Czy człowiek sam decyduje o swojej przyszłości?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: dzisiaj o 13:09

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: przedwczoraj o 15:15

Decyzja o własnej przyszłości to temat, który od wieków fascynuje filozofów, literatów i zwykłych ludzi. Kwestia ta jest szczególnie istotna w kontekście młodzieży, która stoi u progu dorosłości i musi dokonywać wyborów, które będą miały wpływ na ich przyszłe życie. W literaturze często poruszane jest pytanie, czy człowiek jest kowalem swojego losu, czy też jego życie jest z góry zdeterminowane przez siły, na które nie ma wpływu. Postaram się rozważyć ten problem, odnosząc się do wybranych dzieł literackich.

Jednym z klasycznych przykładów, gdzie temat losu i wolnej woli jest ukazany w literaturze, jest dramat Williama Szekspira "Makbet". Tytułowy bohater spotyka na swojej drodze trzy wiedźmy, które przepowiadają mu, że zostanie królem Szkocji. Początkowo Makbet traktuje te przepowiednie sceptycznie, ale po częściowym ich spełnieniu zaczyna działać w sposób, który prowadzi do realizacji jego ambicji, choć kosztem moralnych zasad i życia wielu ludzi. Choć na początku Makbet wydaje się być narzędziem w rękach fatum, ostatecznie to jego własne wybory i pragnienia prowadzą do tragicznego końca. Można zatem stwierdzić, że choć wizja przyszłości podana przez wiedźmy wpłynęła na jego decyzje, to jednak to Makbet zdecydował się na konkretne działania, które doprowadziły go do zguby. W ten sposób Szekspir ukazuje, że wizje przyszłości czy zewnętrzne siły mogą wpływać na człowieka, ale to on sam ostatecznie podejmuje kluczowe decyzje.

Innym niezwykle ważnym dziełem jest "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Główny bohater, Rodion Raskolnikow, jest przekonany, że dokonując moralnie kontrowersyjnego czynu - morderstwa lichwiarki - może zyskać kontrolę nad swoim życiem i wpłynąć na przyszłość w sposób, który uzna za słuszny. Jednakże popełniając zbrodnię, Raskolnikow odkrywa, że jego życie pogrąża się w chaosie, a to, co miało dać mu wolność, staje się źródłem udręki i izolacji. Dostojewski poprzez wewnętrzne przeżycia Raskolnikowa podkreśla, że istnieje głęboka moralna struktura, której nie można ignorować przy podejmowaniu decyzji o prawości czy złu. Chociaż Raskolnikow myśli, że działa z pełną świadomością i wolnością, w rzeczywistości jego wybory prowadzą go do nieuchronnego konfliktu z samym sobą i otaczającym światem. Ta powieść pokazuje, że chociaż człowiek może próbować kształtować swoje życie według własnych przekonań, istnieją uniwersalne zasady, które ograniczają jego pełną autonomię w decydowaniu o przyszłości.

Kolejnym utworem, w którym temat wolnej woli i przeznaczenia jest eksplorowany, jest "Nowy wspaniały świat" Aldousa Huxleya. W świecie przedstawionym przez Huxleya ludzie są hodowani i warunkowani od narodzin do pełnienia określonych ról społecznych. Społeczeństwo jest doskonale zorganizowane, a jednostki nie mają praktycznie żadnej wolności wyboru swojej przyszłości. Jednakże postać Johna Savage’a, wyrwanego z "cywilizowanego" świata, pokazuje konflikt pomiędzy narzuconym przeznaczeniem a naturalnym instynktem dążenia do wolności. John, który dorastał poza systemem totalitarnym, staje się symbolem buntu przeciwko przeznaczeniu narzuconemu przez społeczeństwo. Dzięki jego postawie autor ukazuje, że mimo wszelkich ograniczeń narzuconych przez zewnętrzne siły, jednostka może wybierać między podporządkowaniem się a walką o autonomię.

Z powyższych przykładów literackich wynika, że człowiek w pewnym stopniu decyduje o swojej przyszłości, niemniej jednak jego wybory są często ograniczane przez różnorodne czynniki zewnętrzne, takie jak społeczeństwo, przeznaczenie, czy uniwersalne prawa moralne. Wydaje się, że choć nie zawsze możemy kontrolować wszystkie aspekty naszego życia, to decyzje, które podejmujemy, mają ogromne znaczenie i wpływ na naszą przyszłość. Czy jesteśmy w pełni wolni w naszych wyborach, czy też nasza autonomia jest iluzoryczna, to pytanie, które pozostaje otwarte i które literatura pozwala nam nieustannie eksplorować. Każdy z nas musi samodzielnie zmierzyć się z tym dylematem, próbując zrozumieć, na ile jesteśmy odpowiedzialni za kształtowanie własnego losu.