Rządy sanacji w Polsce (1926-1939) i II RP w okresie rządów parlamentarnych: Rola sejmu ustawodawczego oraz ustrój na podstawie konstytucji Marcowej
Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 10.10.2025 o 9:00
Rodzaj zadania: Referat
Dodane: 7.10.2025 o 16:07
Streszczenie:
Rola Sejmu Ustawodawczego 🇵🇱: Konstytucja Marcowa 1921 ustanowiła demokrację, ale słaba władza prezydenta 🇵🇱. Tragiczna śmierć Narutowicza odkryła podziały polityczne.
Sejm Ustawodawczy i jego kluczowa rola
Pierwsze lata niepodległości Polski były okresem intensywnych wysiłków na rzecz budowy nowoczesnego państwa. Sejmem Ustawodawczym objętym podczas rządów parlamentarnych okresu II Rzeczpospolitej w latach 1919-1926, odegrał kluczową rolę w kształtowaniu ustroju nowo powstałej Polski. Jego najważniejszym osiągnięciem było przyjęcie Konstytucji Marcowej w dniu 17 marca 1921 roku, która stała się podstawą prawną II Rzeczpospolitej. Konstytucja ta miała na celu zapewnienie szerokiego zakresu praw obywatelskich oraz stworzenie systemu parlamentarnego z silnym Sejmem, ograniczając jednocześnie władzę wykonawczą.Konstytucja Marcowa wprowadziła system parlamentarny, w którym kluczową rolę odgrywał Sejm, funkcjonujący jako główne ciało ustawodawcze z szerokimi kompetencjami. Była to reakcja na pragnienie stworzenia państwa demokratycznego po latach zaborów. Członkowie Sejmu posiadali znaczne wpływy w procesie tworzenia prawa, co sprawiało, że ustawa ta miała ogromne znaczenie dla rozwoju kraju. Ustrój ten został zbudowany na trójpodziale władzy, gwarantując niezależność sądów oraz określając kompetencje prezydenta i rządu.
Konstytucja Marcowa – fundamenty ustrojowe
Konstytucja Marcowa była nie tylko prawnym fundamentem II Rzeczpospolitej, ale także symbolem dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego. Gwarantowała prawa i wolności obywatelskie, takie jak swoboda słowa, druku czy zgromadzeń. Struktura rządu opierała się na systemie parlamentarnym, gdzie najważniejszą rolę odgrywał Sejm. To w jego rękach leżała większość kompetencji ustawodawczych, co nadawało mu znaczne znaczenie w kształtowaniu polityki państwa. Sejm posiadał prawo do powoływania i kontrolowania rządu, co czyniło go głównym ośrodkiem władzy politycznej w Polsce.Słabością ustroju była ograniczona rola prezydenta, którego uprawnienia były znacznie ograniczone w stosunku do parlamentu. Prezydent pełnił głównie funkcje reprezentacyjne i nominacyjne, co miało prowadzić do uniknięcia koncentracji władzy w jednym ośrodku. System ten ograniczał jednak efektywność działań rządu, który często napotykał na trudności wynikające z rozdrobnienia politycznego i niestabilnych koalicji sejmowych.
Prezydent Gabriel Narutowicz – wybory i tragiczna śmierć
Jednym z kluczowych momentów w historii II Rzeczpospolitej były wybory pierwszego prezydenta RP. Po burzliwej rywalizacji, 9 grudnia 1922 roku prezydentem wybrany został Gabriel Narutowicz, kandydat popierany głównie przez lewicę i mniejszości narodowe. Wybór ten spotkał się z ogromnym napięciem społecznym, wywołując falę strajków i protestów.Tragiczny finał tej napiętej sytuacji nastąpił 16 grudnia 1922 roku, kiedy to Narutowicz został zamordowany przez prawicowego ekstremistę Eligiusza Niewiadomskiego, zaledwie pięć dni po objęciu urzędu. Zamach ten obnażył gwałtowne podziały polityczne w Polsce oraz ukazał, jak niebezpieczna może być mieszanka skrajnej ideologii z politycznymi napięciami. Był to sygnał alarmowy, zmuszający rządzących do refleksji nad stanem bezpieczeństwa i stabilności politycznej kraju.
Polityczne wyzwania po Konstytucji Marcowej
Po uchwaleniu Konstytucji Marcowej, Polska zmagała się z trudnościami wynikającymi głównie z niestabilnych koalicji politycznych. Różnorodność poglądów w Sejmie prowadziła często do częstych zmian rządów, co utrudniało realizację długofalowych reform. W latach 1921-1926 przez Polskę przeszła seria rządów, zmagających się z wieloma wyzwaniami gospodarczymi i społecznymi. Rozdrobnienie polityczne nie sprzyjało stabilizacji oraz skutecznej realizacji zaplanowanych działań.Konsekwencją tej sytuacji były ograniczone możliwości wprowadzenia niezbędnych reform gospodarczych i społecznych, co potencjalnie mogło wpływać negatywnie na rozwój kraju. Wzmacniało to również krytyczne głosy wobec istniejącego systemu parlamentarnego, sugerujące potrzebę modyfikacji struktury władzy na rzecz bardziej zdecydowanych form rządzenia.
Podsumowanie
W okresie rządów parlamentarnych II Rzeczpospolitej Sejm Ustawodawczy miał ogromny wpływ na kształtowanie polskiego ustroju, a Konstytucja Marcowa stworzyła demokratyczne podstawy funkcjonowania państwa. Wybór Gabriela Narutowicza na prezydenta oraz jego tragiczna śmierć ukazały, jak niebezpieczne były wówczas podziały polityczne. Pomimo sukcesów w formułowaniu demokratycznych ram prawnych, efektywność rządzenia była ograniczana przez niestabilność polityczną, prowadzącą do trudności w realizacji długofalowych reform i wyzwań państwowych.Ta niestabilność, wraz z narastającymi problemami gospodarczymi i politycznymi, wyznaczała konieczność dalszych zmian i poszukiwania nowych dróg rozwoju, by sprostać oczekiwaniom społeczeństwa oraz wyzwaniom przyszłości. Ustrój parlamentarny, choć z demokratycznymi aspiracjami, wymagał adaptacji i ulepszeń, by móc skuteczniej odpowiadać na potrzeby dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości II Rzeczpospolitej.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 10.10.2025 o 9:00
O nauczycielu: Nauczyciel - Monika D.
Mam 8‑letnie doświadczenie w pracy w liceum ogólnokształcącym i w przygotowaniu do egzaminów. Stawiam na prostotę metod: jasny plan, dobre przykłady, precyzyjne tezy; z ósmoklasistami ćwiczę czytanie ze zrozumieniem i krótkie formy wypowiedzi. Na zajęciach dbam o spokój i uważność — bez pośpiechu, ale konsekwentnie. Moi uczniowie cenią klarowny feedback i poczucie, że każdy krok ma sens.
Ocena: bardzo dobra.
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się