Sytuacje jatrogenne w relacjach pielęgniarka-pacjent

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.01.2025 o 16:36

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 5.01.2025 o 16:27

Sytuacje jatrogenne w relacjach pielęgniarka-pacjent stanowią znaczący problem w kontekście jakości opieki zdrowotnej. Termin "jatrogenia" pochodzi od greckiego "iatrós" (lekarz) i "gennan" (tworzyć) i odnosi się do niezamierzonych negatywnych skutków interwencji medycznych. Choć w literaturze przedmiotu często podkreśla się rolę lekarzy w powstawaniu tych sytuacji, pielęgniarki również odgrywają kluczową rolę ze względu na swój bezpośredni kontakt z pacjentami. To właśnie ten kontakt sprawia, że mogą nieumyślnie przyczyniać się do rozwoju sytuacji jatrogennych, co ma szczególne znaczenie w kontekście współczesnych dyskusji na temat jakości opieki zdrowotnej (Kohn, Corrigan, & Donaldson, 200).

Sytuacje jatrogenne w relacjach pielęgniarka-pacjent często związane są z błędami w podawaniu leków. Według raportu Institute of Medicine w Stanach Zjednoczonych, błędy te stanowią jedną z najczęstszych form jatrogenii. Pielęgniarki, jako główni wykonawcy zleceń dotyczących leków, znajdują się w centrum tego problemu. Przyczyną takiego stanu rzeczy może być niedostateczna komunikacja, przemęczenie oraz niedobór personelu w szpitalach (Aspden et al., 2007). Pielęgniarki muszą realizować zlecenia lekarskie, monitorować pacjentów oraz często pełnić rolę pośrednika między nimi a lekarzami. W takich warunkach istnieje wysokie ryzyko pomyłek, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych dla pacjentów.

Innym istotnym aspektem jatrogenii jest związana z działaniami pielęgniarek w kontekście procedur medycznych. Przykładowo, zakażenia wynikające z niewłaściwego cewnikowania lub innych inwazyjnych praktyk mogą występować, mimo że pielęgniarki są szkolone w celu ich unikania. Czynnikami ryzyka są tu przeciążenie pracą, brak odpowiednich narzędzi oraz nieoptymalne warunki pracy, co może prowadzić do niedociągnięć w zachowaniu aseptyki (Garner & Horan, 1996). Powikłania te nie tylko wpływają negatywnie na zdrowie pacjenta, ale również obciążają system opieki zdrowotnej.

Istotną rolą pielęgniarek jest także komunikacja z pacjentami, która może zarówno stanowić źródło problemów jatrogennych, jak i przyczyniać się do ich rozwiązania. Z jednej strony, niedostateczna komunikacja lub ignorowanie potrzeb pacjenta może prowadzić do błędów w opiece, z drugiej strony skuteczna komunikacja może zapobiegać wielu błędom (Street et al., 2009). Badania pokazują, że umiejętności komunikacyjne pielęgniarek i dobre relacje interpersonalne są kluczowe w minimalizowaniu ryzyka wystąpienia sytuacji jatrogennych (Fallowfield & Jenkins, 2004).

Niebezpieczeństwa związane z jatrogenną psychiczną, czyli pogorszeniem stanu zdrowia pacjenta na skutek nieodpowiednich interakcji interpersonalnych, są szczególnie dotkliwe dla osób starszych oraz cierpiących na przewlekłe schorzenia. Dla wielu pacjentów sposób, w jaki są traktowani przez personel medyczny, wpływa bezpośrednio na ich samopoczucie i morale (Davis et al., 2003).

Rozwiązaniem problemów jatrogennych w tych relacjach może być implementacja różnorodnych strategii, takich jak ciągłe doskonalenie zawodowe obejmujące szkolenia z zarządzania lekami, praktyk aseptycznych oraz komunikacji interpersonalnej. Zwiększenie liczby badań i audytów dotyczących błędów medycznych przyczyni się do lepszego zrozumienia źródeł problemów jatrogennych i wypracowania skutecznych metod ich eliminacji. Wprowadzenie nowoczesnych systemów wspierających decyzje kliniczne oraz cyfryzacja dokumentacji również mogą odegrać kluczową rolę w minimalizacji błędów komunikacyjnych i realizacyjnych (Bates et al., 1998).

Podsumowując, sytuacje jatrogenne w relacjach pielęgniarka-pacjent są złożonym problemem wymagającym wielowymiarowego podejścia. Kluczowe jest zrozumienie specyfiki pracy pielęgniarek i wspieranie ich działalności poprzez odpowiednie szkolenia, systemowe wsparcie oraz budowanie zaufania i efektywnej komunikacji z pacjentami, co pozwoli na minimalizację ryzyka takich sytuacji i poprawę jakości opieki zdrowotnej.

Literatura:

- Aspden, P., Wolcott, J., Bootman, J. L., & Cronenwett, L. R. (Eds.). (2007). Preventing Medication Errors. National Academies Press. - Bates, D. W., Cohen, M., Leape, L. L., Overhage, J. M., Shabot, M. M., & Sheridan, T. (1998). Reducing the frequency of errors in medicine using information technology. Journal of American Medical Informatics Association, 5(4), 315-321.

- Davis, R. E., Jacklin, R., Sevdalis, N., & Vincent, C. A. (2003). Patient involvement in safety: What factors influence patient participation and engagement? Health Expectations, 10(3), 259-267.

- Fallowfield, L., & Jenkins, V. (2004). Communicating sad, bad, and difficult news in medicine. Lancet, 363(9405), 312-319.

- Garner, J. S., & Horan, T. C. (1996). CDC definitions of nosocomial infections. American Journal of Infection Control, 16(3), 128-140.

- Kohn, L. T., Corrigan, J. M., & Donaldson, M. S. (Eds.). (200). To err is human: Building a safer health system. National Academies Press.

- Street, R. L., Makoul, G., Arora, N. K., & Epstein, R. M. (2009). How does communication heal? Pathways linking clinician-patient communication to health outcomes. Patient Education and Counseling, 74(3), 295-301.

Te źródła powinny pomóc w dalszym zgłębianiu tematu i wspieraniu dyskusji na temat jatrogenii w pielęgniarstwie.