Wartości ważne w życiu człowieka. Analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.05.2024 o 16:44

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 24.05.2024 o 16:41

Wartości ważne w życiu człowieka niezmiennie pozostają tematem refleksji wielu autorów literatury, zwłaszcza w okresie romantyzmu, kiedy to indywidualizm, emocje i duchowość stawały się przedmiotem głębokiego zainteresowania pisarzy. Dzieła z tego okresu oraz inne teksty literackie pomagają zrozumieć, jakie wartości mogą kształtować życie człowieka i na jakie aspekty warto zwrócić uwagę. Przyglądając się utworom Adama Mickiewicza „Dziady cz. III”, Goethego "Cierpienie młodego Wertera" oraz epopei Henryka Sienkiewicza "Potop", możemy lepiej zrozumieć, jakie wartości były kluczowe dla bohaterów tych dzieł i jak wpływały na ich życie.

W „Dziadach cz. III” Adama Mickiewicza, jedną z najważniejszych wartości jest walka o wolność. Bohater główny, Konrad, stawia na szali wszystko, swoje życie i duszę, aby walczyć o wolność narodu polskiego. W „Wielkiej Improwizacji”, Konrad jawi się jako człowiek gotowy poświęcić wszystko dla wyższego celu, co dowodzi jego heroizmu i patriotyzmu. Jego przemiana z Gustawa w Konrada symbolizuje przejście od osobistych cierpień do zaangażowania w sprawy narodowe. Wolność i niepodległość Polski stają się sensem jego życia, a dążenie do tych wartości stawia go w konflikcie, nie tylko z zaborcą, ale także z Bogiem. Mickiewicz podkreśla, że wolność jest wartością, za którą warto oddać życie, i że prawdziwe poświęcenie dla ojczyzny jest najwyższym wyrazem miłości do narodu.

Inną wartości, którą Mickiewicz w „Dziadach cz. III” uznaje za kluczową, jest solidarność międzyludzka i braterstwo. Więźniowie, którzy razem cierpią w celach, budują głębokie relacje oparte na wspólnym cierpieniu i wzajemnym wsparciu. Jest to widoczne w scenach, gdzie dzielą się chlebem, opowiadają swoje historie i pocieszają się nawzajem. Solidarność staje się źródłem siły, która pomaga przetrwać najtrudniejsze chwile. Mickiewicz przekazuje, że nawet w najcięższych momentach, obecność drugiego człowieka i wsparcie wspólnoty jest nieocenione i daje nadzieję.

Kolejnym utworem z okresu romantyzmu, który ukazuje, jak ważne są wartości w życiu człowieka, jest „Cierpienie młodego Wertera” Johanna Wolfganga Goethego. Głównym bohaterem, Werterem, kierują głównie wartości takie jak miłość, autentyczność i indywidualizm. Werter doświadcza głębokiej i nieszczęśliwej miłości do Lotty, która staje się centrum jego życia i źródłem nieustannego cierpienia. Miłość ta, choć niespełniona, pokazuje, że prawdziwe uczucie może być niezwykle silnym motorem działania, ale także przyczyną największej rozpaczy. Werter ilustruje wartość emocji i uczuć, które w romantyzmie były uważane za kluczowe aspekty ludzkiego życia.

Co więcej, Werter poszukuje autentyczności i sensu w swoim życiu, co prowadzi go do konfliktu z konwenansami społecznymi i normami. Jego wręcz histeryczne dążenie do bycia prawdziwym, wiernym sobie, a także jego artystyczna dusza i niechęć do kompromisu, pokazują, że wartości takie jak prawda i indywidualizm mogą być zarówno budujące, jak i destruktywne. Werter nie potrafi zaakceptować fałszu i konformizmu, co ostatecznie prowadzi go do tragicznego końca.

Przechodząc do innego tekstu literackiego, warto zwrócić uwagę na "Potop" Henryka Sienkiewicza, która choć powstała później, również dotyka istotnych wartości w życiu człowieka, takich jak honor, odwaga i lojalność. Główny bohater, Andrzej Kmicic, przechodzi przemianę od nieodpowiedzialnego hultaja do prawdziwego patrioty i obrońcy ojczyzny. Jego podróż jest ilustracją wartości honoru, który początkowo jest dla niego tylko pustym hasłem, ale z czasem staje się najważniejszą życiową zasadą.

W kontekście Sienkiewiczowskiego świata, lojalność, zarówno wobec swojego narodu, jak i wobec bliskich, jest kluczową wartością. Kmicic zmaga się z wewnętrznymi konfliktami, ale ostatecznie wybiera drogę honoru i lojalności, zarówno wobec kobiet, które kocha, jak i wobec swojego kraju. Przeżywa moralne odrodzenie, które prowadzi go do złożenia przysięgi na wierność ojczyźnie i jej obronę za wszelką cenę.

Wartości takie jak honor, odwaga, miłość i lojalność ukazane w „Potopie” Sienkiewicza oraz w utworach Mickiewicza i Goethego są uniwersalne i ponadczasowe. Nawet jeśli postaci literackie tych dzieł działają w różnych kontekstach historycznych i społecznych, ich dążenie do znalezienia sensu w życiu poprzez te wartości jest wspólne i pokazuje, że są one kluczowe dla życia człowieka. Te wartości pomagają bohaterom przetrwać trudne momenty, podejmować trudne decyzje i poświęcać się dla wyższych celów, pokazując, że są one fundamentem, na którym można budować życie pełne sensu i głębi.