Postawy odwagi i tchórzostwa w "Potopie".

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.10.2024 o 17:45

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 1.10.2024 o 15:59

W literaturze klasycznej nie brakuje postaci, które poprzez swoje działania dają doskonały przykład zarówno odwagi, jak i tchórzostwa. Dzieła takie jak "Potop" Henryka Sienkiewicza dostarczają nam licznych przykładów obydwu tych postaw. Aby dokładnie przeanalizować zagadnienie odwagi i tchórzostwa, sięgnę dodatkowo do "Iliady" Homera, która również obfituje w postacie o różnorodnych, skrajnych charakterach. Przyglądając się bliżej bohaterom tych dwóch dzieł, możemy dostrzec, jak ich odmienna postawa wpływa na ich losy oraz na otaczający ich świat.

W "Potopie" Henryka Sienkiewicza jednym z najważniejszych przykładów odwagi jest Andrzej Kmicic. Początkowo bohater ten ukazuje się jako człowiek impulsywny, porywczy i mający skłonności do działań, które można uznać za nierozważne. Jednakże w toku powieści jego postawa ulega diametralnej zmianie. Kmicic, z początku będący lojalnym żołnierzem Janusza Radziwiłła, szybko zrozumie, że wybrał złą stronę konfliktu. Zamiast desperacko trzymać się wcześniejszych przekonań, co byłoby może wygodniejszą, lecz tchórzliwą decyzją, Kmicic podejmuje dramatyczny i aktem odwagi pełen krok. Decyduje się na zdradę swego dawnego mentora i walczy w obronie Polski. Ta przemiana bohatera ukazuje odwagę nie tylko na polu bitwy, ale także wewnętrzną, moralną siłę do przyjęcia odpowiedzialności za swoje czyny i naprawienia błędów.

Innym bohaterem z "Potopu", który uosabia odwagę, jest Jan Skrzetuski. Jest on postacią, która od samego początku kieruje się niewzruszonym kodeksem honorowym i lojalnością wobec ojczyzny. Skrzetuski wielokrotnie naraża swoje życie, wykazując się niezłomnym duchem i poświęceniem w obronie kraju przed szwedzkim najeźdźcą. Jego bezinteresowne poświęcenie i gotowość do ofiary dla wyższego dobra są wzorcowymi przykładami męstwa, które kontrastują z tchórzostwem innych postaci.

Z drugiej strony, w "Potopie" znajdziemy również przykłady postaw tchórzliwych, które symbolizowane są przez postać Janusza Radziwiłła. Jego zdrada i przejście na stronę Szwedów „dla dobra Litwy”, są wyrazem braku moralnej odwagi i oportunizmu. Radziwiłł usprawiedliwia swoje czyny interesem narodu, ale w rzeczywistości działanie to podyktowane jest strachem przed utratą władzy i wpływów. Jego tchórzliwe decyzje mają katastrofalne konsekwencje, prowadzą do spustoszeń i cierpień wielu niewinnych ludzi. Tym samym, Radziwiłł staje się symbolem postawy tchórzostwa, osadzonego w egoizmie i braku odpowiedzialności za innych.

Przejdźmy teraz do "Iliady" Homera, aby uzupełnić nasze rozważania o dodatkowy kontekst literacki. W tym eposie, jednym z najważniejszych przykładów odwagi jest Achilles. Jego nieustraszoność i pragnienie sławy są legendarne. Choć Achilles ma świadomość swojego przeznaczenia – że zginie młodo, jednak pozostanie nieśmiertelny w pamięci potomnych – to nie unika walki. Jego czyny na polu bitwy, mimo że nie zawsze podyktowane są altruistycznymi pobudkami, to nie można im odmówić odwagi. Moment, w którym Achilles decyduje się powrócić na pole walki, aby pomścić śmierć Patroklosa, wprowadza go w stan niemalże nieokiełznanej dzielności i nieustraszoności.

W opozycji do Achillesa, postacią, która ukazuje cechy tchórza, jest Parys. Jako książę trojański, Parys jest odpowiedzialny za wybuch wojny trojańskiej, jednak jego postawa jest daleka od heroizmu. Parys unika walki, a gdy już do niej dochodzi, jest raczej niechętny i bojaźliwy. Jego tchórzostwo staje się widoczne w kontrastach z Hectora, jego bratem, który w pełni uosabia cechy odważnego wojownika. Parys, podobnie jak Radziwiłł, dąży do spełnienia własnych pragnień bez względu na konsekwencje dla innych, a jego czynność (porwanie Heleny) jest podyktowana egoizmem i brakiem odpowiedzialności, co również można uznać za przejaw tchórzostwa.

Podsumowując, zarówno "Potop" Henryka Sienkiewicza, jak i "Iliada" Homera dostarczają licznych przykładów odwagi i tchórzostwa. Postawy odwagi reprezentowane przez postacie takie jak Andrzej Kmicic, Jan Skrzetuski, i Achilles, ukazują ludzi gotowych poświęcić się dla wyższych wartości i ideałów. Z kolei postaci takie jak Janusz Radziwiłł i Parys ilustrują różne aspekty tchórzostwa - od braku moralnej odwagi po egoistyczne działanie, które prowadzi do zguby innych. Ostatecznie, analiza tych dzieł prowadzi nas do refleksji nad tym, jak postawy odwagi i tchórzostwa mogą kształtować nie tylko losy jednostek, ale i całych narodów.