Co o naturze człowieka mówią jego słowa i czyny? Rozważ problem na podstawie „Makbeta” Williama Szekspira oraz wybranego tekstu kultury

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: dzisiaj o 11:03

William Szekspir w swoim dramacie „Makbet” ukazuje zarówno szlachetność, jak i mroczne aspekty ludzkiej natury, wykorzystując postacie i wydarzenia jako ilustracje skomplikowanych psychologicznych i moralnych stanów człowieka. Analizując fragment oraz cały utwór, możemy dojść do wniosku, że choć słowa i czyny człowieka mogą być sprzeczne, to jednak w ostatecznym rozrachunku ujawniają one prawdę o jego naturze. Przywołując inny tekst kultury, jakim jest „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego, pozwala to na jeszcze głębsze zrozumienie tego złożonego problemu.

Makbet, będący lojalnym rycerzem króla Szkocji, Duncanem, na początku utworu jawi się jako przykład wzorowego obywatela i wojownika. Jego zasługi na polu bitwy są niepodważalne, a jego cnoty szczerze wychwalane. Jednak spotkanie z wiedźmami oraz proroctwo, że stanie się królem, burzy równowagę jego duszy. Chociaż początkowo odrzuca on myśl o zdradzie i morderstwie, to jednak jego ambicja i żądza władzy, podsycane przez Lady Makbet, prowadzą go do brutalnego czynu zabójstwa Duncana.

W słowach Makbeta, tuż przed mordem, słychać wewnętrzną walkę i obawy. W scenie monologu przed śmiercią Duncana, Makbet wyraża swoje lęki i moralne rozterki: „Gdyby to było zrobione, kiedy już to zostało zrobione, najlepiej byłoby to zrobić szybko: gdyby zabójstwo mogło znieść konsekwencje [...]”. Jednakże jego czyny przeczą tym obawom i wątpliwościom, kiedy w końcu decyduje się na morderstwo. Można wnioskować, że jego działania mimo wszystko są zgodne z jego wewnętrznymi pragnieniami, nawet jeśli słowa próbują te pragnienia ukryć lub zdusić.

Podobnie Lady Makbet, która początkowo wydaje się być jeszcze bardziej bezwzględna i ambitna niż Makbet, mówi wiele o naturze człowieka. Jej mowa pełna jest determinacji i bezwzględności: „Przyjdźcie, duchy / wszelakiej złowrogiej myśli: zdejmijcie mi płeć!”. Te słowa sugerują, że chce odrzucić swoją ludzką naturę i przyjąć nieludzkie okrucieństwo. Ale kiedy staje się świadkiem konsekwencji swoich czynów i stopniowo traci nad nimi kontrolę, jej działania (w tym ich ostateczny finał w postaci samobójstwa) odsłaniają słabość i wewnętrzne rozbicie, ukryte pod maską twardości.

Analogicznie w „Zbrodni i karze”, Raskolnikow, główny bohater, jest studentem, który z jednej strony ma wielkie ambicje i pragnie naprawić świat, a z drugiej – popełnia brutalne morderstwo lichwiarki Alony Iwanowny, by dowieść swojej teorii o nadczłowieku. Przez cały utwór Dostojewskiego widzimy, jak Raskolnikow przechodzi przez szereg wewnętrznych zmagań i moralnych dylematów. Jego czyny, będące wynikiem istniejącej w nim filozofii, przedstawiają głęboką ambiwalencję ludzkiej natury.

Zarówno w przypadku Makbeta, jak i Raskolnikowa, ich słowa odzwierciedlają ich wewnętrzne rozdarcie, podczas gdy czyny ujawniają ich prawdziwe ja. Mówią oni o swoich wątpliwościach, planach, nadziejach i obawach, ale ostatecznie to ich działania pokazują, kim naprawdę są. Szekspir i Dostojewski poprzez swoje utwory ukazują, że natura człowieka jest złożona i pełna sprzeczności. Można mówić jedno, ale czynić coś zupełnie innego – a to, co się czyni, często bardziej precyzyjnie definiuje prawdziwą istotę danej osoby.

Ostatecznie, analiza słów i czynów bohaterów z „Makbeta” i „Zbrodni i kary” prowadzi nas do wniosku, że choć człowiek może chcieć ukryć swoje prawdziwe intencje za zasłoną słów, to jednak jego czyny nieuchronnie ujawniają jego prawdziwą naturę. Jest to cenne przypomnienie o wartości moralnej integralności i konieczności bycia szczerym wobec siebie i innych. Człowiek nie jest doskonały, a sprzeczności w jego słowach i czynach są częścią jego ludzkiej natury, które jednak w ostatecznym rozrachunku zawsze prowadzą do prawdy o nim samym.