Starożytna cywilizacja Rzymu i jej kontakty z ludami Europy

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: dzisiaj o 15:27

Starożytny Egipt – początki, warunki geograficzne, dzieje i osiągnięcia. Kontakty Rzymu z cywilizacjami europejskimi

Starożytny Egipt – początki cywilizacji

Najważniejszy wpływ na rozwój Egiptu miały warunki geograficzne. Większą część kraju otaczały pustynie, które utrudniały osadnictwo, ale jednocześnie chroniły mieszkańców przed najazdami. Prawdziwym centrum życia była dolina Nilu. Rzeka regularnie wylewała, pozostawiając na polach żyzny muł. Dzięki temu Egipcjanie mogli uprawiać między innymi pszenicę, jęczmień, len, warzywa i owoce. Budowali również kanały oraz zbiorniki, które pozwalały nawadniać ziemię. Herodot nazwał później Egipt „darem Nilu”, ponieważ bez tej rzeki rozwój cywilizacji wśród pustyń nie byłby możliwy.

Nil stanowił także ważny szlak komunikacyjny. Ułatwiał przewożenie ludzi, żywności, kamienia oraz innych towarów. Egipcjanie prowadzili handel między innymi z Nubią, skąd sprowadzali złoto, oraz z obszarami wschodniej części Morza Śródziemnego. Naturalne granice kraju nie oznaczały więc całkowitej izolacji. Egipt utrzymywał kontakty handlowe, polityczne i wojskowe z sąsiednimi ludami.

Najważniejsze okresy w dziejach Egiptu

W okresie Średniego Państwa ponownie zjednoczono kraj po czasie wewnętrznego osłabienia. Rozwijały się wówczas rolnictwo, handel, literatura i administracja. Kolejny ważny etap stanowiło Nowe Państwo, przypadające na okres od XVI do XI wieku p.n.e. Egipt osiągnął wtedy największą potęgę terytorialną i militarną. Do znanych władców należeli Hatszepsut, Totmes III, Echnaton, Tutanchamon oraz Ramzes II. Egipcjanie prowadzili wojny i rozszerzali swoje wpływy na Nubii oraz Bliskim Wschodzie.

Z czasem państwo zaczęło słabnąć. Egipt znajdował się pod panowaniem między innymi Persów, a w 332 roku p.n.e. został zdobyty przez Aleksandra Wielkiego. Po jego śmierci władzę przejęła dynastia Ptolemeuszy, wywodząca się z kultury grecko-macedońskiej. Ostatnią władczynią tej dynastii była Kleopatra VII. Po jej klęsce w konflikcie z Oktawianem Egipt w 30 roku p.n.e. stał się prowincją rzymską.

Osiągnięcia Egipcjan

Egipcjanie rozwinęli również matematykę, geometrię oraz astronomię. Wiedza ta była potrzebna przy mierzeniu pól po wylewach Nilu i wznoszeniu monumentalnych budowli. Stworzyli kalendarz oparty na obserwacji ruchu Słońca, liczący 365 dni. Ich architekci budowali piramidy, świątynie, pałace i grobowce. Wielka Piramida Cheopsa przez tysiące lat pozostawała najwyższą budowlą stworzoną przez człowieka.

Wysoki poziom osiągnęła także medycyna. Egipscy lekarze potrafili opatrywać rany, unieruchamiać złamania oraz rozpoznawać niektóre choroby. Wiedzę o ludzkim ciele rozwijali między innymi dzięki mumifikacji. Zabieg ten wynikał z wiary w życie po śmierci. Egipcjanie sądzili, że zachowanie ciała jest konieczne dla dalszego istnienia zmarłego. Ich religia była politeistyczna, czyli opierała się na wierze w wielu bogów, takich jak Ra, Ozyrys, Izyda, Horus i Anubis.

Kontakty starożytnego Rzymu z cywilizacjami europejskimi

Jeszcze większe znaczenie miały kontakty z Grekami. Greckie kolonie znajdowały się w południowej Italii i na Sycylii. Rzymianie przejęli od Greków wzory w dziedzinie sztuki, literatury, filozofii, architektury i edukacji. Religia rzymska również znajdowała się pod silnym wpływem greckim — wielu rzymskich bogów utożsamiono z bóstwami Grecji. Zeusowi odpowiadał Jowisz, Herze Junona, a Afrodycie Wenus. Wykształceni Rzymianie często znali język grecki, a dzieła greckich filozofów i pisarzy stały się ważnym elementem rzymskiej kultury.

Rzym utrzymywał również kontakty z Celtami zamieszkującymi Galię, Brytanię i część Europy Środkowej. Początkowo były one często wrogie. W 390 lub 387 roku p.n.e. Galowie zdobyli i splądrowali Rzym. W kolejnych stuleciach sytuacja się odwróciła. Juliusz Cezar w I wieku p.n.e. podbił znaczną część Galii. Rzymianie zakładali tam miasta, budowali drogi, mosty, akwedukty i wprowadzali własną administrację. Jednocześnie przejmowali od miejscowej ludności niektóre umiejętności rzemieślnicze oraz elementy wyposażenia wojskowego. Dochodziło więc nie tylko do walk, lecz także do handlu i wymiany kulturowej.

Ważne były także kontakty Rzymu z Germanami. Ludy germańskie zamieszkiwały tereny położone głównie na północ i wschód od granic cesarstwa. Rzymianie handlowali z nimi, podejmowali służbę Germanów w armii, ale prowadzili także liczne wojny. W 9 roku n.e. wojska rzymskie poniosły wielką klęskę w Lesie Teutoburskim. Granice cesarstwa oparto później w dużej części na Renie i Dunaju. Z czasem Germanie coraz liczniej osiedlali się w granicach państwa rzymskiego. Wędrówki ludów i najazdy germańskie przyczyniły się do upadku cesarstwa zachodniorzymskiego w V wieku.

Kontakty Rzymu z europejskimi cywilizacjami miały ogromne znaczenie dla historii kontynentu. Rzymianie czerpali z osiągnięć podbijanych ludów, a jednocześnie rozpowszechniali język łaciński, prawo, kulturę miejską, technikę budowlaną oraz swoją administrację. Dzięki temu powstało wspólne dziedzictwo, które połączyło wiele regionów Europy. Zarówno cywilizacja egipska, jak i rzymska pozostawiły trwały ślad w rozwoju nauki, sztuki, architektury, państwowości oraz kultury późniejszych społeczeństw.