Jaki wpływ na sposób widzenia świata przez człowieka mają czasy, w których żyje?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: przedwczoraj o 15:48

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 24.01.2026 o 12:59

Każda epoka historyczna wyznacza określone ramy myślenia i postrzegania świata przez jej ówczesnych mieszkańców. Światopogląd ludzi jest w dużej mierze kształtowany przez czasy, w których przyszło im żyć, co doskonale można zaobserwować na przykładach bohaterów literackich z różnych epok. W opieraniu się na literaturze, możemy zauważyć, jak zmieniały się priorytety, wartości i sposób rozumienia świata w zależności od historycznego kontekstu.

Rozpoczynając od czasów średniowiecza, znakomitym przykładem postaci kształtowanej przez epokę jest Roland, bohater "Pieśni o Rolandzie". Utwór ten powstał w XI wieku i jest typowym wyrazem średniowiecznego światopoglądu, gdzie centralne miejsce zajmowała religia chrześcijańska i idea rycerskości. Roland, jako idealny rycerz, uosabia wszystkie cnoty średniowiecznego rycerstwa: wierność Bogu, królowi oraz odwaga i honor na polu walki. Świat w oczach Rolanda jest zwartą strukturą, w której porządek boski jest niepodważalny, a jego spełnieniem jest walka w imię wiary i podjęcie heroicznej śmierci. Czasy, w jakich żył Roland, w dużym stopniu zdefiniowały jego sposób widzenia świata jako arenę zmagań dobra ze złem, gdzie największą wartością jest oddanie życia dla wyższych ideałów.

Przechodząc do renesansu, widzimy zmianę w percepcji świata, gdzie na pierwszy plan wysuwa się człowiek i jego indywidualizm. Czasy renesansu można zrozumieć lepiej, analizując postać Hamleta z dramatu Williama Szekspira. Hamlet, człowiek myślący, wrażliwy, zagłębia się w introspekcję i analizę własnych uczuć oraz moralności. Renesansowy humanizm, podkreślający wartość ludzkiego rozumu i doświadczenia, znajduje odzwierciedlenie w jego postawie. W odróżnieniu od Rolanda, Hamlet nie jest już jednoznacznym rycerzem w służbie Boga i króla, lecz człowiekiem zastanawiającym się nad istotą życia, śmierci, prawdy i moralności. W czasach, kiedy odkrycia naukowe i filozoficzne pojawiają się na równi z religią, Hamlet staje się symbolem człowieka renesansu, który poszukuje własnej drogi i sensu w świecie pełnym zawiłości i pytań bez pewnych odpowiedzi.

W kolejnych wiekach oświecenie przynosi dalsze przeobrażenia w postrzeganiu świata, co można zobaczyć na przykładzie postaci z powieści "Kandyd, czyli optymizm" Voltaire’a. Kandyd, wychowany na naukach swojego nauczyciela Panglossa, początkowo wierzy w optymistyczną filozofię, zgodnie z którą "żyjemy na najlepszym z możliwych światów". Jednakże, podróżując przez Europę i poznając różne aspekty życia, od doświadczeń wojny po korupcję i niesprawiedliwość, Kandyd zaczyna podważać te nauki. Oświecenie jako epoka rozumu i krytycznego podejścia do tradycji uwidacznia się w sceptycyzmie Kandyda, który naukowe dociekania i racjonalne myślenie stawia nad dogmatami i naiwną wiarą w absolutną harmonię świata. Widzimy więc, że czasy oświecenia kształtują bohatera, który potrafi odrzucać przekazywane mu schematy myślowe i samodzielnie szukać prawdy.

Pod koniec XIX wieku i na początku XX wieku literatura modernistyczna przynosi kolejnych bohaterów, którzy zmagają się z rzeczywistością przemian społecznych, industrializacją i pesymizmem wynikającym z braku stałych punktów odniesienia. Przykład takiego bohatera znajduje się w „Procesie” Franza Kafki, gdzie Józef K. staje się symbolem jednostki zagubionej w biurokratycznym świecie. Postać ta ukazuje lęk i absurd współczesności, w której człowiek jest niemalże bezsilny wobec bezosobowych sił rządzących światem. Modernizm staje się czasem kryzysu wartości, a sposób widzenia świata przez jego bohaterów wyznacza niepewność i poczucie zagubienia.

Podsumowując, czasy, w których żyją ludzie, mają znaczący wpływ na ich sposób postrzegania świata. Średniowiecze ukształtowało rycerzy takich jak Roland, renesans wydobył refleksyjnych humanistów jak Hamlet, oświecenie dało nam krytycznych myślicieli jak Kandyd, a modernizm obnażył lęki i ograniczenia współczesnego człowieka przez pryzmat Józefa K. W ten sposób każda epoka, z jej charakterystycznymi cechami, odgrywa kluczową rolę w formowaniu światopoglądu swoich przedstawicieli.