Jak wyglądała Polska przed 1989 rokiem?

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: dzisiaj o 12:19

Na przestrzeni dekad PRL (Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej), czyli od końca II wojny światowej do 1989 roku, Polska znajdowała się w orbicie wpływów Związku Radzieckiego. Był to czas głębokich przemian politycznych, gospodarczych, społecznych jak i kulturalnych, które miały duży wpływ na życie codzienne obywateli. Postarajmy się przyjrzeć różnym aspektom życia w tym okresie, bazując wyłącznie na faktach historycznych.

Po zakończeniu II wojny światowej Polska znalazła się w strefie wpływów ZSRR. Konferencje w Teheranie, Jałcie i Poczdamie, w wyniku których ustalono nowy kształt granic Europy, spowodowały przesunięcie terytorium Polski na zachód. W 1947 roku odbyły się wybory parlamentarne, które zostały sfałszowane przez komunistyczną PPR (Polska Partia Robotnicza), co zaowocowało de facto monopolistycznym przejęciem władzy przez komunistów.

W pierwszych latach po wojnie w Polsce miało miejsce zbrojne opozycyjne podziemie antykomunistyczne i antysowieckie, znane jako żołnierze wyklęci. Ich działalność była brutalnie tłumiona przez władze komunistyczne, a liczne operacje skierowane przeciwko nim stopniowo wygaszały ruch oporu.

Gospodarka PRL była gospodarką centralnie planowaną, co oznaczało, że wszystkie kluczowe decyzje dotyczące produkcji, dystrybucji zasobów i inwestycji były podejmowane przez państwo. System ten wiązał się z wieloma próbami modernizacji, takimi jak kolektywizacja rolnictwa czy budowa przemysłu ciężkiego, w tym Nowej Huty.

Lata 50. i 60. były okresem silnej industrializacji. Na przykład, budowa Nowej Huty pod Krakowem miała nie tylko znaczenie gospodarcze, ale i propagandowe. Był to przykład "nowego", socjalistycznego miasta robotniczego. Dochodziło także do przymusowych wysiedleń osób "niewygodnych" z punktu widzenia władzy, a tajne służby intensywnie kontrolowały życie obywateli, stosując cenzurę i represje.

W latach 70. Edward Gierek, nowy przywódca PZPR, próbował wprowadzić reformy, zaciągając wielkie kredyty zagraniczne. Na początku dekady doprowadziło to do pewnego wzrostu gospodarczego i poprawy poziomu życia, zwanego "dekadą Gierka". Realizowano wiele inwestycji, modernizowano kraj, jednakże tymczasowy sukces gospodarczy oparty na kredytach nie trwał długo. Wzrost zadłużenia spowodował, że Polska zaczęła mieć poważne problemy ekonomiczne pod koniec lat 70.

W 198 roku, w wyniku masowych strajków, zwłaszcza strajku w Stoczni Gdańskiej, powstał NSZZ "Solidarność" – pierwszy niezależny od władzy związek zawodowy w bloku wschodnim. Pod przewodnictwem Lecha Wałęsy "Solidarność" szybko zdobyła ogromne poparcie społeczne, dzięki czemu stala się poważnym ruchem społecznym i politycznym.

Władze komunistyczne, zaniepokojone wzrostem wpływów "Solidarności" oraz zapleczem społecznym tego ruchu, ogłosiły stan wojenny w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku. Generał Wojciech Jaruzelski, ówczesny I sekretarz KC PZPR, argumentował, że stan wojenny był konieczny, aby zapobiec interwencji radzieckiej. Stan wojenny przyniósł śmierć wielu osób, a tysiące zostały internowane lub represjonowane.

W stanie wojennym doszło do ograniczenia swobód obywatelskich, wprowadzono godzinę policyjną, a wiele zgromadzeń i organizacji, w tym "Solidarność", zostało zdelegalizowanych. Jednakże ruch oporu nie zanikł, a idea wolności i demokracji wciąż tliła się w społeczeństwie.

Lata 80. były okresem stopniowego osłabiania się reżimu komunistycznego, na co wpływ miały zarówno wewnętrzne kłopoty gospodarcze, jak i przemiany w ZSRR związane z polityką pierestrojki i głasnosti wprowadzoną przez Michaiła Gorbaczowa. Wszystko to kulminowało w umowach "Okrągłego Stołu" w 1989 roku, które doprowadziły do wolnych wyborów parlamentarnych, gdzie "Solidarność" odniosła miażdżące zwycięstwo w częściowo wolnych wyborach.

Wybory te zakończyły erę PRL i otworzyły nową epokę w historii Polski – III Rzeczypospolitej, opartej na zasadach demokracji i wolnego rynku. Przemiany te były efektem wieloletniej walki społecznej i politycznej oraz zdeterminowania Polaków do życia w wolnym i suwerennym kraju. Dzięki temu Polska stanęła na drodze do integracji z zachodnimi strukturami, takimi jak NATO i Unia Europejska, co miało kolosalne znaczenie dla przyszłości kraju.