Terroryzm współczesny i zagrożenia związane z tym zjawiskiem

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: dzisiaj o 10:53

Terroryzm współczesny i zagrożenia związane z tym zjawiskiem

Terroryzm jest jednym z najbardziej palących problemów współczesnego świata. Zjawisko to, choć znane od wieków, w XXI wieku przybrało zupełnie nowy wymiar, zarówno ze względu na skalę, jak i środki, którymi posługują się terroryści. W niniejszym referacie postaram się przedstawić czym jest terroryzm, w jaki sposób się przejawia, jakie są jego przyczyny i skutki, a także omówić zagrożenia, jakie niesie dla społeczeństw lokalnych i międzynarodowych.

Definicja terroryzmu

Terroryzm można zdefiniować jako celowe stosowanie przemocy lub groźby jej użycia wobec ludności cywilnej, instytucji państwowych, czy infrastruktury w celu osiągnięcia określonych celów politycznych, religijnych lub ideologicznych. Kluczowe w terroryzmie jest zasiewanie strachu, dezorganizacja funkcjonowania społeczeństwa oraz próba wymuszenia określonych zachowań na rządach lub społecznościach. Terroryści bardzo często wybierają swoje cele nie ze względu na ich wartość militarną, lecz ze względu na możliwość wywołania szerokiego rozgłosu medialnego.

Ewolucja terroryzmu – od zamachów lokalnych do sieci globalnych

Do lat 80. i 90. XX wieku terroryzm często był związany z działalnością ugrupowań nacjonalistycznych czy separatystycznych, takich jak ETA w Hiszpanii czy Irlandzka Armia Republikańska (IRA) w Irlandii Północnej. Prawdziwy przełom nastąpił jednak wraz z pojawieniem się międzynarodowych siatek terrorystycznych, takich jak Al-Kaida, a później tzw. Państwo Islamskie. Zamachy 11 września 2001 roku w Stanach Zjednoczonych były punktem zwrotnym, który pokazał, że terroryści są w stanie zorganizować atak o niespotykanej dotąd skali, wykorzystując samoloty pasażerskie jako broń masowego rażenia.

W XXI wieku terroryzm nie ogranicza się już tylko do klasycznych ataków bombowych czy porwań samolotów. Nowością są tzw. „samotni wilcy” – osoby niezwiązane formalnie z żadną organizacją, inspirujące się działalnością znanych grup terrorystycznych i atakujące w pojedynkę (przykładem jest zamach w Nicei z 2016 roku). Ponadto terroryzm coraz częściej przybiera formę cyberataków – terroryści mogą atakować systemy komputerowe, sieci elektroenergetyczne czy instytucje finansowe, wyrządzając ogromne straty bez fizycznej obecności na miejscu.

Przyczyny terroryzmu

Nie można jednoznacznie wskazać jednej przyczyny terroryzmu. Zazwyczaj na pojawienie się i rozkwit tego zjawiska składa się wiele czynników:

* Polityczne – brak stabilności politycznej, konflikty międzynarodowe, napięcia narodowościowe; * Ekonomiczne – bieda, brak perspektyw, marginalizacja niektórych grup społecznych; * Religijne i ideologiczne – fanatyzm religijny, radykalizacja poglądów, poczucie odmienności kulturowej; * Społeczne – alienacja, brak integracji, poczucie niesprawiedliwości.

Działalność terrorystyczna jest często rezultatem zderzenia wykluczenia społecznego z radykalną ideologią. Dlatego walka z terroryzmem nie może ograniczać się tylko do działań militarnych i policyjnych – konieczne są szeroko zakrojone działania prewencyjne, edukacyjne i społeczne.

Skutki terroryzmu

Ataki terrorystyczne wywołują tragiczne skutki bezpośrednie, w postaci śmierci i cierpienia setek, a czasem tysięcy ludzi. Zniszczenia materialne to tylko jeden z aspektów – ważniejsze są skutki psychologiczne (strach, poczucie zagrożenia), polityczne (wzrost napięć międzynarodowych, zaostrzenie przepisów, ograniczanie praw obywatelskich) oraz gospodarcze (spadek inwestycji, straty dla turystyki).

Zagrożenia wynikające z terroryzmu we współczesnym świecie

Terroryzm współczesny zagraża w kilku obszarach:

1. Zagrożenia dla bezpieczeństwa fizycznego – ataki bombowe, zamachy przy użyciu broni palnej, zamachy samobójcze, ataki z użyciem pojazdów. Przykładem są zamachy w Paryżu w 2015 roku, czy na lotnisku w Brukseli w 2016 roku. 2. Zagrożenia dla infrastruktury krytycznej i cyberbezpieczeństwa – ataki na sieci energetyczne, systemy finansowe czy transportowe mogą sparaliżować całe państwa lub regiony. 3. Zagrożenia dla stosunków społecznych – narastająca nieufność, wzrost ksenofobii, radykalizacja postaw, propaganda nienawiści. 4. Zagrożenia dla demokracji i praw obywatelskich – wprowadzanie stanów wyjątkowych, ograniczanie swobód osobistych, rozszerzanie zakresu inwigilacji i policyjnych uprawnień.

Terroryzm a Polska

Polska, pomimo stosunkowo niskiego poziomu zagrożenia atakami terrorystycznymi w porównaniu do krajów Europy Zachodniej, również podejmuje działania mające na celu zapobieganie terroryzmowi. Polska uczestniczy w międzynarodowych programach walki z terroryzmem, wzmacnia służby graniczne, inwestuje w szkolenia antyterrorystyczne oraz cyberbezpieczeństwo. Ważnym elementem jest także edukowanie społeczeństwa, rozwijanie tolerancji i zapobieganie wykluczeniu społecznemu.

Podsumowanie

Terroryzm współczesny jest zjawiskiem złożonym, dynamicznym i niezwykle groźnym dla porządku społecznego, bezpieczeństwa państwowego oraz międzynarodowego. Walka z nim wymaga koordynacji na wielu płaszczyznach: militarnej, prawnej, społecznej i edukacyjnej. Nowe formy terroryzmu, zwłaszcza cyberterroryzm, stawiają przed państwami i społeczeństwami zupełnie nowe wyzwania, dlatego tak istotna jest współpraca międzynarodowa, wczesne wykrywanie zagrożeń i budowanie zintegrowanego systemu reagowania na ataki. Tylko wtedy można skutecznie przeciwdziałać tej groźnej patologii współczesnego świata.