Człowiek w poszukiwaniu sensu swojego istnienia.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.10.2024 o 19:37

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 27.10.2024 o 13:19

Człowiek od zawsze poszukiwał sensu swojego istnienia. W różnych epokach i w różnych kontekstach kulturowych pytanie o cel życia i miejsce człowieka w świecie inspirowało filozofów, artystów i pisarzy. Literatura, jako odbicie kondycji ludzkiej, często stanowi medium dla odkrywania i przedstawiania tych poszukiwań. W niniejszej rozprawce poddam analizie, w jaki sposób sens istnienia zostaje eksplorowany w powieści Alberta Camusa "Dżuma" oraz w klasycznym dziele literatury polskiej, "Lalce" Bolesława Prusa.

Albert Camus w "Dżumie" przedstawia historię nietypową, gdzie miasto Oran zostaje dotknięte plagą dżumy. Kluczowym bohaterem jest doktor Bernard Rieux, który staje do walki z zarazą, pomimo że wydaje się ona nie do opanowania. Rieux symbolizuje człowieka mierzącego się z absurdem życia, którego istotą jest walka mimo braku ostatecznego zwycięstwa. Camus poprzez swoją powieść ilustruje filozofię egzystencjalizmu i absurdalizmu - przekonanie, że życie jest pozbawione z góry ustalonego sensu, a człowiek musi sam nadać mu wartość przez własne działania.

Dla Rieux sens życia nie kryje się w religii czy metafizycznych rozważaniach, ale w codziennej pracy i niesieniu pomocy innym. Mimo że jego wysiłki nie gwarantują sukcesu, a dżuma uosabia bezwzględność i przypadkowość losu, doktor nie poddaje się. Jego postawa ilustruje, że sens istnienia można odnaleźć w heroizmie i wytrwałej walce z przeciwnościami, niezależnie od ich nieuchronności. Dla Rieux, to właśnie akt działania w obliczu absurdu staje się samą esencją życia.

Z kolei w "Lalce" Bolesława Prusa poszukiwanie sensu istnienia ma inną dynamikę. Powieść koncentruje się wokół Stanisława Wokulskiego, który próbuje znaleźć miejsce dla siebie w dynamicznym świecie XIX-wiecznej Warszawy. Dla Wokulskiego, człowieka z pogranicza dwóch epok – romantyzmu i pozytywizmu – sens życia początkowo zdaje się kryć w zdobyciu majątku i pozycji społecznej. Pomimo sukcesów, jego działania są napędzane głównie uczuciami do Izabeli Łęckiej, co ostatecznie prowadzi do jego rozczarowania.

Wokulski, jak wielu ludzi jego czasu, jest rozdarty między ideałami romantyzmu a wymogami realizmu i pozytywizmu. Jego wewnętrzny konflikt ukazuje, jak trudne jest odnalezienie trwałego sensu w świecie, w którym wartości ulegają zmianie. Niepowodzenie w miłości i niemożność osiągnięcia spełnienia w sferze materialnej prowadzą go do dylematu egzystencjalnego i poczucia pustki.

Jednocześnie w "Lalce" dostrzegamy, że Wokulski nie rezygnuje z działań mających na celu poprawę sytuacji społecznej. Angażuje się w pomoc potrzebującym i próbuje przyciągnąć Warszawę do wielkiej polityki światowej. Chociaż te działania nie przynoszą mu osobistego szczęścia, wskazują, że sens można odnaleźć w altruistycznym działaniu na rzecz innych, nawet jeśli osobiste marzenia wydają się nieosiągalne.

Porównując obie powieści, widać, że zarówno Camus, jak i Prus prezentują bohaterów, których poszukiwania sensu życia zderzają się z trudnymi realiami świata. Rieux i Wokulski, mimo różnic w interpretacji życia, znajdują sens w działaniu – Rieux w codziennym heroizmie i walce z absurdem, a Wokulski w dążeniu do dobra społecznego, mimo osobistych rozczarowań.

W kontekście współczesnym można odwołać się do myśli filozofów egzystencjalistycznych, takich jak Jean-Paul Sartre czy Søren Kierkegaard, którzy twierdzili, że człowiek jest „skazany” na wolność i odpowiedzialność za tworzenie sensu swojego życia. W obliczu braku obiektywnego sensu, istotne staje się subiektywne doświadczenie działania i odpowiadanie na wyzwania życia. Sartre powiedział, że istnienie poprzedza istotę, co oznacza, że to przez nasze wybory i działania definiujemy siebie i nadajemy życiu sens.

Na zakończenie, poszukiwanie sensu istnienia jest uniwersalnym tematem literatury, który wciąż pozostaje aktualny. Zarówno w "Dżumie", jak i "Lalce", bohaterowie mimo trudności odnajdują sens w działaniu i niesieniu pomocy innym. To właśnie poprzez aktywność, pomimo przeciwności losu, człowiek może nadać swojemu życiu wartość. Literatura, odkrywając różnorodność dróg do zrozumienia egzystencji, pomaga czytelnikowi zrozumieć, że poszukiwanie sensu jest procesem dynamicznym i niejednoznacznym, ale jednocześnie pięknie wzbogacającym ludzkie doświadczenie.