawia, że czytelnicy są zamykani w kręgu informacji zgodnych z ich światopoglądem, co sprzyja polaryzacji społeczeństwa oraz ogranicza dostęp do różnorodnych źródeł informacji.

W literaturze pojawiają się również zagadnienia związane z etyką i odpowiedzialnością za treści generowane przez SI. Kto ponosi odpowiedzialność za błędne lub mylące informacje stworzone przez algorytmy? Pytań tych nie sposób pominąć, jeśli chcemy mówić o rzetelnym dziennikarstwie. Zaufanie do mediów jest kluczowe, a ryzyko utraty tego zaufania może wzrosnąć, gdy ludzie nie będą w stanie odróżnić treści tworzonych przez człowieka od tych generowanych przez maszyny.

Nie można również pominąć kwestii ekonomicznych. Automatyzacja procesów dziennikarskich może prowadzić do redukcji etatów, co z kolei zagraża różnorodności i jakości treści. Jeśli media zdecydują się na szerokie stosowanie SI w celu obniżenia kosztów, może to prowadzić do marginalizacji głosów niezależnych dziennikarzy, którzy są często gwarantem rzetelności i różnorodności opinii.

Podsumowując, zastosowanie sztucznej inteligencji w dziennikarstwie ma potencjał zarówno wspierający, jak i zagrażający rzetelności mediów. Przyszłość dziennikarstwa w kontekście stosowania SI będzie zapewne zależała od tego, jak zostaną wprowadzone standardy etyczne oraz regulacje prawne, które zadbają o harmonijne współistnienie tych dwóch światów: ludzkiego i technologicznego. Balans pomiędzy korzyściami wynikającymi z szybkości i efektywności pracy a potrzebą zachowania wysokiej jakości, rzetelności oraz odpowiedzialności za słowo będzie kluczowym wyzwaniem nadchodzących lat.