Znaczenie szczepień w zapobieganiu chorób zakaźnych

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 14.11.2024 o 21:22

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 9.11.2024 o 18:29

Szczepienia stanowią jedno z najważniejszych osiągnięć w dziedzinie medycyny i zdrowia publicznego, odgrywając kluczową rolę w zapobieganiu chorób zakaźnych. Historia szczepień rozpoczyna się w XVIII wieku, kiedy to angielski lekarz Edward Jenner w 1796 roku wprowadził przełomową szczepionkę przeciw ospie, wykorzystując wirusa krowianki. To niezwykłe odkrycie zapoczątkowało nową erę w medycynie, otwierając drzwi do dalszych badań i rozwoju szczepionek przeciwko innym groźnym chorobom. Jennerowi udało się dowieść, że stosowanie kontrolowanej ekspozycji na nieszkodliwy wirus może skutecznie chronić przed groźniejszymi formami zakażeń.

Po odkryciu Jennera, naukowcy z różnych zakątków świata zaczęli rozwijać tę ideę, co doprowadziło do stworzenia nowych szczepionek, które zrewolucjonizowały profilaktykę chorób zakaźnych. W XIX wieku Louis Pasteur opracował szczepionki przeciwko wściekliźnie oraz wąglikowi, które stały się kolejnymi kamieniami milowymi w historii immunologii. Współczesna medycyna korzysta z dziedzictwa tych odkryć, kontynuując badania i rozwijając technologie, które pozwalają na produkcję coraz skuteczniejszych i bezpieczniejszych szczepionek.

Rodzaje szczepień

1. Szczepionki żywe atenuowane: Zawierają osłabione formy wirusa lub bakterii, które nie są zdolne do wywołania choroby u zdrowego człowieka, ale skutecznie stymulują układ odpornościowy do produkcji przeciwciał. Do tej grupy należą szczepionki przeciwko odrze, śwince, różyczce oraz ospie wietrznej.

2. Szczepionki inaktywowane: Oparte na martwych patogenach, są bezpieczniejsze dla osób z osłabionym układem odpornościowym i zazwyczaj wymagają podania kilku dawek, aby uzyskać pełną odporność. Przykłady to szczepionki przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, polio oraz grypie.

3. Szczepionki podjednostkowe: Zawierają jedynie fragmenty patogenów, które są najbardziej immunogenne, co zmniejsza ryzyko wywołania niepożądanych reakcji. W tej grupie znajdują się szczepionki przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

4. Szczepionki toksynowe: Celują w toksyny produkowane przez bakterie, a nie same bakterie. Szczepionki przeciwko błonicy i tężcowi są tego typu przykładami.

5. Szczepionki mRNA i wektorowe: To nowoczesne podejścia, które używają fragmentów genetycznych informacji wirusa do stymulacji odpowiedzi immunologicznej. Szczepionki opracowane w odpowiedzi na pandemię COVID-19, takie jak Pfizer-BioNTech i Moderna, są przykładem wykorzystania technologii mRNA. Natomiast szczepionki wektorowe, jak te od AstraZeneca i Johnson & Johnson, używają wirusa nośnika do dostarczenia materiału genetycznego wirusa.

Czemu zapobiegają szczepienia i dlaczego się je stosuje?

Kluczowym celem szczepień jest zapobieganie wybuchom epidemii i pandemii, co jest niezwykle istotne dla zdrowia publicznego. Szacuje się, że dzięki szczepieniom udało się uratować miliony istnień ludzkich na całym świecie, a także znacząco zmniejszyć liczbę hospitalizacji i powikłań związanych z chorobami zakaźnymi. Szczepienia umożliwiają osiągnięcie odporności zbiorowej, chroniąc także osoby, które z różnych powodów nie mogą być zaszczepione, na przykład dzieci z alergiami czy osoby z obniżoną odpornością.

Na jakie choroby się szczepi?

- Odrze - Błonicy - Krztuścowi (koklusz) - Gruźlicy - Polio - Tężcowi - Wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B - Grypie - Wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) - Wściekliźnie

Każda z tych szczepionek została opracowana z myślą o zapobieganiu rozprzestrzenianiu się choroby, a jednocześnie o minimalizacji ryzyka jej wystąpienia u zaszczepionej osoby.

Podsumowanie

Bibliografia:

1. Samsel, M., & Michalska, M. (2021). Historia szczepień. "Medycyna Praktyczna", 10(3), 123-130. 2. Kowalski, P. (2019). Epidemiologia i profilaktyka chorób zakaźnych. "Wydawnictwo Lekarskie PZWL". 3. Nowakowski, W. (202). Szczepienia: Skuteczność i bezpieczeństwo. "Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego w Łodzi". 4. Wiśniewska, E. (2021). Nowoczesne technologie w produkcji szczepionek. "Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej", 75, 456-463. 5. Główny Inspektorat Sanitarny. (2022). Kalendarz szczepień ochronnych. "Ministerstwo Zdrowia RP".