Kryzys konstytucjonalny, a ustrojowe działanie Trybunału Konstytucyjnego w Polsce: Geneza, przebieg i metody rozwiązania
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.01.2025 o 20:47
Rodzaj zadania: Referat
Dodane: 19.01.2025 o 17:55
Streszczenie:
Kryzys konstytucyjny w Polsce od 2015 roku dotyczy Trybunału Konstytucyjnego, ujawniając problemy w systemie prawnym i wpływając na społeczeństwo. ⚖️
Kryzys konstytucyjny, który miał miejsce w Polsce w ostatniej dekadzie, jest jednym z najbardziej znaczących wydarzeń w historii polskiego systemu prawnego. Kluczowe napięcia skoncentrowały się wokół Trybunału Konstytucyjnego, fundamentalnej instytucji, której zadaniem jest strzeżenie zgodności prawa z Konstytucją. To wydarzenie ujawniło głęboko zakorzenione problemy i wyzwania w polskim ustroju prawnym. Aby w pełni zrozumieć ten kryzys, warto przeanalizować jego genezę, przebieg oraz podejmowane próby jego rozwiązania.
Geneza kryzysu
Kryzys konstytucyjny w Polsce zainicjowany został przez wydarzenia związane z wyborami parlamentarnymi w 2015 roku. Wybory te przyniosły zwycięstwo partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS), co zapoczątkowało szereg zmian w strukturze władzy. Jeszcze przed wyborami, poprzedni skład Sejmu, oparty na koalicji Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego, podjął decyzję o wyborze pięciu nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Miało to miejsce w kontekście kończących się kadencji dotychczasowych sędziów.Według ówczesnych przepisów prawnych, nowo wybrani sędziowie mieli objąć swoje funkcje już po wyborach parlamentarnych. Ta decyzja szybko stała się obiektem kontrowersji i sprzeciwu ze strony nowej większości parlamentarnej, która uznała, że wybór sędziów przez poprzedni Sejm był niezgodny z duchem demokratycznym. Istniały opinie, że wybór ten był próbą niezrozumiałej manipulacji politycznej, mającej na celu zabezpieczenie wpływu poprzedniej ekipy politycznej na funkcjonowanie Trybunału.
Przebieg kryzysu
Po objęciu władzy, nowy rząd przeprowadził działania mające na celu unieważnienie decyzji podjętych przez poprzedni Sejm. W nocy z 25 na 26 listopada 2015 roku, nowo wybrany Sejm uchwalił uchwały unieważniające wybór trzech sędziów dokonany przez wcześniejszy parlament, a następnie przeprowadził wybory nowych sędziów. Prezydent Andrzej Duda, zamiast przyjąć ślubowanie od sędziów wybranych w październiku, przyjął ślubowania od tych wybranych przez nowy Sejm w grudniu 2015 roku. Trybunał Konstytucyjny, będący arbitrem w sprawach konstytucyjnych, stwierdził częściową niezgodność z Konstytucją uchwał nowego Sejmu dotyczących wyborów sędziów.Dalsze zaostrzenie kryzysu nastąpiło z powodu nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, która w znacznym stopniu ograniczyła jego zdolność do działania. Nowelizacja wprowadzała wymogi takie jak konieczność rozpatrywania spraw w pełnym składzie sędziowskim oraz podejmowanie decyzji większością 2/3 głosów, co znacznie utrudniało funkcjonowanie instytucji. Ta ustawa była krytykowana zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej - m.in. przez Komisję Wenecką oraz Komisję Europejską.
Próby rozwiązania kryzysu
Podjęto różne inicjatywy mające na celu rozwiązanie kryzysu konstytucyjnego, niestety o ograniczonej skuteczności. Komisja Europejska rozpoczęła procedurę dialogu na temat rządów prawa w Polsce, a Parlament Europejski wielokrotnie przedstawiał swoje obawy dotyczące sytuacji w polskim systemie prawnym. Jedną z najbardziej znaczących interwencji była procedura uruchomiona przez Komisję Europejską, która skierowała sprawę Polski do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), co miało na celu ocenę zgodności działań polskiego rządu z prawem unijnym.Na poziomie krajowym różnorodne grupy — od środowisk prawniczych, przez akademickie, po organizacje społeczne — nawoływały do znalezienia politycznego i instytucjonalnego rozwiązania konfliktu. Wzywano do pełnego respektowania niezależności Trybunału Konstytucyjnego oraz jego wyroków, zgodnie z artykułami Konstytucji RP — szczególnie z art. 173, który gwarantuje Trybunałowi niezależność, oraz z art. 197, który reguluje procedury jego działania.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.01.2025 o 20:47
O nauczycielu: Nauczyciel - Izabela O.
Mam 10‑letnie doświadczenie w pracy w liceum oraz w przygotowaniach do matury; prowadzę też zajęcia dla ósmoklasistów. Skupiam się na czytelności wypowiedzi i precyzyjnej argumentacji. Na zajęciach dbam o spokojny rytm pracy i jasne kroki, które łatwo powtórzyć w domu. Uczniowie podkreślają, że takie podejście zmniejsza stres i daje lepsze wyniki.
- Wypracowanie jest dobrze zorganizowane i pokazuje ze zrozumieniem genezę oraz przebieg kryzysu konstytucyjnego w Polsce.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się