Powrót do lat dzieciństwa. Omów zagadnienie, analizując funkcję tego motywu w wybranych utwo­rach.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.03.2025 o 11:10

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 23.03.2025 o 19:38

Motyw powrotu do lat dzieciństwa jest często spotykany w literaturze i odgrywa istotną rolę w kreowaniu bohaterów oraz zrozumieniu ich wewnętrznych przemian. Dzieciństwo jako okres życia pełen niewinności, marzeń i beztroski, kontrastuje z dorosłością, w której musi się zmierzyć z odpowiedzialnością, trudnościami i złożonością ludzkich relacji. Powrót do lat dzieciństwa może pełnić funkcję ucieczki, źródła siły, bądź punktu odniesienia do zrozumienia samego siebie. Omówię ten motyw na podstawie wybranych utworów literackich: "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza oraz "Sklepy cynamonowe" Bruno Schulza.

W epopei narodowej "Pan Tadeusz" Mickiewicza motyw dzieciństwa jest przedstawiony jako idylliczny okres, do którego bohaterowie powracają z tęsknotą i nostalgią. W pierwszej księdze utworu, Tadeusz, wracając po latach do domu rodzinnego w Soplicowie, odczuwa silną emocjonalną więź z miejscem swojego dzieciństwa. Jest to przestrzeń pełna harmonii z przyrodą i tradycją, która w jego pamięci funkcjonuje jako oaza spokoju. Dzieciństwo Tadeusza, spędzone na łonie natury oraz w otoczeniu bliskich, staje się dla niego wzorem życia zgodnego z naturalnym rytmem i wartościami rodzinnymi. Soplicowo jako symbol dzieciństwa stanowi punkt odniesienia dla jego decyzji życiowych oraz wyborów moralnych.

Zarówno Tadeusz, jak i inni bohaterowie, powracają myślami do okresu młodzieńczych doświadczeń, co podkreśla wartość tradycji i tożsamości narodowej. Dla Mickiewicza dzieciństwo na Litwie jest również symbolem utraconej przeszłości, przypomnieniem szczęśliwych chwil sprzed rozbiorów i politycznych zawirowań. W ten sposób motyw dzieciństwa pełni funkcję łącznika między przeszłością a teraźniejszością, będąc źródłem siły do podjęcia wyzwań dorosłego życia oraz inspiracji do działań mających na celu odzyskanie niepodległości przez ojczyznę.

Z kolei w "Sklepach cynamonowych" Bruno Schulza dzieciństwo jest wykreowane jako magiczny i nieco surrealistyczny okres, pełen niezwykłych wydarzeń i intensywnych przeżyć. Narrator, Józef, przywołuje w retrospekcjach obrazy z czasów dzieciństwa, które oddziałują na jego wyobraźnię i sposób postrzegania świata. Schulz ukazuje dzieciństwo jako czas, kiedy granice między rzeczywistością a fantazją są zatarte, a dziecko jest w stanie przenikać do niezwykłych wymiarów doświadczenia.

W "Sklepach cynamonowych" dzieciństwo staje się przestrzenią artystycznej kreacji, w której twórczość i wyobraźnia mają nieograniczone pole do eksploracji. Schulz przedstawia dzieciństwo jako źródło inspiracji i siły twórczej, które pozwala dorosłemu artyście na zachowanie świeżości spojrzenia i oryginalności. Powracając do lat dziecięcych, bohater odtwarza w swojej wyobraźni magiczny świat rodzinnego miasteczka, pełen tajemnicy i zmysłowości.

Motyw powrotu do dzieciństwa w literaturze pełni więc różnorodne funkcje, w zależności od kontekstu i interpretacji. W "Panu Tadeuszu" Mickiewicza jest wyrazem tęsknoty za utraconym rajem dzieciństwa, miejscem harmonii i wartości, które kształtują dorosłą tożsamość bohaterów. Stanowi źródło siły do walki o ideały i narodową tożsamość. W "Sklepach cynamonowych" Schulza dzieciństwo jest przestrzenią magiczną, umożliwiającą artystyczną eksplorację i interpretację rzeczywistości. Powrót do dziecięcych lat pozwala na zachowanie świeżości spojrzenia i odnalezienie inspiracji w codzienności.

Podsumowując, motyw powrotu do lat dzieciństwa w literaturze odgrywa istotną rolę w ukazywaniu przemian bohaterów oraz w rozwijaniu tematów związanych z tożsamością, tradycją, a także procesem twórczym. Dzieciństwo jako okres niewinności i beztroski staje się punktem odniesienia do zrozumienia samego siebie, swoją wartość ma zarówno w kontekście indywidualnym, jak i zbiorowym. Literatura, sięgając po ten uniwersalny motyw, odkrywa przed czytelnikiem bogactwo wewnętrznych przeżyć bohaterów i daje możliwość refleksji nad własnym życiem i wyborami.