Źródła, przyczyny i skutki przestępczości nieletnich.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.06.2024 o 10:04

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 11.06.2024 o 18:17

Przestępczość nieletnich stanowi istotny problem społeczny, który wymaga szczegółowej analizy i skutecznych działań prewencyjnych. Aby zrozumieć głębię tego zjawiska, konieczne jest zbadanie jego źródeł, przyczyn oraz skutków.

Źródła przestępczości nieletnich to złożone zestawienie różnorodnych czynników, które można przypisać do kilku kategorii: środowiskowych, rodzinnych, edukacyjnych oraz indywidualnych. Badania wskazują na istotny wpływ środowiska, w którym dorastają młode osoby. Młodzież wychowująca się w rejonach o wysokim wskaźniku przestępczości, niskim statusie ekonomicznym, z ograniczonym dostępem do edukacji i środków kulturalnych, wykazuje wyższe skłonności do angażowania się w działalność przestępczą. Jak podkreśla Małgorzata Kossowska w swoich badaniach, środowiska te charakteryzują się mniej wyrazistymi normami społecznymi i słabszym mechanizmem kontroli społecznej, co predysponuje młodzież do łamania prawa.

Również rodzina odgrywa kluczową rolę jako źródło przestępczości nieletnich. Dzieci z rodzin dysfunkcyjnych, w których występują problemy takie jak alkoholizm, przemoc, rozwody czy zaniedbanie, są bardziej narażone na powielanie destrukcyjnych wzorców zachowań. Jak zauważa Katarzyna Kowalewska, jednym z najważniejszych czynników jest brak odpowiednich wzorców moralnych oraz niezaspokojenie podstawowych potrzeb emocjonalnych młodych ludzi. Brak stabilności rodzinnej i emocjonalnego wsparcia często kieruje młodzież w stronę poszukiwania akceptacji i uznania w grupach rówieśniczych, które mogą angażować się w działalność przestępczą.

Edukacja również odgrywa znaczącą rolę w zapewnianiu młodym ludziom narzędzi potrzebnych do rozwijania zdrowej osobowości i unikania przestępczości. System edukacyjny, który nie reaguje na indywidualne potrzeby uczniów, zmagający się z problemem przepełnionych klas, brakiem zasobów oraz niewystarczającym wsparciem psychologicznym, może sprzyjać frustracji, zniechęceniu oraz demotywacji uczniów. Jak zauważa Zbigniew Ammon, brak wsparcia edukacyjnego i możliwości rozwoju staje się często przyczyną przestępczości nieletnich, prowadząc młodzież do szukania alternatywnych, często nielegalnych ścieżek życia.

Czynniki indywidualne obejmują cechy osobowościowe, zaburzenia psychiczne oraz wcześniejsze doświadczenia traumatyczne. Według badań przeprowadzonych przez Andrzeja Kołakowskiego, młodzi ludzie zmagający się z problemami emocjonalnymi, niską samooceną czy impulsywnością, mają większe predyspozycje do czynów przestępczych. Często także wcześniejsze doświadczenia przemocy lub zaniedbania mogą prowadzić do powielania tych zachowań w dorosłym życiu.

Przyczyny przestępczości nieletnich są złożone i wieloaspektowe, obejmując zarówno aspekty wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Jednym z głównych mechanizmów wyjaśniających przestępczość nieletnich jest teoria anomii Roberta Mertona, który sugeruje, że młodzi ludzie mogą sięgać po przestępstwa jako sposób na osiągnięcie celów społecznych, których nie mogą realizować w sposób zgodny z normami społecznymi. W sytuacji, gdy dostęp do legalnych ścieżek sukcesu jest ograniczony, młodzież może odczuwać presję, aby osiągnąć te same cele w sposób przestępczy.

Kolejnym czynnikiem są wpływy rówieśnicze, które mogą być szczególnie silne w okresie dojrzewania. Grupy rówieśnicze mogą oferować poczucie przynależności, akceptacji i statusu, co może skłaniać młodzież do adoptowania zachowań przestępczych jako sposobu na zdobycie respektu i uznania.

Skutki przestępczości nieletnich mają daleko idące konsekwencje zarówno dla samych sprawców, jak i dla społeczeństwa. Dla młodocianych przestępców konsekwencje te mogą obejmować brak możliwości poprawy swojej sytuacji życiowej, stygmatyzację społeczną, problemy związane z edukacją oraz trudności ze znalezieniem pracy w przyszłości. Długoterminowe skutki mogą obejmować utrzymywanie się w cyklu przestępczości, co może prowadzić do poważniejszych działań kryminalnych w dorosłym życiu.

Społeczeństwo również ponosi konsekwencje przestępczości nieletnich, w tym wzrost wydatków na system sprawiedliwości, police i zakłady poprawcze. Ponadto, negatywne skutki psychospołeczne takie jak niszczenie poczucia bezpieczeństwa, obniżenie jakości życia oraz destrukcja więzi społecznych, mają długotrwały wpływ na strukturę społeczną. Przestępczość nieletnich może również prowadzić do stygmatyzacji całych grup społecznych, pogłębiając istniejące nierówności i podziały społeczne.

Podsumowując, przestępczość nieletnich jest wynikiem złożonej interakcji różnorodnych czynników, włączając w to środowisko, rodzinę, edukację i aspekty indywidualne. Przyczyny tego zjawiska leżą głęboko zakorzenione w strukturze społecznej i ekonomicznej. Skutki przestępczości nieletnich są dalekosiężne, wpływając negatywnie na jednostki, społeczności i całe społeczeństwo. Rozwiązanie tego problemu wymaga kompleksowego podejścia, które będzie obejmować działania prewencyjne, wsparcie edukacyjne, interwencje rodzinne oraz reformy systemowe.