Główny nurt w ekonomii: Keynesizm

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.01.2025 o 4:36

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 23.01.2025 o 21:35

Keynesizm, jako jeden z kluczowych nurtów ekonomii współczesnej, zrodził się z pilnej potrzeby rozwiązania problemów gospodarczych, które ogarnęły świat podczas Wielkiego Kryzysu lat 30. XX wieku. Ten zaawansowany i dynamiczny paradygmat, sformułowany przez brytyjskiego ekonomistę Johna Maynarda Keynesa, zrewolucjonizował sposób, w jaki ekonomia była postrzegana, kładąc szczególny nacisk na rolę polityki fiskalnej w kształtowaniu integralnego funkcjonowania całego systemu gospodarczego.

John Maynard Keynes, ceniony intelektualista swojej epoki, urodził się w 1883 roku w Cambridge, jako syn Johna Neville'a Keynesa, znanego ekonomisty i wykładowcy logiki. Dzięki luksusom, jakie zapewniało wychowanie w środowisku intelektualnym oraz edukacji w prestiżowych instytucjach jak Eton College i King’s College w Cambridge, Keynes miał doskonałe warunki do rozwoju swoich teorii, które miały później zaważyć na losach światowej ekonomii. Jego ścisłe związki z kręgiem intelektualistów Bloomsbury znacząco wpłynęły na jego interdyscyplinarne podejście, inspirując do analizy gospodarki z perspektywy socjologicznej i psychologicznej.

Jego najbardziej wpływowe dzieło, "Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza", opublikowane w 1936 roku, podważyło istniejące wtedy klasyczne założenia ekonomiczne. Keynes kwestionował przede wszystkim ideę, że gospodarki są naturalnie skłonne do samoregulacji i zawsze dążą do stanu pełnego zatrudnienia. Przekonywał, że istnieją określone warunki, w których gospodarka może zablokować się na poziomie równowagi przy wysokim poziomie bezrobocia, obrazujące to szczególnie dramatyczne realia Wielkiego Kryzysu.

Kluczowym założeniem keynesizmu jest teoria popytu zagregowanego. Ta centralna idea sugeruje, że całkowity poziom produkcji i zatrudnienia w gospodarce zależy od sumy wydatków na konsumpcję, inwestycje oraz wydatki rządowe. W kontrze do wcześniejszych teorii ekonomicznych, Keynes twierdził, że popyt napędza podaż, a nie odwrotnie. Kiedy zatem popyt zagregowany maleje, gospodarka może pogrążać się w recesji, gdyż firmy nie są skłonne produkować więcej, niż mogą zbyć, co prowadzi do wzrostu bezrobocia i ekonomicznej stagnacji.

Na bazie tych założeń, Keynes postulował aktywną politykę fiskalną jako efektywne narzędzie łagodzenia cykli koniunkturalnych i stabilizacji gospodarki. Opowiadał się za tym, aby rządy podnosiły swoje wydatki i/lub obniżały podatki w czasach niskiej aktywności gospodarczej, nawet za cenę tymczasowego deficytu budżetowego. Takie działania miały na celu pobudzenie popytu, co z kolei miało przeciwdziałać recesjom i bezrobociu, a tym samym zapewniać równowagę gospodarczą.

Po zakończeniu II wojny światowej, keynesizm stał się dominującą doktryną w wielu krajach zachodnich, wyraźnie wpływając na politykę gospodarczą i prowadząc do rozwoju koncepcji państwa dobrobytu. Kluczowa teza, że rząd odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu pełnego zatrudnienia i stabilności ekonomicznej, stała się ogólnie akceptowaną ideą w polityce ekonomicznej krajów rozwiniętych.

Z biegiem czasu teoria keynesowska przechodziła przez różne etapy ewolucji, dając początek nowym jej wariantom i interpretacjom, takim jak neokeynesizm. Ten nurt próbował zintegrować keynesowską politykę fiskalną z monetarystycznym podejściem do regulacji podaży pieniądza. Neokeynesiści, jak Paul Samuelson i James Tobin, starali się dostosować keynesizm do dynamicznych wyzwań współczesnej gospodarki poprzez włączenie nowych elementów, w tym analizy mikroekonomicznej.

Pomimo swojej początkowej dominacji, keynesizm spotkał się z krytyką w latach 70. XX wieku z powodu trudności w wyjaśnieniu stagflacji, czyli jednoczesnego występowania inflacji i bezrobocia. Krytyka, skierowana przez takich ekonomistów jak Milton Friedman, wskazywała, że polityka keynesowska mogła prowadzić do inflacji, postulując ograniczenie wydatków publicznych i koncentrację na kontroli podaży pieniądza jako głównym narzędziu stabilizacji gospodarki.

Mimo to, idea keynesizmu odnajdywała się wciąż na nowo, szczególnie w obliczu kolejnych globalnych kryzysów finansowych, takich jak ten z lat 2007-2008, kiedy rządy stosowały masowe pakiety stymulacyjne, aby przeciwdziałać recesji. Chociaż keynesizm nie jest już dominującą ortodoksją, jego wpływ na politykę gospodarczą jest wciąż znaczący. Szczególnie jego postulaty aktywnej roli państwa w gospodarce pozostają fundamentalnym elementem dyskusji ekonomicznych, szczególnie w czasach niepewności i kryzysów. Współczesne koncepcje i zastosowania keynesizmu są świadectwem jego ciągłego znaczenia i adaptacji do wyzwań XXI wieku, odgrywając kluczową rolę w kształtowaniu polityki ekonomicznej na całym świecie.