Niszczycielska siła władzy: Rozprawka na podstawie "Makbeta" Szekspira oraz dwóch innych utworów literackich

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: przedwczoraj o 14:09

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 14.02.2026 o 13:37

Władza przez wieki była jednym z najpotężniejszych instrumentów wpływających na losy jednostek i całych społeczeństw. Jej posiadanie daje możliwość kierowania życiem innych, kształtowania rzeczywistości, a także egzekwowania zasad według własnego uznania. Jednak historia i literatura pokazują, że siła władzy może być również destrukcyjna. Analiza takich dzieł jak „Makbet” Williama Szekspira, „Folwark zwierzęcy” George’a Orwella oraz „Władca much” Williama Goldinga ujawnia, jak zgubna może być władza, gdy nie jest kontrolowana przez moralne i etyczne reguły.

W „Makbecie” Williama Szekspira ukazana jest historia szkockiego wodza, który za namową swej żony i przepowiedni trzech wiedźm decyduje się na zbrodnię, by zdobyć władzę. Makbet początkowo jest przedstawiony jako odważny i lojalny żołnierz, ale pragnienie władzy prowadzi go do morderstwa króla Duncana. Zbrodnia ta jest początkiem jego moralnego upadku. Władza, którą Makbet zdobywa, zamiast przynieść mu szczęście, stopniowo go niszczy. Na przykładzie Makbeta widać, że władza zdobyta nielegalnie i nieetycznie staje się trucizną, która niszczy tego, kto ją posiadł. Z czasem Makbet traci zaufanie w stosunku do najbliższych, popada w paranoję i obsesyjnie eliminuje wszelkie zagrożenia dla swojego tronu. Kiedy w finale tragedii Makbet traci życie, staje się jasne, że jego dążenie do władzy było autodestrukcyjne.

Podobny los spotyka liderów w „Folwarku zwierzęcym” George’a Orwella. Ten alegoryczny utwór przedstawia historię farmy, na której zwierzęta przejmują władzę od ludzi, tylko po to, by popaść w jeszcze większą tyranię pod przewodnictwem świń. Napoleon, główny antagonista powieści, korzystając z siły i manipulacji, zdobywa pełnię władzy, co prowadzi do jego moralnego i etycznego rozkładu. Władza działa na Napoleona niczym narkotyk, umacniając jego pozycję poprzez terror i propagandę. Z czasem staje się coraz bardziej podobny do człowieka, którego obalenie było pierwotnym celem powstania. Orwell ukazuje tu paradoks władzy – zamiast przynieść wolność i poprawę losu, doprowadza do jeszcze większego zniewolenia społeczności przez tych, którzy mieli ją uwolnić.

Kolejnym dowodem na niszczącą siłę władzy jest „Władca much” Williama Goldinga. W tej powieści grupa chłopców, uwięziona na bezludnej wyspie, próbuje stworzyć własną społeczność. Niemal natychmiast rozpoczyna się walka o przywództwo, a pozorna demokracja szybko przekształca się w dyktaturę. Postać Jacka, jednego z głównych bohaterów, przechodzi metamorfozę od zwykłego chłopca do despotycznego lidera. Jego dążenie do władzy prowadzi do dramatycznych konsekwencji, w tym do brutalnych aktów przemocy i śmierci. Golding pokazuje, że władza w rękach jednostki, która nie jest gotowa na jej odpowiedzialne sprawowanie, może prowadzić do katastrofy.

Wszystkie trzy utwory ilustrują, że niszcząca siła władzy polega przede wszystkim na jej zdolności do przemiany ludzkiego charakteru i wartości. Pogoń za władzę często prowadzi do wyzbywania się moralności i etyki, co prowadzi do samoistnej destrukcji. W efekcie władza staje się nie tylko narzędziem kontroli nad innymi, ale również katalizatorem do wewnętrznego upadku jednostki. Makbet, Napoleon i Jack stają się ilustracjami tego, jak dążenie do władzy bez moralnych oporów, prowadzi do klęski.

Podsumowując, niszcząca siła władzy polega na jej zdolności do przekształcania ludzi, którzy w jej obliczu tracą zmysł moralny, prowadząc do zniszczenia zarówno jednostek, jak i całych społeczności. Literatura pokazuje, że władza pozbawiona etycznych podstaw przynosi katastrofalne skutki, zarówno dla tych, którzy ją dzierżą, jak i dla otoczenia, w którym egzystują. Analizując te utwory, można dojść do wniosku, że prawdziwą miarą człowieka jest nie to, czy posiada władzę, ale to, jak ją wykorzystuje.