Rzeczywistość w krzywym zwierciadle: Satyra Krasickiego i Molière'a.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.06.2024 o 10:09

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 10.06.2024 o 17:46

Literatura od wieków pełniła rolę zwierciadła, w którym autorzy odbijali ludzkie wady, przywary i zjawiska społeczne, często przerysowując je w celu lepszego ich zrozumienia oraz wywołania refleksji. Jednym z narzędzi tego literackiego zwierciadła jest satyra, która pozwala na ukazanie rzeczywistości w karykaturalny sposób. Przykładami takich dzieł są komedia "Skąpiec" Moliera i "Pijaństwo" Ignacego Krasickiego. Obie te utwory, choć różne w formie i czasie powstania, łączy wspólna cecha – obnażają rzeczywistość poprzez przedstawienie komicznych, a zarazem tragicznych postaci.

Pierwszym z omawianych utworów jest "Skąpiec" Moliera, komedia napisana w XVII wieku. Głównym bohaterem jest Harpagon, którego największą pasją jest gromadzenie bogactwa. Jego skąpstwo wpływa nie tylko na jego życie, ale także na życie jego bliskich. Miłość do pieniędzy zaślepiła go do tego stopnia, że nie dostrzega potrzeb swoich dzieci, ani tego, że ośmiesza się przed ludźmi. Poprzez postać Harpagona Molier ukazuje, jak chciwość potrafi wypaczyć ludzką naturę, a zwłaszcza relacje międzyludzkie. W skąpstwie Harpagona można dostrzec również krytykę ówczesnego społeczeństwa, które często stawiało majątek ponad wartości moralne.

Rzeczywistość przedstawiona w "Skąpcu" jest zdecydowanie przerysowana, a postać Harpagona to przykład człowieka, który zagubił się w świecie materializmu. Molier pokazuje, jak ślepe dążenie do bogactwa prowadzi do izolacji i samotności. W rzeczywistości takich osób jak Harpagon jest wielu, choć nie zawsze ich zachowanie jest tak skrajne. "Skąpiec" staje się satyrycznym zwierciadłem, w którym każdy może dostrzec choćby minimalne odzwierciedlenie własnych wad lub wad społeczeństwa.

Drugim omawianym utworem jest "Pijaństwo" Ignacego Krasickiego, który powstał w XVIII wieku. Krasicki, zwany "księciem poetów polskich", w swoich satyrach często podejmował tematy dotyczące ludzkich przywar i wad społecznych. "Pijaństwo" to utwór, w którym autor krytykuje nałóg pijaństwa, który zagraża zdrowiu, moralności i godności człowieka. Krasicki ukazuje obraz pijanego, który traci wszelkie hamulce, a jego zachowanie staje się karykaturalne. Satyra ta dotyka nie tylko jednostki, ale również całe społeczeństwo, które przyzwala na takie zachowanie.

Przerysowana rzeczywistość w "Pijaństwie" ma na celu wywołanie refleksji na temat skutków nałogu. W rzeczywistości pijaństwo stanowiło (i w pewnym stopniu nadal stanowi) poważny problem społeczny. Krasicki nie tylko krytykował sam nałóg, ale również brak odpowiedzialności wobec innych czy tolerancję dla destrukcyjnych zachowań. Ukazanie pijanego w krzywym zwierciadle miało na celu uwrażliwienie społeczeństwa na problem i wzbudzenie w nim potrzeby zmian.

Analizując oba utwory, można zauważyć, że rzeczywistość w krzywym zwierciadle pozwala na lepsze zauważenie i zrozumienie pewnych problemów społecznych i moralnych. Molier i Krasicki, posługując się ironią, humorem i przerysowaniem, ukazują ludzkie wady w sposób, który wywołuje zarówno śmiech, jak i refleksję. Ich satyryczne utwory nadal są aktualne, ponieważ chciwość i nałogi to problemy, które nie zniknęły z biegiem czasu.

Pierwszym kontekstem, który można przywołać w analizie utworów, jest kontekst kulturowy i społeczny. Zarówno w czasach Moliera, jak i Krasickiego, autorzy mieli do czynienia z problemami, które były powszechne w ich społeczeństwach. Chciwość, pogoń za bogactwem oraz uzależnienie od alkoholu to wady, które przez wieki były obecne w różnych kulturach. Satyra staje się więc narzędziem nie tylko literackim, ale również społecznym, które ma za zadanie edukować i kształtować postawy moralne.

Drugim kontekstem jest kontekst psychologiczny. Zarówno skąpstwo, jak i pijaństwo, to problemy, które mają głębokie korzenie w psychice człowieka. Molier i Krasicki, ukazując te wady w karykaturalny sposób, zwracają uwagę na to, jak destrukcyjne mogą być one dla jednostki i jej otoczenia. Skąpstwo Harpagona wynika z jego lęków i obsesji na punkcie kontroli, natomiast pijaństwo przedstawione przez Krasickiego to wynik braku umiejętności radzenia sobie z emocjami i stresem. Przerysowanie tych problemów pozwala na ich głębsze zrozumienie i analizę.

Podsumowując, rzeczywistość przedstawiona w krzywym zwierciadle satyry pozwala na lepsze zrozumienie ludzkich wad i problemów społecznych. "Skąpiec" Moliera i "Pijaństwo" Krasickiego to utwory, które ukazują, jak chciwość i nałogi mogą wpłynąć na życie człowieka i jego relacje z innymi. Poprzez przerysowane postacie i sytuacje, autorzy skłaniają czytelnika do refleksji i krytycznego spojrzenia na otaczającą rzeczywistość.