Człowiek w poszukiwaniu swojego ja: Odwołanie do tekstu ikonicznego obrazu Katarzyny Kasprowicz "Siła maski" oraz do "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.01.2026 o 11:30

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 30.04.2025 o 15:11

Poszukiwanie własnej tożsamości to temat uniwersalny, który od wieków fascynuje artystów, filozofów i pisarzy. Każdy człowiek, niezależnie od epoki, w której żyje, zmaga się z pytaniami o swoje miejsce w społeczeństwie, o sens życia oraz o to, kim naprawdę jest. W literaturze i sztuce możemy odnaleźć wiele dzieł, które podejmują tę kwestię w sposób wyjątkowo przenikliwy i inspirujący do refleksji. Jednym z takich utworów jest powieść "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza oraz obraz "Siła maski" autorstwa Katarzyny Kasprowicz.

“Ferdydurke” jest znakomitym przykładem literackim, który ukazuje problem poszukiwania własnej tożsamości w społeczeństwie pełnym stereotypów i form narzucanych jednostce. Główny bohater, Józio, zostaje cofniety do czasów szkoły, mimo że jest dorosłym człowiekiem. Na nowo musi zmierzyć się z próbami narzucenia mu gotowych ról i mask, które uniemożliwiają mu dotarcie do prawdziwego "ja". Powieść ta jest swoistym studium opresyjnych form społecznych, które wtłaczają jednostkę w z góry określone schematy i pozbawiają ją możliwości autentycznego przeżywania i bycia sobą.

Symbolika maski, jako elementu ukrywającego prawdziwe ja, jest doskonale zobrazowana w "Ferdydurke". Każda z postaci próbuje włożyć maskę, która odpowiadałaby oczekiwaniom innych, społeczeństwa czy norm kulturowych. Jednak nikt nie jest w stanie czuć się w niej komfortowo, ponieważ maska staje się narzędziem zniewolenia, a nie wyzwolenia. Józio, podobnie jak inni bohaterowie, jest świadomy swojego innego wnętrza, które w starciu z oczekiwaniami otoczenia zostaje zniekształcone i wypaczone.

Obraz Katarzyny Kasprowicz "Siła maski" w sugestywny sposób przedstawia problem ukrywania swojej prawdziwej tożsamości i wykreowanej w ten sposób iluzji. Kasprowicz używa w swojej pracy mocnych kolorów i kontrastów, aby unaocznić napięcie pomiędzy tym, co jest prawdziwe, a tym, co jest tylko udawane. Maska na obrazie symbolizuje możliwość schowania się za fasadą, która daje poczucie bezpieczeństwa, ale także izoluje i uniemożliwia autentyczne doświadczanie rzeczywistości. W zderzeniu z problematyką z "Ferdydurke" staje się jasne, że maska, choć może chronić, jednocześnie ogranicza integralność jednostki oraz jej autentyczną obecność w społeczeństwie.

Istotą obu dzieł, zarówno "Ferdydurke", jak i "Siły maski", jest ukazanie wewnętrznego konfliktu człowieka, który rozdarty jest pomiędzy potrzebą bycia akceptowanym a pragnieniem życia w zgodzie ze sobą. Józio z "Ferdydurke", poddawany presji otoczenia, wciąż stara się odnaleźć, zrozumieć i zaakceptować swoje prawdziwe ja, mimo że otoczenie nieustannie stara się mu narzucić inny wzorzec. Obraz Kasprowicz zmusza do refleksji nad tym, ile razy sami zakładamy maski i do czego nas one prowadzą.

Odpowiedzią na te pytania nie jest jednoznaczne odkrycie "prawdziwego ja", ale raczej ciągły proces jego poszukiwania i definiowania. Gombrowicz pokazuje, że tożsamość jest dynamiczna i zmienia się w zależności od kontekstu, w jakim się znajdujemy, co sprawia, że nie jest możliwe odnalezienie jednej, stałej odpowiedzi na pytanie o to, kim naprawdę jesteśmy. Podobnie "Siła maski" ukazuje, że noszenie różnych masek i przybieranie różnych ról jest częścią ludzkiej natury i sposobem radzenia sobie z rzeczywistością, w której przyszło nam żyć.

Wnioskiem, który można wyciągnąć z analizy obu dzieł, jest świadomość, że poszukiwanie swojego "ja" to proces nieustanny. Każde doświadczenie, relacja i interakcja mają wpływ na kształtowanie naszej tożsamości. Żyjąc w społeczeństwie, musimy uznać, że maski są częścią nas, ale nie powinny nas definiować ani całkowicie zastępować naszego wnętrza. Kluczowe jest, by odnaleźć równowagę pomiędzy potrzebą przynależności a autentycznością, którą daje świadomość swojej wyjątkowości.