Rola chłopów i inteligencji w sprawie niepodległościowej: analiza "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.03.2024 o 9:27

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 10.03.2024 o 18:47

Dążenie do odzyskania niepodległości przez Polskę było procesem długotrwałym, angażującym różne warstwy społeczne. Warto zatem zadać sobie pytanie o rolę, jaką w tej sprawie odegrały dwie wybitne grupy społeczne: chłopi oraz inteligencja. Idealnym punktem wyjścia do analizy tego zagadnienia jest "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego, dramat ściśle osadzony w realiach przełomu XIX i XX wieku, eksponujący relacje i postawy obu tych grup. W kontekście rozprawki warto również spojrzeć na dzieło przez pryzmat teorii Romana Dmowskiego oraz Józefa Piłsudskiego, reprezentujących różne podejścia do kwestii niepodległości i roli społeczeństwa w tym procesie.

"Wesele" Wyspiańskiego to dramat inspirowany autentycznymi wydarzeniami, w którym autor poddaje analizie zarówno postawy polskiej inteligencji, jak i chłopów w kontekście aspiracji niepodległościowych. Wesele jako wydarzenie symboliczne, jest próbą połączenia dwóch różnych światów: wiejskiego i miejsko-inteligentnego, co obrazuje przekonanie o potrzebie współpracy tych dwóch warstw. Jednak sposób, w jaki Wyspiański ukazał te relacje, daje wiele do myślenia na temat realnych szans tej współpracy.

Z jednej strony mamy przedstawicieli inteligencji - postaci takie jak Pan Młody, Poeta czy Dziennikarz, reprezentujące aspiracje narodowe, marzenia o odzyskaniu niepodległości. Ich dyskusje i przemyślenia pokazują, że są oni pełni ideałów, jednak odrealnieni, dalecy od praktycznego działania. Inteligencja, choć wydaje się nosić w sercu dobro ojczyzny, nie jest w stanie przekuć swoich aspiracji w konkretne działania, a jej kontakty z chłopami nie przynoszą oczekiwanych przez nią rezultatów.

Z drugiej strony chłopi, reprezentowani przez postać Czepca, czy Jadwigi Mikołaczówny, ukazani są jako grupa społeczna mocno związana z ziemią, która mogłaby stanowić siłę napędową dążeń niepodległościowych. Jednak w dramacie ich sceptycyzm wobec zachowań i poglądów inteligencji, a także ograniczenie świadomości narodowej do lokalnych, codziennych spraw, pokazuje niezrozumienie większych celów, jakimi są wolność i niepodległość.

Te dwa światy - chłopów i inteligencji - choć w "Weselu" mają za zadanie się połączyć, finalnie okazują się zbyt różne, co Wyspiański podkreśla poprzez symboliczne sceny, jak choćby taniec Chochoła, które to obnażają bezsilność postaci w obliczu historycznych dążeń.

Przenosząc tę analizę na grunt teorii niepodległościowych Dmowskiego i Piłsudskiego, możemy zauważyć, że dramat Wyspiańskiego ilustruje trudności w realizacji koncepcji obu tych myślicieli. Dmowski licząc na współpracę z zaborcami oraz koncentrując się na pracy organicznej wśród Polaków, mógł widzieć w inteligencji potencjalnych liderów zmian, chociaż nie doceniał roli chłopów. Z kolei Piłsudski stawiający na aktywny opór i integrację wszystkich warstw społecznych, z pewnością dostrzegłby w "Weselu" przesłanki do swojej teorii niepodległościowej, mimo przewagi elementów rozdzielających obie grupy.

"Wesele" Wyspiańskiego, choć nie daje jednoznacznych odpowiedzi, prowokuje do przemyślenia, w jaki sposób różne warstwy społeczne mogą skutecznie przyczynić się do odzyskania niepodległości. Dramat pokazuje, że podziały, brak wspólnych działań i niezrozumienie między grupami społecznymi stają na przeszkodzie realizacji narodowych aspiracji. To złożone przesłanie jest nie tylko refleksją nad przeszłością, ale i pouczeniem na przyszłość.