Zasada poufności zawodowej psychologów a obowiązek denuncjacji

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.01.2024 o 22:15

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 30.01.2024 o 16:59

Zasada poufności w pracy psychologa jest jednym z kluczowych elementów etyki zawodowej. Jej celem jest zapewnienie klientowi bezpieczeństwa i przestrzeni do szczerego wyrażania swoich myśli, uczuć oraz obaw. Poufność ta stanowi podstawę zaufania, które jest niezbędne w procesie terapeutycznym. Z drugiej strony, obowiązek denuncjacji, który nakłada na psychologów konieczność zgłaszania określonych sytuacji organom ścigania, wprowadza pewien dylemat moralny i zawodowy. Obowiązek ten może być postrzegany jako naruszenie wspomnianej poufności, jednak ma on za zadanie chronić jednostkę i społeczeństwo przed szkodami.

Zgodnie z kodeksem etyki zawodowej psychologa, każdy specjalista ma obowiązek zachowania w tajemnicy informacji uzyskanych od klienta podczas terapii. Poufność ta jest jednak ograniczona w momencie, gdy ujawnione informacje wskazują na bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia samego klienta bądź innych osób. W takich sytuacjach psycholog znajduje się w obliczu konieczności podjęcia trudnych decyzji. Przykładem może być sytuacja, gdy klient wyjawia zamiar popełnienia przestępstwa lub samookaleczenia bądź samobójstwa.

Konieczność denuncjacji, choć trudna i kontrowersyjna, ma swoje uzasadnienie w ochronie bezpieczeństwa publicznego. Mówi o tym art. 304 Kodeksu postępowania karnego, który stanowi, że każdy kto dowiedział się o przygotowaniu lub popełnieniu przestępstwa, ma obowiązek zawiadomić o tym odpowiednie organy. Psycholog, który dowiaduje się o planowanym przestępstwie, zobligowany jest prawnie do działania, co w ekstremalnych przypadkach może oznaczać złamanie zasady poufności.

Rozstrzygnięcie konfliktu między obowiązkiem poufności a denuncjacji wymaga od psychologa nie tylko doskonałej znajomości prawa, ale i etyki zawodowej, a także umiejętności oceny sytuacji. Decyzje w tych sprawach nigdy nie są łatwe, gdyż mogą mieć daleko idące konsekwencje zarówno dla samego klienta, jak i dla osoby wykonującej zawód psychologa.

Dylemat moralny, z którym borykają się psycholodzy, często jest przedstawiany w literaturze fachowej jako zderzenie dwóch fundamentalnych wartości – dobra klienta oraz dobra społecznego. Z jednej strony jest to pragnienie ochrony prywatności i relacji terapeutycznej opartej na zaufaniu, z drugiej – poczucie odpowiedzialności społecznej i obowiązek przestrzegania prawa.

W literaturze przedmiotu często spotykamy się z postulatami, by w przypadku wystąpienia konfliktu między poufnością a obowiązkiem denuncjacji, psycholog dokonywał oceny potencjalnego ryzyka i działał w sposób minimalizujący szkodę dla klienta. Wskazuje się na potrzebę dialogu z klientem, próbę nakłonienia go do dobrowolnego podjęcia odpowiednich kroków lub nawet uzyskania zgody na ujawnienie informacji odpowiednim instytucjom. Takie podejście opiera się na wieloaspektowym rozważaniu sytuacji, które bierze pod uwagę zarówno interesy i prawa klienta, jak i szersze ramy społeczne oraz prawne.

Podsumowując, zasada poufności zawodowej i obowiązek denuncjacji w pracy psychologa to dwie wartości, które mogą wchodzić w konflikt. Istotne jest, aby psycholog opierając swoje działania na kodeksie etyki zawodowej, prawie oraz zasadach humanizmu i profesjonalizmu, dokonywał indywidualnej oceny każdego przypadku i działał w sposób służący ochronie dobra klienta oraz społeczeństwa. Balansowanie między tymi dwiema wartościami to wyzwanie, z którym specjaliści muszą się mierzyć na co dzień, dążąc do znalezienia najbardziej etycznie i prawnie uzasadnionych rozwiązań.