Prowadzenie porodu w ciąży bliźniaczej — zasady postępowania

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 16.01.2026 o 15:07

Ciąża bliźniacza stanowi unikalne wyzwanie zarówno dla ciężarnej, jak i dla zespołu medycznego prowadzącego poród. Ze względu na podwójną liczbę płodów, komplikacje są bardziej prawdopodobne niż w przypadku ciąż pojedynczych. Ważne jest, aby w takich przypadkach postępować zgodnie ze szczegółowymi wytycznymi oraz praktykami medycznymi opartymi na dowodach naukowych.

Pierwszym krokiem w zarządzaniu ciążą bliźniaczą jest jej właściwe zdiagnozowanie i klasyfikacja. Ciąże bliźniacze mogą być dizygotyczne (dwójjaowe) lub monozygotyczne (jednojajowe). Dizygotyczne pochodzą z dwóch oddzielnie zapłodnionych komórek jajowych i mają różne genotypy, natomiast monozygotyczne powstają z podziału jednej zapłodnionej komórki jajowej i są genetycznie identyczne. Monozygotyczne ciąże bliźniacze mogą być monochorialne (dzielą jedno łożysko) lub dichorialne (każdy płód ma osobne łożysko). Te różnice mają kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania.

Przez cały okres trwania ciąży bliźniaczej rekomendowane są częstsze wizyty kontrolne oraz bardziej szczegółowe badania ultrasonograficzne. Dzięki temu można monitorować rozwój płodów, ich wzrost oraz stan łożyska. Wysokie ryzyko preeklampsji, ograniczenia wzrostu wewnątrzmacicznego oraz inne komplikacje wymagają odpowiednich działań prewencyjnych i interwencyjnych.

W przypadku zbliżającego się terminu porodu, kluczowe jest zaplanowanie, gdzie i jak poród będzie prowadzony. Poród w ciąży bliźniaczej powinien odbywać się w placówce posiadającej odpowiednie zaplecze neonatologiczne oraz doświadczony zespół medyczny. Istnieją różne strategie prowadzenia samego porodu, zależnie od pozycji bliźniąt, ich stanu zdrowia oraz innych czynników klinicznych.

Jeśli pierwszy bliźniak jest w pozycji główkowej, możliwe jest prowadzenie porodu drogą naturalną. Są to najbezpieczniejsze okoliczności do podjęcia próby porodu siłami natury, z zastrzeżeniem, że drugi bliźniak może być jeszcze w dowolnej pozycji. Po porodzie pierwszego bliźniaka, lekarz może przystąpić do prób obrotu płodu zewnętrznego (zewnętrznego obrotu po główce) na brzuchu matki, jeżeli drugi bliźniak jest źle ułożony. Jeśli drugi bliźniak nie zmienia swojej pozycji, często rozważana jest cesarska sekcja.

Zgodnie z wytycznymi American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), cesarskie cięcie jest zalecane w przypadkach, gdy pierwszy bliźniak jest w pozycji niewłaściwej (pośladkowej lub poprzecznej), istnieją różnice w ocenie stanu zdrowia płodów, doszło do współistnienia innych komplikacji lub gdy podczas porodu pojawią się nieoczekiwane problemy (np. stres płodu).

Należy również pamiętać o problemach takich jak syndrom przelewów między-płodowych (TTTS) oraz anemia-policystemia (TAPS), które mogą pojawić się w ciążach monochorialnych. Syndrom ten charakteryzuje się nierównomiernym dopływem krwi między płodami, co prowadzi do poważnych komplikacji zdrowotnych. Leczenie obejmuje monitorowanie płodów za pomocą ultrasonografii, a w cięższych przypadkach może wymagać zabiegu fetoskopicznej laserowej koagulacji naczyń łożyskowych.

Po urodzeniu pierwszego bliźniaka monitoruje się skurcze macicy, stan zdrowia drugiego bliźniaka oraz jego pozycję. Proces porodowy drugiego bliźniaka powinien odbyć się w ciągu 30 minut od urodzenia pierwszego, aby zminimalizować ryzyko komplikacji. Jeśli drugi bliźniak znajduje się w pozycji poprzecznej lub pośladkowej, po interwencjach mających na celu jego przemieszczenie, możliwe jest wykonanie zewnętrznego obrotu na brzuchu matki.

Ważnym aspektem opieki w czasie porodu bliźniaczego jest przygotowanie matki do cesarskiego cięcia w każdym momencie, szczególnie, gdy przewidywane są komplikacje. W takim przypadku przygotowanie do cesarskiego cięcia powinno być traktowane jako priorytet.

Podsumowując, prowadzenie porodu w ciąży bliźniaczej wymaga specjalistycznych umiejętności oraz szerokiego zakresu przygotowań. Współczesne metody diagnostyki, ścisłe monitorowanie stanu płodów oraz odpowiednio przeszkolony zespół medyczny znacząco zwiększają szanse na bezpieczny poród dla matki i dzieci. Ważnym elementem jest również dostosowanie planu porodowego do indywidualnych potrzeb pacjentki i płodów, co możliwe jest dzięki dostępności aktualnych wytycznych oraz dowodów naukowych.