Czynniki wpływające na przemianę człowieka: Odwołania do trzech lektur obowiązkowych

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.03.2025 o 21:39

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 5.03.2025 o 10:28

Przemiana człowieka to proces złożony, na który wpływa wiele czynników, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. W literaturze często spotykamy bohaterów, których życie ulega diametralnym zmianom w wyniku różnych okoliczności. Często są to wydarzenia dramatyczne, które skłaniają jednostkę do refleksji i zmiany dotychczasowego sposobu myślenia lub działania. W niniejszej pracy skupię się na analizie trzech lektur obowiązkowych, w których proces przemiany bohatera jest szczególnie wyraźny: „Lalka” Bolesława Prusa, „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego oraz „Kamienie na szaniec” Aleksandra Kamińskiego.

Pierwszym przykładem literackim jest "Lalka" Bolesława Prusa, gdzie przemiana głównego bohatera, Stanisława Wokulskiego, jest napędzana przez miłość i ambicję. Na początku powieści Wokulski jest typowym przedstawicielem mieszczaństwa, który marzy o zdobyciu majątku i uznania wśród wyższych sfer. Z czasem jego ambicje stają się głównym napędem jego działań. Miłość do Izabeli Łęckiej determinuje niemal wszystkie jego decyzje. Gdy w końcu zdaje sobie sprawę, że uczucie, które go napędzało, nie ma szans na spełnienie, przechodzi kryzys emocjonalny, który prowadzi go do refleksji nad sensem jego dotychczasowego życia. Wokulski przechodzi przemianę, dostrzegając pustkę życia podporządkowanego jedynie materialnym wartościom i próżnym ambicjom. W końcowych fragmentach powieści, możemy zaobserwować, jak Wokulski zwraca się ku nauce i odkrywaniu siebie na nowo, starając się znaleźć prawdziwy sens i cel swojego życia.

Drugim przykładem literackim jest "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Główny bohater, Rodion Raskolnikow, jest studentem, który z powodów finansowych oraz ideologicznych dopuszcza się morderstwa lichwiarki Alony Iwanowny. Raskolnikow jest przekonany, że jego czyn jest usprawiedliwiony, ponieważ działa w imię wyższego dobra, a ofiara jest osobą, która szkodzi społeczeństwu. Jednakże zbrodnia, której się dopuścił, staje się początkiem jego wewnętrznej przemiany. Poczucie winy, wyrzuty sumienia oraz nieustanny strach przed odkryciem prawdy prowadzą go do psychologicznego rozbicia. W toku powieści Raskolnikow stopniowo uświadamia sobie, że jego teoria o „jednostkach wyjątkowych”, które mają prawo decydować o życiu i śmierci innych, jest fałszywa i destrukcyjna. Przemiana Raskolnikowa jest konsekwencją konfrontacji z samym sobą oraz wpływu otoczenia, w tym zwłaszcza Sonia, która ukazuje mu różnicę między ideologią a prawdziwymi wartościami moralnymi. Ostatecznie, poprzez akt skruchy i przyjęcia kary, bohater odnajduje drogę do odkupienia i wewnętrznego spokoju.

Ostatnim przykładem jest książka "Kamienie na szaniec" Aleksandra Kamińskiego, która przedstawia przemianę młodych ludzi w czasie II wojny światowej. Bohaterowie tej książki - Zośka, Rudy i Alek - to harcerze, którzy z dnia na dzień muszą przystosować się do brutalnej rzeczywistości wojennej. Wojna okazuje się dla nich szkołą życia, która przyspiesza ich dojrzewanie. Chłopcy z idealistycznych, nieco naiwnych młodzieńców stają się odpowiedzialnymi, odważnymi i gotowymi do poświęceń dorosłymi ludźmi. Przemiana ta jest skutkiem bezpośredniego zetknięcia się z okrucieństwem wojny, koniecznością podejmowania trudnych decyzji oraz utraty bliskich. Ich heroiczna walka pokazuje, jak ekstremalne sytuacje mogą zmieniać młodych ludzi, kształtując ich moralność, determinację i charakter.

Podsumowując, przemiana człowieka w literaturze jest złożonym procesem, wynikającym z wpływu różnych czynników. W przypadku Wokulskiego są to niespełnione ambicje i miłość, dla Raskolnikowa kluczowy okazał się akt zbrodni i wewnętrzne zmagania, zaś bohaterowie „Kamieni na szaniec” zostali ukształtowani przez dramatyczne doświadczenia wojny. Każda z tych postaci doświadczyła przemiany poprzez konfrontację z trudnościami, co zmusiło bohaterów do refleksji nad własnym miejscem w świecie i sensem istnienia. Literackie przykłady jasno pokazują, że przemiany w człowieku mogą być wynikiem zarówno osobistych refleksji, jak i wpływu otoczenia, a ich efektem jest często rozwój wewnętrzny i moralne dojrzewanie bohaterów.