Twoim zdaniem, czy człowiek jest z natury zły czy dobry?

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: wczoraj o 15:18

Rozpatrując zagadnienie natury ludzkiej, musimy sięgnąć głęboko w historię zarówno filozofii, jak i literatury, by zbadać koncepcje dobra i zła, jakie towarzyszą nam od wieków. Problem ten nieustannie stanowi przedmiot rozważań zarówno myślicieli, jak i artystów. Literatura, będąc odzwierciedleniem ludzkiej natury, dostarcza nam wielu istotnych przykładów, które mogą pomóc odpowiedzieć na pytanie: czy człowiek jest z natury zły, czy dobry?

Jednym z najbardziej znanych dzieł, które poruszają problematykę ludzkiej natury, jest powieść Williama Goldinga pt. „Władca much”. Historia grupy chłopców, którzy rozbijają się na bezludnej wyspie i stopniowo popadają w stan chaosu i okrucieństwa, przedstawia człowieka jako istotę skłonną do przemocy i destrukcji. Golding poprzez swoje dzieło ukazuje, jak cienka jest warstwa cywilizacyjnego porządku, który powstrzymuje nas przed ujawnieniem naszych pierwotnych instynktów. W konkluzji tej powieści dostrzegamy, iż zło w człowieku jest niejako wrodzone, a cywilizacja jedynie maskuje jego obecność. Ta ponura wizja ludzkiej natury jest jednak tylko jednym z wielu możliwych punktów widzenia.

Innym przykładem literackim, który z kolei ukazuje ludzką dobroć, jest klasyczna powieść Charlesa Dickensa „Opowieść wigilijna”. Przemiana głównego bohatera, Ebenezera Scrooge’a, z chciwego i zgorzkniałego starca w osobę otwartą na pomoc innym i kultywującą radość życia, pokazuje, że człowiek ma w sobie potencjał do dobra. Proces przemiany Scrooge’a, wywołany przez odwiedziny duchów, wskazuje na to, że zrządzenie okoliczności, refleksja nad własnym postępowaniem i wpływ innych mogą obudzić w człowieku pierwiastki dobra. W dziele Dickensa zatem człowiek jawi się jako istota, w której zakorzenione są cechy pozytywne, choć czasem ukryte pod warstwą egoizmu i materializmu.

Równie zajmująca jest perspektywa filozoficzna. Jean-Jacques Rousseau, francuski filozof oświecenia, twierdził, że człowiek jest z natury dobry, a to społeczeństwo i cywilizacja wypaczają jego pierwotną, niewinną esencję. Zdaniem Rousseau to wpływy zewnętrzne, jak chęć posiadania, rywalizacja i nierówności społeczne prowadzą do narodzin zła w ludziach. Jego teorie były przeciwstawne do poglądów Thomasa Hobbesa, który uważał, że człowiek jest z natury egoistyczny i kieruje się własnymi interesami, a jedynie strach przed karą powstrzymuje go przed krzywdzeniem innych. Hobbesowska wizja świata jako „wojny wszystkich z wszystkimi” stawia ludzkość w świetle, które bardziej przypomina rzeczywistość opisaną przez Goldinga.

Pojednanie tych dwóch ekstremów możliwe jest dzięki literackiej i filozoficznej koncepcji dualizmu w ludzkiej naturze. Literatura często ukazuje człowieka jako istotę ambiwalentną, której działania zawieszone są pomiędzy dobrem a złem. Takie postacie jak doktor Jekyll i pan Hyde z powieści Roberta Louisa Stevensona uosabiają ten wewnętrzny konflikt. Doktor Jekyll, będący moralnie pozytywnym uczonym, poprzez swoją drugą, mroczną osobowość, pana Hyde’a, odkrywa istnienie zła w sobie. Dualizm ten, obecny w literaturze, sugeruje, że człowiek posiada potencjał do obu rodzajów zachowań, a wybór pomiędzy nimi jest często skomplikowany i zależy od wielu czynników.

Rozważając ludzką naturę jako istotę balansującą między dobrem a złem, warto także sięgnąć do dzieł literatury polskiej. „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza przedstawia nie tylko bohaterstwo i miłość, ale także zdradę i okrucieństwo, ukazując szerokie spektrum ludzkich postaw. Postaci takie jak Ursus, który mimo brutalności i siły jest wierny i szlachetny, kontrastują z Neronem, który symbolizuje tyranię i moralne zepsucie.

Podsumowując, człowiek może być jednocześnie dobry i zły, a literatura, ukazując różnorodne losy i wybory bohaterów, odzwierciedla tę złożoność. Wydaje się, że oba pierwiastki leżą zakorzenione w ludzkiej naturze, a ich ujawnienie zależy od wielu zmiennych, w tym wychowania, warunków życiowych oraz naszej woli kształtowania własnego losu. Nasze czyny, podparte refleksją i samoświadomością, są kluczowe w dążeniu do moralnej doskonałości.