Jak doświadczenia życiowe wpływają na postawę człowieka?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.10.2024 o 20:39

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 23.10.2024 o 21:49

W doświadczeniach życiowych tkwi klucz do zrozumienia ludzkiej postawy, bowiem to, co przeżywamy i czego doświadczamy, kształtuje nasze poglądy, wartości i decyzje. Świat literatury, jak żadne inne medium, od wieków dostarcza przykładów na to, jak różnorodne wydarzenia mogą wpływać na człowieka. Przeanalizujmy zatem kilka postaci literackich, których losy wyraźnie pokazały, że życiowe doświadczenia odgrywają ogromną rolę w budowaniu ludzkiej tożsamości.

Pierwszym przykładem jest postać Ebenezera Scrooge’a z „Opowieści wigilijnej” Karola Dickensa. Scrooge na początku utworu jest skąpym, zgorzkniałym starcem, którego jedynym celem życiowym stało się gromadzenie majątku. Jego postawa życiowa jest rezultatem wielu lat izolacji emocjonalnej oraz braku prawdziwych relacji z innymi ludźmi. Uwikłany we własne przekonanie o wyższości pieniądza nad uczuciami, Scrooge żyje zanurzony w świecie materializmu. Dopiero wizyta duchów, które pokazują mu obrazy z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości, pozwala mu na głęboką refleksję nad własnym życiem. Widok dzieciństwa, w którym był samotny i nieszczęśliwy, doświadczenie teraźniejszości pełnej ubóstwa i cierpienia innych oraz wizja przyszłości bez przyjaciół i bliskich dramatycznie wpływają na niego. To suma tych odkrywczych doświadczeń przemienia jego serce, ucząc go empatii, współczucia i hojności.

Innym przykładem wpływu życiowych doświadczeń na jednostkę jest postać Santiago z powieści „Stary człowiek i morze” autorstwa Ernesta Hemingwaya. Santiago jest starcem, rybakiem, który pomimo swego wieku nie zrezygnował z walki o słuszne cele. Kilkadziesiąt dni spędzonych bez większej zdobyczy nadal nie zniechęcają go do wyruszenia w morze. Jego życiowe doświadczenie nauczyło go pokory wobec natury, ale jednocześnie zdeterminowało go do nieustępliwości i stałości w dążeniu do celu. Jego samotna walka z ogromnym marlina na środku morza jest nie tylko fizycznym wyzwaniem, ale także duchowym. Przyjazna relacja z małymi ptakami i delfinami oraz szacunek, jakim darzy złowioną rybę, ukazują głębokie zrozumienie i wyznawane wartości: uczciwość, szacunek dla przyrody i determinację. To właśnie wcześniej zdobyte życiowe doświadczenia kształtują tę heroiczną wytrwałość Santiago, jego zdolność do czerpania sił z wspomnień, co z kolei wpływa na jego postawę – pełną hartu ducha i dostojności wobec przeciwności losu.

Przejdźmy teraz do analizy wpływu doświadczeń wojennych na postawę człowieka, co świetnie przedstawia Erich Maria Remarque w „Na Zachodzie bez zmian”. Główny bohater, Paul Bäumer, jest młodym żołnierzem, który szybko traci młodzieńczą niewinność i entuzjazm, stając twarzą w twarz z brutalną rzeczywistością I wojny światowej. Doświadczenia frontowe głęboko na niego wpływają, zmieniając jego postawę wobec życia, wojny i śmierci. Widok śmierci towarzyszy i codzienne zetknięcie się z cierpieniem i okrucieństwem wojny wywołują u niego emocjonalny paraliż i pesymizm. Stopniowo uświadamia sobie, że patriotyczne hasła, którymi był karmiony przed wojną, nie mają nic wspólnego z rzeczywistością. Wojenne doświadczenia uczą go survivalu, braterstwa, ale także uczucia wewnętrznej pustki i alienacji, które pozostają z nim nawet po powrocie do domu, świadcząc o destrukcyjnym wpływie wojny na ludzką duszę.

Na koniec warto wspomnieć o „Zbrodni i karze” Fiodora Dostojewskiego, gdzie Rodion Raskolnikow doświadcza niezwykłej transformacji wewnętrznej. Początkowo przekonany o słuszności własnej teorii o „wybitnych jednostkach” i usprawiedliwiony w popełnieniu morderstwa, Raskolnikow stopniowo zaczyna uświadamiać sobie ciężar swojej zbrodni. Przez całą powieść męczy go wewnętrzny konflikt, poczucie winy, aż w końcu przyznaje się do winy. Doświadczenie moralnej przemiany głęboko wpływa na jego postawę, prowadząc go ku refleksji nad istotą dobra i zła oraz znaczeniem odkupienia.

Z powyższych przykładów jasno wynika, że doświadczenia życiowe niewątpliwie kształtują ludzką postawę. To, co przeżywamy, zmienia nasze myślenie, wartości i podejście do innych. Jednocześnie warto zauważyć, że choć doświadczenia mogą prowadzić do pozytywnych przemian, jak u Scrooge’a czy Santiago, mogą także wywołać głęboką traumę i pesymizm, jak w przypadku Paula Bäumera. Niezależnie jednak od efektu, dobrego lub złego, nie można zaprzeczyć, że życiowe doświadczenia odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu nas jako ludzi.