Opozycja demokratyczna w polsce w czasach komunizmu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 21.02.2024 o 16:56

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 12.02.2024 o 17:45

Opozycja demokratyczna w Polsce w okresie komunizmu, choć represjonowana i cenzurowana, była szczególnie dynamiczna i skuteczna na tle innych państw bloku wschodniego. Działalność opozycyjna zmierzała przede wszystkim do przywrócenia podstawowych wolności obywatelskich oraz do demokratyzacji życia publicznego.

Zarzewie oporu wobec władzy ludowej pojawiło się niemal natychmiast po wdrożeniu w Polsce systemu komunistycznego. Już w latach 50. XX wieku, na fali destalinizacji, powstały pierwsze grupy opozycyjne, np. klub Krzywego Koła, skupiający inteligencję zainteresowaną dyskusjami o kulturze i polityce. Warto również wspomnieć o Komitecie Obrony Robotników (KOR), założonym w 1976 roku w reakcji na brutalne stłumienie protestów robotniczych w Radomiu i Ursusie. KOR, współtworzony przez m.in. Jacka Kuronia i Adama Michnika, przekształcił się później w Komitet Samoobrony Społecznej „KOR” (KSS „KOR”), stanowiąc platformę udzielania pomocy represjonowanym i ich rodzinom oraz szerzenia idei praw człowieka.

Jednym z przełomowych momentów aktywności opozycyjnej było powstanie niezależnego związku zawodowego „Solidarność” w sierpniu 198 roku, po strajkach w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Kierowany przez Lecha Wałęsę związek szybko przekształcił się w ruch społeczno-polityczny, który przyciągnął miliony Polaków. Ruch ten opierał się na szeroko zakrojonej krytyce systemu komunistycznego, dążeniu do reform, możliwości negocjowania z władzami oraz realizacji postulatów społecznych, ekonomicznych i politycznych. Warto zauważyć, że „Solidarność” funkcjonowała w sposób pokojowy, promując idee dialogu i porozumienia.

W odpowiedzi na wzrost wpływów "Solidarności" i pogłębiający się kryzys wewnętrzny, władze PRL wprowadziły 13 grudnia 1981 roku stan wojenny, który praktycznie do 1983 roku zdelegalizował wszelką działalność opozycyjną i zastosował masowe represje wobec jej działaczy. Internowano tysiące członków „Solidarności” i innych organizacji opozycyjnych, jednak działalność podziemna nadal była kontynuowana. Powstały struktury takie jak „Solidarność Walcząca”, której celem było dalsze podtrzymywanie ducha oporu i organizowanie pomocy materialnej dla rodzin represjonowanych.

Pomimo represji, konspiracja solidarnościowa działała na wielu frontach, wydając prasę podziemną, taką jak „Tygodnik Mazowsze” czy „Biuletyn Informacyjny KSS „KOR””, realizując akcje edukacyjne oraz współpracując z międzynarodowymi organizacjami. W czasie stanu wojennego istotną rolę odgrywała również polska emigracja, wspierająca działalność opozycji materialnie i politycznie.

Wskutek dialogu między władzą a opozycją, który nastąpił w końcu lat 80., m.in. w wyniku napięć ekonomicznych oraz zmian na arenie międzynarodowej, w 1989 roku doszło do Okrągłego Stołu. Było to historyczne porozumienie, które umożliwiło przeprowadzenie częściowo wolnych wyborów w czerwcu 1989 roku. Wybory te, choć ograniczone, dały wyraźne zwycięstwo opozycji, co przyczyniło się do zmian systemowych i powstania pierwszego niekomunistycznego rządu w bloku wschodnim po II wojnie światowej.

Opozycja demokratyczna w Polsce pokazała, że możliwe jest wysłuchanie głosu obywateli i dokonanie pokojowych zmian systemowych. Działalność ta wywarła znaczący wpływ na dalsze wydarzenia w Europie Środkowej i Wschodniej oraz przyczyniła się do końca epoki komunizmu w tej części świata.