Historia Apteki „Pod Orłem” Tadeusza Pankiewicza oraz jej znaczenie dla Żydów krakowskiego getta

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.10.2025 o 19:37

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 23.10.2025 o 22:46

Apteka "Pod Orłem" Tadeusza Pankiewicza jest miejscem o ogromnym znaczeniu historycznym i symbolicznym, które odegrało wyjątkową rolę podczas trwania II wojny światowej. Dzięki działalności apteki i jej właściciela nie tylko przetrwało wiele ludzkich istnień, ale także stworzono miejsce, w którym można było znaleźć nadzieję i wsparcie. Historia Apteki „Pod Orłem”, mieszczącej się na Placu Zgody w Krakowie, jest ściśle powiązana z losami żydowskiego getta w tym mieście. To właśnie dzięki Tadeuszowi Pankiewiczowi stała się ona miejscem wyjątkowym, które zyskało szczególne znaczenie w dziejach Holokaustu.

Tadeusz Pankiewicz, rodowity krakowianin z wykształcenia farmaceuta, stał się właścicielem apteki na początku lat trzydziestych XX wieku. Przed wybuchem wojny apteka była zaledwie jednym z licznych zakładów farmaceutycznych w mieście. Jednakże wraz z powstaniem getta w marcu 1941 roku, jej znaczenie uległo diametralnej zmianie. Na skutek decyzji władz okupacyjnych apteka "Pod Orłem" znalazła się na terenie zamkniętej dzielnicy żydowskiej. Większość polskich mieszkańców została wysiedlona, ale Pankiewiczowi zezwolono na kontynuowanie działalności, co otworzyło nowy rozdział w jego życiu i historii apteki.

Działalność Tadeusza Pankiewicza w getcie stała się o wiele więcej niż tylko prowadzeniem apteki. Dzięki swojej odwadze i bezinteresowności, Pankiewiczowi udało się zdobyć zaufanie mieszkańców getta. Jego apteka była jednym z nielicznych miejsc, gdzie Żydzi mogli zdobyć leki i artykuły medyczne, często niezbędne do ratowania życia. Pankiewicz z narażeniem życia zaopatrywał getto nie tylko w leki, ale także w żywność i inne konieczne artykuły. Był także pośrednikiem w kontaktach między mieszkańcami getta a ich rodzinami po stronie aryjskiej.

W „Aptece w getcie krakowskim” Tadeusz Pankiewicz opisał wstrząsające wydarzenia związane z codziennym życiem getta oraz własne przeżycia, stanowiąc bezcenne świadectwo tamtych czasów. Książka ta jest nie tylko kroniką życia w getcie, ale również dokumentacją działań pomocowych prowadzonych przez aptekarza na rzecz społeczności żydowskiej. Pankiewicz opisywał między innymi akcje ratunkowe podczas likwidacji getta, które były szczególnie dramatycznym okresem. W lipcu 1942 roku rozpoczęły się masowe deportacje do obozu zagłady w Bełżcu. Pankiewicz, ryzykując życie, pomagał ratować ludzi, ukrywając ich w pomieszczeniach apteki oraz dostarczając dokumenty umożliwiające ucieczkę.

Tadeusz Pankiewicz nie był sam w swoich działaniach. Współpracował z innymi osobami, które również narażały swoje życie, aby pomóc Żydom. Jego asystentki, Helena Krywaniuk, Aurelia Danek i Irena Drozdzik, odegrały kluczową rolę w funkcjonowaniu apteki, wspierając mieszkańców getta zarówno pod względem medycznym, jak i emocjonalnym. Działania Pankiewicza i jego współpracowników wymagały ogromnej odwagi i determinacji, gdyż na każdym kroku groziło im ogromne niebezpieczeństwo.

Znaczenie apteki „Pod Orłem” było jednak o wiele większe niż same działania humanitarne. Apteka stała się miejscem, gdzie mieszkańcy getta mogli się spotykać i wymieniać informacje, była również jednym z niewielu miejsc, gdzie odnoszono się do nich z szacunkiem i empatią. Pankiewicz integrował wspólnotę, a jego apteka służyła jako punkt oporu wobec okupanta. Apteka była symbolem nadziei i oporu, miejscem, które przypominało, że nawet w najcięższych warunkach można znaleźć człowieczeństwo i solidarność.

Po zakończeniu II wojny światowej Tadeusz Pankiewicz zmuszony był opuścić aptekę "Pod Orłem." Władze komunistyczne przejęły majątek, a apteka została zamknięta. Z biegiem lat apteka "Pod Orłem", pełniąca działanie przede wszystkim na rzecz społeczności żydowskiej podczas wojny, stawała się coraz bardziej symbolem oporu, solidarności oraz ratunek dla swoich mieszkańców. W 2003 roku, w uznaniu dla heroicznych działań Pankiewicza, apteka została przekształcona w muzeum. Dziś działa jako oddział Muzeum Krakowa, stanowiąc miejsce pamięci i edukacji. Jest miejscem, które przypomina o tragicznych losach krakowskich Żydów oraz o niesamowitej odwadze i humanitaryzmie Tadeusza Pankiewicza i jego współpracownic.

Historia apteki "Pod Orłem" pokazuje, jak ważny może być pojedynczy człowiek oraz jego determinacja i odwaga w walce o sprawiedliwość i ludzką godność. Tadeusz Pankiewicz, dzięki swojej postawie, stał się symbolem nie tylko pomocy, ale i nadziei w czasach największego terroru. Jego działania miały ogromne znaczenie dla społeczności żydowskiej krakowskiego getta, ale również dla historii Polski i świata. Przywołując pamięć o nim i jego aptece, przypominamy sobie o obowiązku niesienia pomocy innym i stawiania oporu wobec niesprawiedliwości.

Dzięki książkom takim jak „Apteka w getcie krakowskim” oraz biografii Pankiewicza, możemy zrozumieć złożoność sytuacji, w jakiej znajdowała się społeczność żydowska w okupowanym Krakowie oraz niezwykłą rolę, jaką odegrała apteka "Pod Orłem". Lektura tych dzieł pozwala nam również docenić wartość odwagi i determinacji w walce o ludzką godność oraz przypomina o konieczności pamiętania i nauki z tragicznych wydarzeń przeszłości. Apteka „Pod Orłem” i jej właściciel pozostaną na zawsze symbolem nadziei, człowieczeństwa i solidarności w czasach najgłębszego mroku.