Referat na temat wiersza „But w butonierce” Brunona Jasieńskiego z uwzględnieniem futuryzmu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: wczoraj o 18:15

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 17.01.2026 o 10:48

"But w butonierce" Brunona Jasieńskiego to jedno z najbardziej intrygujących dzieł polskiej literatury międzywojennej. Wydana w 1921 roku, ta kolekcja wierszy jest istotnym manifestem futurystycznej twórczości, która miała na celu przełamanie tradycyjnych konwencji i wprowadzenie nowych form oraz treści artystycznych. Futuryzm, jako jeden z nurtów awangardy, starał się ukazać świat jako dynamicznie ewoluujący pod wpływem postępu technologicznego, industrializacji i urbanizacji. W Polsce futuryzm zyskał na znaczeniu głównie dzięki poetom takim jak Anatol Stern, Aleksander Wat, Stanisław Młodożeniec, a przede wszystkim Bruno Jasieński.

Jasieński w swojej opowieści "But w butonierce" eksperymentuje z językiem futurystycznym, bawiąc się zarówno formą, jak i treścią swoich utworów. Charakterystyczne dla futuryzmu są tu neologizmy, nagłe przerwy w rytmie, nonsensowna logika oraz odważna i często kontrowersyjna tematyka. Poeta kreuje nową rzeczywistość przy użyciu środków wyrazu, które wydają się zupełnie obce wobec tradycyjnych wzorców literackich.

Jednym z centralnych motywów w tomiku "But w butonierce" jest fascynacja nowoczesnością. Jasieński jest pociągany przez technikę, miasto, maszyny, komunikację i wszelkie innowacje. W jego wierszach często pojawia się miasto jako przestrzeń pulsująca energią, miejscem dynamicznych przemian i zderzeń różnych aspektów życia społecznego i kulturalnego. Miasto, jak przedstawione przez futurystów, staje się symbolem nowej epoki, która odrzuca stare wartości na rzecz dynamiki i chaosu.

W tomiku można znaleźć wiele charakterystycznych utworów, takich jak wiersz "Socjalizm". W tej opowieści obrazy charakteryzują się surrealistycznym zlepianiem rzeczywistości z wizją przyszłości. Przyszłość ukazuje się jako mroczna, ale pełna nadziei na rewolucyjne zmiany i społeczną transformację. Jasieński wyraża swoją utopijną wiarę w lepsze jutro, jednocześnie krytykując współczesne społeczeństwo i jego zachowawcze wartości.

Poeta śmiało łamał konwencje, tworząc poezję, która wstrząsała i zaskakiwała. Jego wiersze są pełne nieoczekiwanych skojarzeń i zaskakujących metafor. Dobrym przykładem może być wiersz "Sprint cieni", w którym Jasieński obrazowo opisuje współczesne miasto, korzystając z charakterystycznego, chaotycznego stylu. Miasto staje się tutaj dynamicznym zlepkiem prędkości i energii, gdzie tradycyjne wartości i znaczenia tracą swoją ważność.

W tomiku "But w butonierce" nie brakuje również ironii i groteski, co jest zgodne z duchem futuryzmu, który dążył do obalenia i zdemistyfikowania literatury. Wiersz "Gimnastyka" idealnie odzwierciedla ten charakterystyczny dla futuryzmu element, łącząc poważne treści z humorystycznym i absurdalnym podejściem. Poeta szydzi z codziennego życia ludzkiego, posługując się stylem pełnym neologizmów i zaskakujących zestawień obrazów.

Jasieński koncentrował swoją uwagę również na zagadnieniach społeczno-politycznych, starając się ujawnić potrzebę zmiany, jednocześnie krytykując burżuazyjne normy i konwenanse. Jego wiersze odzwierciedlają wpływ rosyjskiej rewolucji, eksplorację nowych idei socjalistycznych i komunistycznych.

Jednym z fascynujących aspektów utworów Jasieńskiego jest ich struktura. Poeta eksperymentował z nowymi formami wiersza, często posługując się tzw. "wolnym wierszem" (vers libre), co dawało mu większą swobodę w tworzeniu dynamicznych obrazów. Struktura wierszy Jasieńskiego często była związana z geometrią i organizacją tekstu, gdzie forma wizualna wiersza miała takie samo znaczenie jak sam przekaz.

Należy podkreślić, że "But w butonierce" to nie tylko manifest futuryzmu, ale także wyraz artystycznej niezależności samego Jasieńskiego. To oryginalna ekspresja artystyczna, oddzielająca się od konwencji tradycyjnego świata literackiego i przynosząca nowe spojrzenie na poezję. Jasieński, podobnie jak inni futuryści, dążył do rewolucji nie tylko w dziedzinie sztuki, ale także w sposobie patrzenia na świat i rzeczywistość.

Podsumowując, "But w butonierce" Brunona Jasieńskiego jest bez wątpienia istotnym dziełem literatury polskiej, kształtującym nowoczesne podejście do poezji. Jasieński, poprzez swoją odważną i innowacyjną twórczość, stał się jednym z głównych przedstawicieli polskiego futuryzmu. Jego wiersze, pełne dynamizmu, ironii, groteski i fascynacji nowoczesnością, stanowią ważny element literacki, który warto zgłębiać i analizować zarówno w kontekście historycznym, jak i artystycznym.