Typy kultury politycznej.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.10.2024 o 11:53

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 10.10.2024 o 10:54

Kultura polityczna to zespół postaw, norm, wartości i wzorców zachowań, które kształtują sposób, w jaki obywatele angażują się w życie polityczne. Klasyczne typologie kultury politycznej są wynikiem badań naukowych prowadzonych przez socjologów i politologów, w szczególności klasyfikacji dokonanej przez Gabriela Almonda i Sidneya Verby. W ich typologii wyróżnia się trzy główne typy kultury politycznej: parochialną (zaściankową), poddaną i uczestniczącą. Każdy z tych typów charakteryzuje się innymi postawami obywateli wobec procesu politycznego oraz ich poziomem zaangażowania.

Pierwszy typ, kultura polityczna parochialna, charakteryzuje się niskim poziomem świadomości politycznej obywateli i ograniczonym ich udziałem w polityce. Obywatele w takich społeczeństwach nie mają rozwiniętego poczucia przynależności do wspólnoty politycznej, a ich zainteresowania często ograniczają się do spraw lokalnych i bezpośrednio codziennych. W ramach takich społeczeństw, jak te w tradycyjnych społecznościach afrykańskich czy w plemiennych strukturach przedkolonialnych, polityka narodowa czy regionalna była postrzegana jako odległa i mało znacząca.

Przykładem postawy charakterystycznej dla kultury parochialnej może być sytuacja, w której obywatele nie znają nawet nazwisk głównych polityków, nie uczestniczą w wyborach, a ich wiedza o systemie rządów jest bardzo ograniczona. Brak zaangażowania może wynikać z tradycyjnych wartości, które nie kładą nacisku na uczestnictwo w polityce poza najbliższym otoczeniem. Literatura często ukazuje takie społeczności jako trwałe i stabilne, choć niezdolne do adaptacji w dynamicznie zmieniającym się świecie.

Drugi typ kultury politycznej to kultura poddana. W społeczeństwach o kulturze poddanej obywatele są świadomi istnienia systemu politycznego i autorytetów, ale w bardzo ograniczonym stopniu uczestniczą w jego działaniu. W przeciwieństwie do kultury parochialnej, jednostki mają tu już pewną wiedzę o polityce, ale nie czują się w pełni związkami decydującymi, ograniczając swój udział głównie do spełniania wymogów nałożonych przez władze, takich jak płacenie podatków czy przestrzeganie prawa.

Postawy w kulturze poddanej często są wynikiem autorytarnego systemu rządów, jak w literackich opisach reżimów totalitarnych w powieściach George'a Orwella, takich jak "Rok 1984". W takich systemach obywatel jest jedynie biernym obserwatorem polityki, a jego wpływ i zainteresowanie są mocno ograniczone przez strach przed represjami i dominującą kontrolą władzy. Obywatele mogą być świadomi problemów społecznych czy politycznych, ale brak poczucia wpływu skutkuje apatią polityczną.

Trzecim typem jest kultura uczestnicząca. Cechuje się ona wysokim poziomem zaangażowania obywateli w sprawy publiczne i polityczne. Obywatele nie tylko posiadają wiedzę o systemie politycznym i jego funkcjonowaniu, ale aktywnie w nim uczestniczą, zarówno poprzez głosowanie, jak i inne formy działalności politycznej, w tym protesty, petycje czy członkostwo w partiach politycznych i organizacjach społecznych.

W demokracjach zachodnich, jak te opisywane w literaturze opartej na rzeczywistości politycznej współczesnych Stanów Zjednoczonych czy Unii Europejskiej, kultura uczestnicząca jest często postrzegana jako ideał. Obywatele w takich społeczeństwach są świadomi swoich praw i obowiązków, a także gotowi walczyć o zmiany, wychodząc z założenia, że ich zaangażowanie ma realne znaczenie i może wpływać na decyzje rządzących.

Szczególnym przykładem postawy charakterystycznej dla kultury uczestniczącej jest okres Solidarności w Polsce lat 80. XX wieku. Obywatele, zjednoczeni w wspólnej walce przeciw reżimowi komunistycznemu, masowo uczestniczyli w strajkach i protestach na rzecz demokratycznych zmian. Tymczasowe sukcesy tego ruchu ukazały, jak silny może być wpływ obywatelskiego zaangażowania na kształtowanie systemu politycznego.

Podsumowując, różne typy kultury politycznej ukazują złożoność relacji obywateli z polityką, które są uwarunkowane historycznie, społecznie i kulturowo. W zależności od dominujących wartości i norm, oraz struktury politycznej, każdy typ kultury politycznej kształtuje różne postawy i wzorce zachowań obywateli, które mogą prowadzić do stabilności, apatii lub aktywnego uczestnictwa w życiu politycznym. Codzienna rzeczywistość każdej z tych kultur ma swoje odzwierciedlenie w literaturze, która nie tylko dokumentuje, ale także analizuje i wyjaśnia przyczyny i konsekwencje różnorodnych postaw obywatelskich na przestrzeni dziejów.