Jak sprawowanie władzy wpływa na człowieka? Analiza na podstawie "Makbeta" i "Balladyny"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.03.2024 o 13:05

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 7.03.2024 o 20:35

Władza od wieków fascynuje, przyciąga, ale i zatruwa ludzkie umysły. Jej sprawowanie przez człowieka może prowadzić zarówno do manifestacji wielkiej mądrości i dobroci, jak i do katastrofalnych w skutkach przekroczeń moralnych. Analiza literackich dzieł, takich jak "Makbet" Williama Shakespeare'a i "Balladyna" Juliusza Słowackiego, pozwala na dogłębne zrozumienie, w jaki sposób władza wpływa na psychikę i działania poszczególnych bohaterów, a przez to stać się może lustrem, w którym odbijają się uniwersalne prawdy dotyczące ludzkiej natury.

W "Makbecie" Shakespeare prezentuje nam historię szkockiego szlachcica, którego pragnienie władzy prowadzi na mroczną ścieżkę zbrodni i tyrani. Początkowo Makbet jawi się jako bohater waleczny i szlachetny, odznaczający się odwagą na polu bitwy. Jednak pod wpływem proroctwa trzech wiedźm oraz namów swojej ambitnej żony, decyduje się zamordować króla Dunkana, aby samemu zasiąść na tronie. Ten czyn jest punktem zwrotnym, po którym Makbet stacza się na moralną zatracenie. Władza, którą tak bardzo pragnął, szybko przekształca się w ciężar. Strach przed utratą pozycji i nieustanne poczucie zagrożenia popychają go do dalszych zbrodni. Pojawia się tu wyraźny obraz destrukcyjnego wpływu, jaki sprawowanie władzy może wywierać na człowieka, doprowadzając go do porzucenia wszelkich moralnych hamulców na rzecz utrzymania się przy władzy.

Z kolei w "Balladynie" Juliusza Słowackiego mamy do czynienia z równie dramatyczną historią pragnienia władzy, ale w innej odsłonie. Tytułowa bohaterka, aby osiągnąć cel, jakim jest wysokie małżeństwo i panowanie, nie zawaha się przed najbardziej okrutnymi czynami, w tym zabójstwem własnej siostry, Aliny. Balladyna, tak jak Makbet, zaczyna swoją drogę od niewinności i prostoty, lecz kuszenie władzą i luksusem szybko każe jej odrzucić wszelkie moralne rozterki. Mord za mordem, kłamstwo po kłamstwie składają się na portret człowieka, który za cenę władzy traci własną duszę. W obu bohaterach – Makbecie i Balladynie – władza ujawnia i potęguje najgorsze ludzkie instynkty: chciwość, okrucieństwo, egoizm.

Przykłady Makbeta i Balladyny pokazują, że sprawowanie władzy może prowadzić do głębokiego konfliktu wewnętrznego, a nawet autodestrukcji. W obu historiach władza staje się również źródłem alienacji i samotności. Zarówno Shakespeare, jak i Słowacki dowodzą, że droga do korony usiana jest nieszczęściem nie tylko dla tych, którzy padają jej ofiarami, ale i dla tych, którzy w imię władzy porzucają wszystkie zasady moralne. W konsekwencji, władza zamiast być narzędziem do osiągania szczytnych celów, staje się katalizatorem upadku.

Można zatem stwierdzić, że władza ma ogromny wpływ na człowieka, często popychając go na ścieżkę moralnej degradacji. Jednak ostateczny wybór pomiędzy dobrem a złem należy do samego człowieka, a literatura, poprzez kreacje takich postaci jak Makbet czy Balladyna, przestrzega przed konsekwencjami złych decyzji. Pokazuje, że wśród pokus i dylematów, przed którymi stawia nas życie, nieustannie musimy dokonywać wyborów, których konsekwencje definiują naszą tożsamość i miejsce w historii.