Relacje między światem rzeczywistym a fantastycznym w „Dziadach” część II Adama Mickiewicza i „Kordianie” Juliusza Słowackiego

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: przedwczoraj o 13:13

W literaturze romantyzmu polskiego, relacja między światem rzeczywistym a fantastycznym odgrywa kluczową rolę, pełniąc funkcje zarówno estetyczne, jak i ideologiczne. Przykładami twórczości, w których ta relacja jest wyraźna, są „Dziady część II” Adama Mickiewicza oraz „Kordian” Juliusza Słowackiego. Oba dzieła ukazują, jak świat fantastyczny przenika do rzeczywistości bohaterów, niosąc ze sobą istotne przesłania i wpływając na bieg wydarzeń.

W „Dziadach część II” Mickiewicza, świat rzeczywisty i fantastyczny są ściśle powiązane dzięki obrzędowi Dziadów, który ma swoje korzenie w dawnych wierzeniach i tradycjach ludowych. Obrzęd ten odbywa się w kaplicy cmentarnej, gdzie wieśniacy przywołują duchy zmarłych, by pomóc im w osiągnięciu spokoju. W trakcie obrzędów nawiązują kontakt z trzema duchami: Józia i Rózi, Złego Pana oraz Zosi. Każda z tych postaci przynosi ze sobą lekcję moralną, wierzeniowo osadzoną w świecie fantastycznym, lecz mającą głębokie znaczenie dla rzeczywistości.

Duchy dzieci Józia i Rózi symbolizują niewinne dusze, które nie potrafią znaleźć swojego miejsca po śmierci, ponieważ nie zaznały cierpienia ani trudów życia. Zły Pan, dusza grzesznika, ukazuje skutki egoizmu i braku wrażliwości na los innych. Natomiast Zosia reprezentuje nieszczęśliwych kochanków, którzy tchórzliwością i niezdecydowaniem stracili swoje szanse na miłość. Te postacie fantastyczne, mimo że istnieją poza światem materialnym, oddziałują na ludzi, dając im cenne lekcje moralne i etyczne.

Koncept dwóch światów przenika całą strukturę „Dziadów”, ukazując, jak cienka jest granica między rzeczywistością a światem duchowym. Wydarzenia te zachęcają czytelnika do refleksji nad własnym postępowaniem oraz nad losem, który czeka każdego po śmierci. Mickiewicz przekazuje w ten sposób przesłanie, że nasze działania w ziemskim życiu mają wymiar oraz konsekwencje duchowe, które nie kończą się wraz z fizyczną śmiercią.

Podobnym tropem podąża Juliusz Słowacki w swojej tragedii „Kordian”. Jednakże w tym dziele relacje świata rzeczywistego z fantastycznym pełnią nieco inną funkcję. „Kordian” rozpoczyna się sceną w Tyńcu, gdzie główny bohater zmaga się z egzystencjalnym kryzysem. Dopiero w akcie II, w „Przedsionku piekieł”, elementy fantastyczne wkraczają do utworu z dużym impetem. Kordian przeżywa niezwykłą podróż do wszechświata symbolicznych wizji, mających na celu ukazanie mu prawdziwej natury ludzi oraz idei, które go otaczają.

Wizje te, wprowadzone przez diabła i anioła, są poetyckim obrazem walki dobra ze złem, lecz jednocześnie przedstawiają trudności, z którymi boryka się młody patriota. Jego spotkanie z Lucyferem akcentuje dylematy moralne oraz tęsknotę jednostki za wyższym celem, które często są złożone i niesprawiedliwe. Przykładów takich fantastycznych elementów jest więcej – pojawienie się Demona oraz postać Szatana, które próbują zwieść Kordiana na różne tory postępowania.

W „Kordianie” świat fantastyczny staje się niejako alegorią problemów, z którymi muszą zmierzyć się młodzi idealiści, świadomi swojej roli w społeczeństwie. Fantazmatyczne postacie i wydarzenia, które bohater spotyka na swojej drodze, stanowią symboliczne odzwierciedlenie rzeczywistych trudności i wyborów, przed którymi staje. Słowacki korzysta z tych elementów, aby ukazać skomplikowaną naturę ludzi, złożoność patriotyzmu oraz tragizm jednostki próbującej działać w świecie pełnym konfliktów i moralnych dylematów.

Podsumowując, zarówno w „Dziadach część II” Adama Mickiewicza, jak i w „Kordianie” Juliusza Słowackiego, relacje między światem rzeczywistym a fantastycznym są kluczowe dla zrozumienia głębszych treści utworów. W „Dziadach” obrzęd Dziadów pozwala na zetknięcie się z duchami, które niosą przesłania moralne dla żyjących. W „Kordianie” zaś, fantastyczne wizje ukazują wewnętrzne zmagania bohatera z egzystencjalnymi pytaniami oraz jego poświęcenie dla wyższych celów. Oba dzieła wykorzystują wymiar fantastyczny jako sposób na przekazanie prawd uniwersalnych, które nie tracą na aktualności mimo upływu czasu.