Na czym polega negatywna ocena polskiej szlachty. Napisz wypowiedź argumentacyjną odwołując się do opowiadania Żeromskiego, lektury obowiązkowej i dwóch kontekstów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.11.2023 o 16:53

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 5.11.2023 o 15:30

Na czym polega negatywna ocena polskiej szlachty

Współczesne spojrzenie na polską szlachtę niejednokrotnie ma charakter negatywny. Często krytykuje się jej postępowanie i sposób rządzenia, zarzucając jej przywileje oraz nieodpowiedzialność. Jednak aby zrozumieć, na czym polega ta negatywna ocena, warto sięgnąć do twórczości literackiej, która zdolna jest ukazać szeroką paletę cech i zachowań szlacheckiej elity w różnych okresach i kontekstach.

W opowiadaniu Stefana Żeromskiego "Echa leśne" możemy odnaleźć główny zarzut wobec polskiej szlachty - jej egoizm i brak odpowiedzialności. Bohaterowie opowiadania przedstawieni są jako osoby, dla których najważniejsze są własne interesy, a los polskich chłopów i biedaków jest ich zupełnie obojętny. Właściciel ziemski, pan Walery, nie przejmuje się losem podopiecznych i utrzymuje się kosztem ich pracy. Ta postawa prowadzi do nieodpowiedzialnego traktowania chłopów, a w efekcie do napięć społecznych i buntu, którego upływ czasu nie zmienia.

Lektura obowiązkowa, tak jak opowiadanie Żeromskiego, ukazuje negatywne cechy polskiej szlachty. W "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza mamy do czynienia z romantyczną wizją szlachty, która dąży do niepodległości i patriotyzmu. Jednak już na pierwszym stronach poematu odebrani są nam reprezentanci tejże warstwy społecznej, którzy trzech wypiciem trunków narodowych doprowadzają do zamieszek na ucztującym dworze. Ta scena autentycznych polskich panów wywołuje u czytelników negatywne zdanie na temat szlachty, przedstawiając ją jako rozpustną, niesolidarną i niewłaściwie działającą.

Podkreślenie dwóch kontekstów, w którrych pojawia się negatywna ocena polskiej szlachty, pozwala zauważyć jej trwałość i wielość odzwierciedleń w historii naszego kraju. Pierwszym kontekstem jest okres feudalny, w którym szlachta posiadała szerokie przywileje i mogła bezkarnie traktować chłopów jako swoją własność. Ta postawa wynikała z głęboko zakorzenionego egoizmu i braku odpowiedzialności za lojalność i dobro poddanych.

Drugim kontekstem jest XIX-wieczne romantyczne postrzeganie szlachty. Przepełnieni ideą niepodległości i patriotyzmu, polscy arystokraci często pomijali innych członków społeczeństwa, a ich działania narodowościowe sprowadzały się często do próby samowoli, wykluczenia innych grup społecznych i zadzierania nosa wobec cierpiącego narodu. Wybór własnych interesów nad dobrem wspólnotowym i poczucie wyższości względem innych grup społecznych są głównymi zarzutami, jakie stawiane są polskiej szlachcie.

Warto jednak pamiętać, że ocena szlachty może być ukierunkowany na wybrane aspekty zależne od okresu i kontekstu, w którym ona funkcjonuje. W historii Polski odnaleźć można wiele przykładów oddania, działalności publicznej czy patriotycznego zaangażowania w walkę o niezawisłość. Niemniej jednak, negatywna ocena polskiej szlachty jest powszechnym zjawiskiem, zazwyczaj wynikającym z braku odpowiedzialności, egoizmu oraz wykorzystywania swoich przywilejów kosztem innych grup społecznych.