Sytuacja w ZSRR po 1989 roku

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.02.2024 o 19:19

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 24.02.2024 o 12:57

Po roku 1989 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) zaczął przechodzić przez burzliwy okres transformacji, który ostatecznie doprowadził do jego upadku w grudniu 1991 roku. Okres ten charakteryzował się intensywnymi zmianami politycznymi, ekonomicznymi i społecznymi, które miały fundamentalne znaczenie dla przyszłości nie tylko ZSRR, ale również wielu krajów Europy Wschodniej i całego świata.

Rok 1989 jest często postrzegany jako symboliczny początek końca ZSRR z kilku powodów. Do jednego z najważniejszych wydarzeń należy zaliczyć wycofanie się radzieckich wojsk z Afganistanu, które było dramatycznym przejawem fiaska polityki zagranicznej ZSRR i osłabienia jego pozycji na arenie międzynarodowej. Kolejnym ważnym czynnikiem była polityka pieriestrojki (przebudowy) i głasnosti (otwartości), wprowadzana przez Michaiła Gorbaczowa od połowy lat 80. To właśnie pod jego przywództwem ZSRR zaczął doświadczać fundamentalnych zmian politycznych, w tym liberalizacji cenzury i wprowadzenia pewnych elementów pluralizmu politycznego.

Reformy Gorbaczowa, choć początkowo przyjmowane z entuzjazmem zarówno w kraju, jak i za granicą, szybko zaczęły ujawniać głębokie pęknięcia w radzieckim systemie. Próby reform gospodarczych, mające na celu wprowadzenie elementów gospodarki rynkowej, nie przyniosły oczekiwanych efektów, a gospodarka ZSRR pogrążyła się w jeszcze większym kryzysie.

Równolegle, rok 1989 przyniósł również zmiany na mapie politycznej Europy. Upadki komunistycznych rządów w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, symbolicznie zaznaczone upadkiem Muru Berlińskiego, pokazały słabość monopolu radzieckiego wpływu w regionie. ZSRR, który dotychczas utrzymywał te kraje w swojej strefie wpływów, nie był już w stanie ani ekonomicznie, ani militarnie utrzymać swojej dominacji.

Wewnątrz kraju sytuacja również szybko ewoluowała. Narastające ruchy narodowe w republikach ZSRR, takich jak Litwa, Łotwa, Estonia czy Gruzja, domagające się niepodległości, stanowiły wyzwanie dla integryterytorialnej jedności państwa. Ostatecznym ciosem dla ZSRR było sfałszowanie wyborów parlamentarnych w 1989 roku, co wywołało szeroką niezadowolenie społeczne i przyczyniło się do przyspieszenia jego rozpadu.

Kumulacja tych wydarzeń, wewnętrznych i zewnętrznych, doprowadziła w końcu do formalnego rozwiązania ZSRR 26 grudnia 1991 r., kiedy to powstała Wspólnota Niepodległych Państw (WNP), a na mapie politycznej świata pojawiło się 15 nowych państw niepodległych, które wcześniej stanowiły ZSRR. Upadek Związku Radzieckiego był momentem przełomowym w historii świata, kończącym epokę Zimnej Wojny i otwierającym nowy rozdział w historii Europy i świata.