Rola KRUS w polityce społecznej i rozwoju obszarów wiejskich z przypisami od 53

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.01.2025 o 2:12

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 17.01.2025 o 17:11

Rola KRUS w polityce społecznej i rozwoju obszarów wiejskich

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) odgrywa istotną rolę w polityce społecznej i rozwoju obszarów wiejskich w Polsce. Funkcjonuje jako kluczowy element systemu zabezpieczenia społecznego, dedykowanego rolnikom i ich rodzinom. Instytucja ta została ustanowiona na mocy ustawy z dnia 20 grudnia 199 roku, a jej głównym celem jest zapewnienie ochrony społecznej mieszkańcom wsi, którzy, jako rolnicy, są narażeni na specyficzne ryzyka związane z pracą w rolnictwie.

KRUS działa jako ubezpieczyciel, oferując rolnikom świadczenia emerytalno-rentowe, chorobowe oraz wypadkowe. Ten system różni się od powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych zarządzanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), przede wszystkim poprzez niższe składki oraz odmienny sposób kalkulacji świadczeń. Jest to spowodowane charakterystyczną naturą pracy rolniczej, której towarzyszą nieregularne dochody, zależne od warunków atmosferycznych i specyficznego cyklu produkcyjnego. Dzięki KRUS rolnicy mają dostęp do świadczeń zapewniających im minimum bezpieczeństwa socjalnego.

W kontekście polityki społecznej KRUS odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu i poprawie warunków życia na obszarach wiejskich. Wsparcie ze strony KRUS ogranicza ryzyko ubóstwa i marginalizacji rolników, którzy w innym przypadku mieliby ograniczony dostęp do podstawowych świadczeń socjalnych. W Polsce obszary wiejskie nadal zmagają się z wieloma wyzwaniami, takimi jak niższe dochody, wyższe wskaźniki bezrobocia oraz ograniczona infrastruktura społeczna i techniczna. System zabezpieczenia społecznego dla rolników pełni zatem stabilizującą i wspierającą funkcję w rozwoju społecznego obszarów wiejskich.

Jednym z najważniejszych wyzwań, przed którymi stoi KRUS, jest jego finansowanie. System od lat jest krytykowany za wykorzystywanie środków publicznych, jako że składki rolnicze nie pokrywają pełnych kosztów wypłacanych świadczeń. Na przykład, w 202 roku zaledwie około 10% środków na wypłatę świadczeń pochodziło ze składek rolniczych, podczas gdy reszta była dotowana z budżetu państwa [53]. Taka struktura budżetowa budzi kontrowersje i prowadzi do apeli o reformę systemu na bardziej zrównoważony, jednak temat ten jest politycznie wrażliwy z uwagi na dużą liczbę obywateli, którzy mogą być dotknięci zmianami.

Rola KRUS w rozwoju obszarów wiejskich wykracza poza zabezpieczenie społeczne. Instytucja często angażuje się w działania na rzecz poprawy warunków życia na wsi, takie jak programy zdrowotne i prewencyjne [54]. KRUS organizuje szkolenia i kampanie informacyjne dla rolników, mające na celu poprawę bezpieczeństwa pracy w rolnictwie oraz promujące zdrowie wśród mieszkańców wsi.

Dzięki swoim działaniom, które zmniejszają ryzyko finansowe i społeczne dla rolników, KRUS wspiera również rozwój gospodarczy wsi. Stabilizacja sytuacji dochodowej rolników stwarza możliwości inwestycyjne i rozwój działalności gospodarczej, co przekłada się na szeroki rozwój infrastrukturalny i społeczny w regionach wiejskich.

W kontekście polityki państwa, KRUS jest także narzędziem wspierającym gospodarstwa rodzinne, które stanowią fundament rolnictwa w Polsce [55]. System ten zachęca do utrzymywania małych, rodzinnych gospodarstw, co ma również znaczenie dla ochrony różnorodności biologicznej i kulturowej wsi oraz dla zachowania tradycyjnego krajobrazu rolniczego.

Przyszłe strategie wobec KRUS powinny uwzględniać zmieniające się warunki na polskiej wsi oraz zmiany demograficzne wśród rolników. Postępująca urbanizacja, zmiany klimatyczne i nowe technologie w rolnictwie będą miały istotny wpływ na sposób funkcjonowania systemu ubezpieczeń dla rolników. Nieodzowne mogą stać się reformy dostosowujące do specyficznych potrzeb różnych grup rolników, zróżnicowanie form gospodarowania oraz integrację europejskiej polityki rolnej z lokalnymi specyfikami.

Podsumowując, KRUS odgrywa kluczową rolę w polityce społecznej na obszarach wiejskich, działając na rzecz stabilizacji i wspierając rozwój społeczności wiejskich. Pomimo wyzwań związanych z finansowaniem i potrzebą reform, pozostaje istotnym instrumentem w dążeniu do równości społecznej i gospodarczej w Polsce. Jego działania przyczyniają się do społecznego, ekonomicznego i kulturowego rozwoju wsi, co stanowi integralną część rozwoju całego kraju.

Przypisy: [53] Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, "Analiza finansowa KRUS 202", Warszawa 2021.

[54] Programy edukacyjne i prewencyjne realizowane przez KRUS, dostęp z dnia 10 października 2023, strona internetowa KRUS: krus.gov.pl.

[55] Urząd Statystyczny w Gdańsku, "Charakterystyka gospodarstw rolnych w Polsce", Gdańsk 2022.