Rola, normy i style pracy w grupie oraz etapy tworzenia zespołu.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.06.2024 o 10:32

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 31.05.2024 o 16:30

Współpraca w grupie i zespole jest zjawiskiem, które per se nie jest nowe, ale jej zrozumienie i analiza ewoluowały na przestrzeni dekad. W polskich realiach akademickich, zagadnienie to jest kluczowe nie tylko w kontekście nauki, ale również w kontekście pracy zawodowej przyszłych absolwentów. Rzetelne zrozumienie ról, norm i stylów współpracy w grupie jest fundamentem efektywnej współpracy oraz skutecznego realizowania wspólnych celów.

Charakterystyka grupy i zespołu Grupa definiowana jest jako zbiór ludzi, którzy wzajemnie na siebie oddziałują i dążą do wspólnego celu. W literaturze przedmiotu podkreśla się różnicę między grupą a zespołem – zespół jest bardziej zorganizowaną formą grupy, ukierunkowaną na realizację konkretnego zadania, często z wytyczonymi rolami i większą strukturą. Proces formowania się grupy jest dynamiczny i można go podzielić na kilka etapów. Bruce Tuckman w 1965 roku zaproponował model składający się z pięciu etapów: forming (tworzenie), storming (burza), norming (normowanie), performing (wykonywanie) i adjourning (zakończenie).

Etapy tworzenia grupy Pierwszy etap, czyli forming, chaotyczny w swojej naturze, polega na wzajemnym poznawaniu się członków grupy, definiowaniu celów i zadań oraz na próbach zrozumienia oczekiwań. Etap ten charakteryzuje się również stosunkowo niskim poziomem produktywności ze względu na brak harmonii i struktury.

Drugi etap, storming, to czas konfliktów i napięć. Członkowie grupy wyrażają swoje opinie i poglądy, co może prowadzić do nieporozumień. Jest to jednak etap niezbędny do ustalenia jasnych ról i relacji w grupie.

Trzeci etap, norming, to okres, gdy członkowie grupy zaczynają akceptować swoje role i normy postępowania. Konflikty są rozwiązywane i wypracowywane są wspólne zasady działania. Tworzy się zaufanie i poczucie jedności.

Czwarty etap, performing, to faza najwyższej produktywności. Grupa jest teraz w pełni zgrana, role są jasne, a członkowie skupiają się na realizacji celu. Etap ten charakteryzuje się wysokim poziomem współpracy i efektywności.

Piąty etap, adjourning, odnosi się do rozwiązania grupy po wykonaniu zadania. Jest to moment refleksji nad osiągnięciami oraz oceną współpracy. Członkowie grupy wyciągają wnioski, co jest przydatne w przyszłych projektach.

Role i normy w grupie Każdy członek grupy pełni specyficzne role, które mogą być formalne lub nieformalne. Role formalne są zazwyczaj przypisane przez lidera grupy i mają związek z konkretnymi zadaniami, jak np. koordynator projektu, sekretarz czy analityk. Role nieformalne wynikają z dynamiki grupy i mogą obejmować osoby, które naturalnie przejmują odpowiedzialność za utrzymanie harmonii (mediator) czy też mobilizowanie grupy (motywator).

Normy grupowe to niepisane zasady, które regulują zachowania i sposób interakcji w grupie. Normy te mogą dotyczyć różnych aspektów, takich jak punktualność, komunikacja, szacunek wobec innych członków grupy czy też metody podejmowania decyzji. Badania wykazują, że jasne i wspólnie akceptowane normy przyczyniają się do zwiększenia efektywności i zadowolenia z pracy w grupie.

Style współpracy w grupie W literaturze wyróżnia się kilka stylów współpracy w grupie, które zależą od osobowości członków oraz struktury grupy. Najbardziej znane style to styl autorytarny, demokratyczny, laissez-faire oraz styl transakcyjny i transformacyjny.

Styl autorytarny charakteryzuje się silnym przywództwem, gdzie lider podejmuje większość decyzji bez konsultacji z grupą. Taki styl może być skuteczny w sytuacjach kryzysowych, ale z reguły prowadzi do ograniczenia kreatywności i innowacyjności w grupie.

Styl demokratyczny zakłada aktywny udział wszystkich członków grupy w podejmowaniu decyzji. Lider pełni rolę koordynatora, ale decyzje są wynikiem konsensusu. Taki styl sprzyja wysokiemu zaangażowaniu i motywacji członków grupy.

Styl laissez-faire to minimalna ingerencja lidera, dająca członkom grupy dużą swobodę działania. Taki styl może być efektywny w grupach złożonych z doświadczonych i autonomicznych specjalistów, ale może prowadzić do chaosu w mniej zgranych zespołach.

Styl transakcyjny koncentruje się na wymianie między liderem a członkami grupy, gdzie jedno działanie jest odpowiedzią na inne. W takim stylu lider oferuje nagrody w zamian za osiągnięcie celów.

Styl transformacyjny z kolei skupia się na inspiracji i przekształceniu grupy w kierunku osiągnięcia wyższych celów i wartości. Lider w tym stylu jest bardziej mentorem i wizjonerem.

Efektywna współpraca w grupie i zespole jest możliwa dzięki zrozumieniu ról, norm oraz stylów współpracy. Każda grupa przechodzi przez konkretne etapy tworzenia, a kluczem do sukcesu jest adaptacja i elastyczność w działaniu. W kontekście polskich studiów wyższych, zrozumienie tych dynamik jest niezbędne dla przyszłych absolwentów, którzy w przyszłości będą pracować w zróżnicowanych i wielokulturowych zespołach, realizując skomplikowane i interdyscyplinarne zadania.