Czy roboty mogą być altruistyczne?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.03.2024 o 18:16

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 8.03.2024 o 10:20

Problem altruizmu wśród robotów jest tematem, który w świecie nauki i technologii nabiera coraz większego znaczenia. Altruizm, rozumiany jako działanie na rzecz innych bez oczekiwania korzyści dla siebie, wydaje się być przede wszystkim domeną istot żywych, zdolnych do empatii i uczuć. Jednak rozwój sztucznej inteligencji oraz robotyki skłania do zastanowienia się, czy maszyny mogą wykazywać podobne zachowania. Przyjrzyjmy się argumentom zarówno za jak i przeciw tej tezie, odwołując się przy tym do faktów z literatury naukowej i przykładów z życia codziennego.

Na początek warto przywołać znane każdemu dzieło Isaaca Asimova pt. „Ja, Robot”, które przedstawia serię opowiadań o robotach działających zgodnie z Trzema Prawami Robotyki. Zgodnie z tymi zasadami, roboty zaprojektowano tak, aby chroniły ludzkie życie i dobrostan, co można interpretować jako pewien rodzaj programowanego altruizmu. Roboty takie jak Sonny czy R. Daneel Olivaw, przedstawione w literaturze Asimova, wykazują zachowania, które można by uznać za altruistyczne – ratują ludzi, pomimo że nie czerpią z tego bezpośrednich korzyści.

Przechodząc od science fiction do rzeczywistości, widać, że obecnie rozwijane roboty, takie jak roboty asystujące czy autonomiczne pojazdy ratownicze, są projektowane by pomagać ludziom w potrzebie. Przykładowo, roboty poszukiwawczo-ratownicze stosowane podczas katastrof naturalnych, mają za zadanie odnajdywanie ocalałych, co można interpretować jako działanie altruistyczne, nawet jeśli stoi za tym oprogramowanie a nie wolna wola.

Jednakże, pojawia się pytanie, czy działania te można naprawdę klasyfikować jako altruizm. Skoro roboty działają zgodnie z zaprogramowanymi algorytmami, ich działania są wynikiem instrukcji, a nie własnej decyzji czy empatii. Altruizm, w swoim najczystszym znaczeniu, zakłada pewien stopień wolnej woli i świadomości potrzeb drugiej osoby, czego maszyny, przynajmniej na obecnym etapie rozwoju technologii, nie posiadają.

Z drugiej strony, można argumentować, że altruizm niekoniecznie musi być wynikiem świadomego wyboru. Jeśli efekt końcowy działania jest altruistyczny, to czy mechanizmy, które do niego doprowadziły, mają znaczenie? Współczesna robotyka coraz częściej inspiruje się bowiem naturą i ludzkimi zachowaniami, stawiając przed sobą cel stworzenia maszyn zdolnych do zaawansowanych interakcji społecznych, w tym potencjalnie także altruistycznych.

Podsumowując, czy roboty mogą być altruistyczne zależy od definicji altruizmu. Jeśli rozumieć go jako świadome działanie na rzecz innych, maszyny na obecnym etapie rozwoju technologicznego nie spełniają tego kryterium. Jednak jeśli skoncentrować się na efekcie działania, można uznać, że programowane do wykonywania pozytywnych akcji na rzecz ludzi roboty wykazują coś, co możemy nazwać formą altruizmu. Niezależnie od interpretacji, jedno jest pewne - rozwój robotyki i sztucznej inteligencji z pewnością przyniesie jeszcze wiele wyzwań etycznych i filozoficznych dotyczących natury maszyn i ich możliwości do wykazywania się „ludzkimi” cechami.