Człowiek jako istota pełna sprzeczności

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.05.2025 o 17:58

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 11.05.2025 o 8:33

Człowiek jest istotą pełną sprzeczności. Owa cecha czasami prowadzi do napięć wewnętrznych i trudności w podejmowaniu decyzji, a innym razem stanowi motor napędowy do rozwoju i twórczości. Zafascynowani tym zagadnieniem pisarze i filozofowie od wieków podejmują się próby zgłębienia ludzkiej natury w swoich dziełach. W literaturze znajdziemy wielu bohaterów, których działania i postawy są przykładem dualności ludzkiej natury. Chciałbym omówić tę problematykę, odwołując się do trzech kluczowych dzieł: "Hamleta" Williama Szekspira, "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego oraz "Portretu Doriana Graya" Oscara Wilde’a.

Pierwszym przykładem postaci przejawiającej wewnętrzne sprzeczności jest Hamlet, bohater tytułowy dramatu Williama Szekspira. Już od początku sztuki widać, że księcia Danii charakteryzuje głęboka refleksja oraz niezdolność do podjęcia stanowczych działań. Pogrążony w żałobie po śmierci ojca oraz dręczony wyrzutami sumienia i poczuciem obowiązku, Hamlet oscyluje między pragnieniem zemsty a swoją moralną naturą, która każe mu unikać przemocy i zbrodni. Wewnętrzny konflikt Hamleta jest siłą napędową całej tragedii, a jego słynne pytanie "być albo nie być" stało się symbolem egzystencjalnych rozterek człowieka w obliczu sprzecznych emocji i wartości. Jego niepewność, wahanie oraz ciągłe wewnętrzne dialogi pokazują, że człowiek często boryka się z niemożnością pogodzenia przeciwstawnych dążeń i wartości.

Kolejnym przykładem sprzeczności w ludzkiej naturze jest Rodion Raskolnikow, główny bohater powieści "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Raskolnikow jest młodym studentem żyjącym w skrajnym ubóstwie, który postanawia zamordować starą lichwiarkę, wierząc w swoją teorię o ludziach wyjątkowych, którzy mają prawo przekraczać moralne normy dla wyższego celu. Po dokonaniu zbrodni młody człowiek zostaje jednak przytłoczony poczuciem winy i wewnętrznym rozdarciem, które prowadzi go na skraj obłędu. Raskolnikow, mimo swojej intelektualnej wyższości, nie umie poradzić sobie z własnym sumieniem. Jego postępowanie pokazuje, jak człowiek może być zdolny do racjonalizowania swoich najciemniejszych pragnień, ale jednocześnie pozostaje pod wpływem głęboko zakorzenionych zasad moralnych, których nie potrafi zignorować. Dostojewski w "Zbrodni i karze" ukazuje, że wewnętrzna sprzeczność w sferze etyki i emocji potrafi prowadzić do tragedii, ukazując jednocześnie złożoność ludzkiej psychiki.

Trzecim dziełem literackim, w którym odnajdujemy postać o dualistycznej naturze, jest "Portret Doriana Graya" Oscara Wilde’a. Dorian Gray, młody i piękny mężczyzna, dzięki nadprzyrodzonemu portretowi może prowadzić hedonistyczny tryb życia bez widocznych konsekwencji na swojej fizyczności. Jednakże jego dusza ulega degradacji, co jest zobrazowane poprzez zmiany w obrzydliwie starzejącym się portrecie. Dorian prowadzi podwójne życie: na zewnątrz jest czarującym dżentelmenem, a wewnątrz pogrąża się w moralnym upadku. Jego historia pokazuje, jak zewnętrzny blask i urok mogą skrywać ogromną wewnętrzną pustkę i zepsucie. Wilde w swojej powieści wskazuje na sprzeczności między pozorami a prawdziwą naturą człowieka, a także na autodestrukcyjny charakter pogoni za przyjemnością i wieczną młodością.

Wszystkie te przykłady literackie ukazują, że sprzeczności są nieodłączną częścią ludzkiej egzystencji. Postacie Hamleta, Raskolnikowa i Doriana Graya pokazują, jak złożona jest natura człowieka, pełna konfliktów wewnętrznych, moralnych dylematów i emocjonalnych napięć. To właśnie te sprzeczności sprawiają, że literatura odzwierciedla prawdziwe życie, a bohaterowie często stają się uniwersalnymi symbolami ludzkich zmagań i dążenia do zrozumienia i uporządkowania własnego istnienia. W tym kontekście człowiek, jako istota pełna sprzeczności, jest wciąż inspirującym przedmiotem badań i refleksji dla pisarzy i myślicieli na całym świecie. Dlatego też analiza tych literackich przykładów pozwala nie tylko na lepsze zrozumienie samych dzieł, ale także na głębsze zastanowienie się nad pierwotną naturą samego siebie.